جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۶۳۴۷) آیا مسح صورت با دست‌ها بعد از دعا، سنت است یا بدعت؟

(۶۳۴۷) سوال: آیا مسح صورت با دست‌ها بعد از دعا، سنت است یا بدعت؟

جواب:

اهل علم در این‌باره اختلاف کرده‌اند: برخی گفته‌اند که شایسته است وقتی انسان دعا را به پایان می‌رساند و دست‌هایش را بلند کرده، با آن‌ها صورتش را مسح کند و آن‌ها به حدیثی استدلال کرده‌اند که ضعیف است، ولی ابن حجر رحمه‌الله گفته است: این حدیث طرقی دارد که برخی برخی دیگر را تقویت می‌کنند، و مجموع آن‌ها نشان می‌دهد که حدیث حسن است.

و برخی دیگر از علما گفته‌اند: صورت را نباید با دست‌ها مسح کرد زیرا احادیث این باب ضعیف‌اند، و در نتیجه این عمل بدعت است، شیخ‌الاسلام ابن تیمیه رحمه‌الله نیز همین نظر را دارد.

به نظر من کسی که صورتش را مسح می‌کند مورد انکار قرار نمی‌گیرد، و کسی هم که مسح نمی‌کند، نیز به این کار امر نمی‌شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يُسَنُّ مسح الوجه باليدين بعد الدعاء، أم أن هذا بدعة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: اختلف أهل العلم في هذا: فمنهم من قال: إنه ينبغي إذا فرغ من الدعاء، وهو رافع يديه أن يمسح بهما وجهه، واستدلوا بحديث ضعيف، لكن قال ابن حجر رحمه الله له طرف يُقَوِّي بعضُها بعضا، ومجموعها يقضي بأنه حديث حسن.

ومن العلماء من قال: إنه لا يمسح وجهه بيديه، والأحاديث في هذا ضعيفة، فيكون مسحه بيديه بدعة وإلى هذا ذهب شيخ الإسلام ابن تيمية رحمه الله.

وأرى أنه لا يُنكر على من مسح، ولا يؤمر بمسح مَنْ لم يمسح.

مطالب مرتبط:

(۶۳۰۴) چه حکمتی در این است که دعای مسافر مستجاب می‌شود؟

حکمت آن هم این است که قلب مسافر در سفر غالباً فارغ است و اشتغالات زندگی شهری و روستایی را ندارد و نیز مسافر در اغلب موارد مانند کسی دعا می‌کند که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پناه آورده و مضطر است ...

ادامه مطلب …

(۶۳۵۷) من حدود پنجاه هزار ریال بدهی دارم، چه دعایی برای پرداخت بدهی گفته می‌شود؟

انسان به پروردگارش پناه ببرد و از او بخواهد که قرضش را ادا کند و او را از فقر بی‌نیاز سازد.....

ادامه مطلب …

(۶۳۲۲) آیا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پس از نماز دست به دعا برمی‌داشت؟

روایت نشده که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم پس از نماز فرض، یا حتی پس از نافله، دست‌های خود را برای دعا بلند کرده باشد؛ بلکه رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم امت خود را راهنمایی کرده که دعایشان پیش از سلام باشد...

ادامه مطلب …

(۶۳۰۸) آیا دعا و قرائت، نماز محسوب می‌شود؟

اگر فردی در انتظار غروب آفتاب نشسته باشد و در حال انتظار نماز مغرب دعا کند، امید به اجابت دعایش وجود دارد...

ادامه مطلب …

(۶۳۰۷) حکم آغاز دعا با حمد خداوند و صلوات بر پیامبر در نماز و سجده

تمام نماز، خود ثنا و ستایش است؛ زیرا انسان از همان لحظه‌ای که وارد نماز می‌شود، می‌گوید:...

ادامه مطلب …

(۶۳۰۹) آیا دعای بی‌صلوات به آسمان نمی‌رسد؟

صلوات فرستادن بر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم قبل از دعا، و شروع به حمد و ستایش الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قبل از دعا، افضل و مشروع‌ است، اگر کسی خواست دعا کند، با حمد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و ستایش او آغاز کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه