جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۶۳۴۵) حکم دعای نفرین‌آمیز والدین

(۶۳۴۵) سوال: زنی فرزندانش را به بدی دعا کرده که الله آن‌ها را در دَرَک اسفل جهنم قرار دهد، سپس پس از مدتی فرزندانش از او عذرخواهی کرده  و او نیز آن‌ها را بخشیده است، آیا آن‌ها واقعاً در جهنم خواهند بود؟ و چه چیزی بر این مادر واجب است که انجام دهد؟

جواب:

جایز نیست کسی، زن یا مرد، بر مسلمانی دعا کند که در دَرَک اسفل جهنم باشد؛ زیرا این دعای بزرگی است و دعا کننده نمی‌داند شاید خودش ظالم به آن‌ها باشد، پس این دعا ممکن است به خودش بازگردد.

دوم، فرزندان آن زن باید اطمینان داشته باشند که اگر دعای مادرشان بدون حق بوده، این دعا مستجاب نخواهد شد، زیرا دعا بدون حق ظلم است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به ظالم در ظلمش کمک نمی‌کند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خبر داده است كه: {إِنَّهُۥ لَا یُفۡلِحُ ٱلظَّـٰلِمُونَ} [سوره اﻷنعام: ۲۱]: (به راستی که او (الله) ستمکاران را رستگار نمی‌کند)  پس باید مطمئن باشند که دعای مادر به این دعا یا دعای دیگر اگر به ناحق بوده هرگز به آن‌ها نمی‌رسد.

و اینکه مادر بعد از آن، آن‌ها را بخشیده، پس حق او ساقط می شود اگر به او خوبی نکرده‌اند و او آن را بخشیده است پس گناه ایشان از بین می‌رود چون مادرشان آن‌ها را بخشیده است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أحسن الله إليكم، وبارك فيكم فَضِيلَةَ الشيخ، أم دعت على أبنائها أن يجعلهم الله في الدَّرْك الأَسْفَل من النار، فطلبوا منها بعد فترة السماح فسامحتهم، فهل سيكونون فعلا في النار؟ وماذا يجب عليها أن تفعله؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يحل للمرأة، ولا لغير المرأة أن تدعو على مسلم بأن يكون في الدَّرْك الأسفل من النار، لأن هذه دعوة عظيمة، ثم لا يدري الداعي، لعله يكون ظالما للمدعو عليه، فيعود الدعاء عليه.

ثانيا: أطمئن هؤلاء الأولاد من بنين وبنات لهذه المرأة، أطمئنهم على أن دعاءها لن يستجاب إذا كان بغير حق، لأنه إذا كان بغير حَقٌّ كان ظُلما، والله – سبحانه وتعالى – لا يُعِين الظالم على ظُلْمِه، بل قد أخبر -عز وجل- ﴿ إِنَّهُۥ لَا یُفۡلِحُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ﴾ [الأنعام: ۲۱]، ولا ينالون مقصودهم، فليبشروا أن أُمَّهم إذا دعت عليهم بهذا الدعاء، أو غيره، من غير حق أن ذلك لن يصيبهم أبدا، فليطمئنوا.

أما مسامحة أُمّهم لهم بعد ذلك، فهذا يُسقط حقها، إن كانوا لم يَبَرُّوا بها، فسامحتهم عن ذلك، فإنه يزول إثمهم، لأن أُمَّهم سامحتهم.

مطالب مرتبط:

(۶۳۵۰) معنای دعای رسول الله صَلّى‌اللهُ‌عَلَیهِ‌وَآلِهِ‌وَسَلَّم چیست که فرمود: «اللهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عِلْمٍ لَا يَنْفَع»

دعای «اللهم إني أعوذ بك من علم لا ينفع» به این معناست که علم در اینجا مقیّد شده به‌این‌که نافع نباشد، چون علم یا نافع است یا مضر...

ادامه مطلب …

(۶۳۳۷) آیا جایز است انسان برای خودش دعا کند؟

بله، جایز است که انسان از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بخواهد که ازدواج با دختری معین را برایش میسّر گرداند...

ادامه مطلب …

(۶۳۴۲) حکم خواندن فاتحه پس از دعا و اهدای آن به روح پیامبر و اموات

توصیه ما به این افراد این است که به سنت پایبند باشند و سنت بعد از نماز فریضه، گفتن تسبیح، تکبیر و تهلیل است، همان‌گونه که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم انجام می‌داد و بدان دستور داده است اما دعا به صورت جمعی و سپس خواندن فاتحه، این کار بدعت است....

ادامه مطلب …

(۶۳۳۵) آیا برای فرزندی جایز است که برای پدرش در حالی مرده و نماز نمی‌خوانده است، دعا کند؟

جایز نیست این فرد برای پدرش که در حالی مرده که نماز را ترک می‌کرده دعا کند، زیرا ترک‌کننده‌ی نماز طبق نظر راجح کافری است...

ادامه مطلب …

(۶۳۳۹) حکم ذکر و دعای جمعی پیش از اقامه‌ی نماز در ماه رمضان

نظر ما درباره این دعا آن است که بدعت می‌باشد زیرا در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم چنین چیزی شناخته‌شده نبود که مردم پیش از اقامه یا پس از نمازها به‌صورت جمعی دعا کنند...

ادامه مطلب …

(۶۳۱۶) بهترین دعایی که مستحب است تکرار شود، کدام است؟

بهترین و جامع‌ترین دعا، دعایی است که در کلام الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آمده است:....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه