جمعه 18 شعبان 1447
۱۷ بهمن ۱۴۰۴
6 فوریه 2026

(۶۲۹۳) آیا توبه باعث بخشیدن شدن ربا می‌شود؟

(۶۲۹۳) سوال: آیا توبه باعث بخشیدن شدن ربا می‌شود؟

جواب:

بله، توبه، همه‌ی گناهان را از بین می‌برد و آنچه را پیش از آن بوده از بین نابود می‌کند؛ چه ربا باشد و چه غیر آن، اما درباره‌ی ربا، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِن تُبۡتُمۡ فَلَكُمۡ رُءُوسُ أَمۡوَ ٰ⁠لِكُمۡ} [سوره البقرة: ۲۷۹]: (و اگر توبه کردید، اصلِ سرمایه‌هایتان از آنِ شماست)  یعنی: اگر کسی از معامله‌ی ربوی توبه کند، و طرف مقابل هنوز مبلغ را کامل نپرداخته باشد، فقط اصل سرمایه را حق دارد بگیرد، مثلاً: مردی به دیگری هزار ریال قرض می‌دهد به شرط اینکه بعد از یک سال یک هزار و دوبیست ریال برگرداند، این معامله ربوی است و اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توفیق توبه به او بدهد، فقط حق دارد همان هزار ریال را بگیرد، نه بیشتر؛ به دلیل این‌که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَإِن تُبۡتُمۡ فَلَكُمۡ رُءُوسُ أَمۡوَ ٰ⁠لِكُمۡ لَا تَظۡلِمُونَ وَلَا تُظۡلَمُونَ} [سوره البقرة: ۲۷۹]: (و اگر توبه کردید، اصلِ سرمایه‌هایتان از آنِ شماست؛ نه [با گرفتنِ سودِ سرمایه‌تان به کسی] ستم می‌کنید و نه [با چشم‌پوشی از آن سودِ حرام] بر شما ستم می‌رود).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل التوبة تُكفّر الربا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: التوبة تُكفّر كل شيء، وتهدم ما قبلها، من الربا وغيره، لكن الربا يقول الله -تعالى- فيه  ﴿ وَإِن تُبۡتُمۡ فَلَكُمۡ رُءُوسُ أَمۡوَٰلِكُمۡ ﴾ [البقرة: ۲۷۹] يعني إذا تاب الإنسان من معاملة ربوية، والمطلوب لم يوفه بعد، فإنه ليس له إلا رأس ماله فقط، مثال ذلك: رجل أعطى شخصا ألف ريال على أن يكون ألفًا ومائتين بعد سنة، فهذا ربا، فإذا منّ الله عليه وتاب، فلا يأخذ من صاحبه إلا ألف ريال فقط، لقوله تعالى ﴿ وَإِن تُبۡتُمۡ فَلَكُمۡ رُءُوسُ أَمۡوَٰلِكُمۡ لَا تَظۡلِمُونَ وَلَا تُظۡلَمُونَ ﴾ [البقرة: ٢٧٩].

مطالب مرتبط:

(۶۲۷۳) حکم شرعی در قبال غیبت و عذرخواهی بی‌پذیرش

واجب است که انسان وقتی از ظلمی که به برادر خود کرده است توبه می‌کند، باید در این دنیا حق آن را ادا کند، پیش از اینکه در روز قیامت از اعمال صالحه‌اش گرفته شود...

ادامه مطلب …

(۶۲۶۵) آیا می‌توان گفت که مسلمانِ ذلیل، باید از ذلت خود توبه کند؟

ذلت، اثر و نتیجه‌ی معصیت‌ها و نوعی عقوبت است، نه خود معصیت، معصیت‌ها از افعال بنده‌اند، اما ذلت، قضای الهی و مقدر شده از سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است، به سبب آن معصیت‌ها، لذا اگر از معصیت‌ها توبه کنند، عزت به آن‌ها بازمی‌گردد...

ادامه مطلب …

(۶۲۸۰) حکم شرعی سرقت اندک در دوران جهل و راه جبران آن

اگر صاحب آن مال را می‌شناسد، بر او واجب است که با هر روشی شده از او حلالیت بطلبد؛ زیرا این حق فردی معین و معصوم است و باید به او بازگردانده شود و اما شرم و حیاء، پس نباید انسان از حق خجالت بکشد...

ادامه مطلب …

(۶۲۹۱) حکم شرعی برداشت غیرعمد وسایل بیمارستان توسط بیمار

واجب است آن وسایل را به بیمارستان بازگرداند، چه در همان شهر مانده باشد و چه به شهر دیگری رفته باشد؛ زیرا این‌ها حق مردم است، و حق مردم باید به خودشان بازگردانده شود یا از آن‌ها اجازه گرفته شود....

ادامه مطلب …

(۶۲۴۴) راهکارهای کسب رضای الهی پس از توبه و بررسی شروط توبه نصوح

مادامی که گفتی از آن کارهایی که در دوران کوچکی خود انجام می‌دادی و مورد رضایت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نبودند، توبه کرده‌ای...

ادامه مطلب …

(۶۲۵۵) توبه و جبران کوتاهی نسبت به والدین پس از فوت پدر

گوارایت باد این منت که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ به تو ارزانی داشته؛ بازگشت به سوی پروردگارت، استقامت بر دینش، نیکی به مادرش، و محبت به کار خیر...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه