چهارشنبه 8 صفر 1448
۳۱ تیر ۱۴۰۵
22 جولای 2026

(۶۲۸۳) شخصی بدهکار بوده و پس از مدت طولانی فراموش کرده که آیا بدهی‌اش را پرداخته یا نه؟

(۶۲۸۳) سوال: بارك الله فیکم، شخصی بدهکار بوده و پس از مدت طولانی فراموش کرده که آیا بدهی‌اش را پرداخته یا نه، حال باید چکار کند؟

جواب:

اگر کسی بدهی دارد و در پرداخت آن شک دارد، اصل این است که بدهی‌اش باقی است، مگر اینکه یقین پیدا کند آن را پرداخته است و رسیدن به یقین در این مسأله آسان است؛ به این صورت که با طلبکاران تماس بگیرد و از آن‌ها بپرسد که آیا بدهی را پرداخته یا نه؛ و بر اساس پاسخشان عمل کند، اما اگر یقین دارد که بدهی‌ای به فردی داشته، اما هم آن شخص را فراموش کرده و هم اینکه آیا بدهی‌اش را داده یا نه، در این صورت آن مبلغ را صدقه دهد یا در ساخت مسجد یا دیگر راه‌های خیر صرف کند و اگر بعداً آن طلبکار پیدا شد (و گفت: «تو به من بدهکار بودی»)، به او بگوید: «من آن مال را در فلان راه خیر خرج کردم چون از یافتن تو ناامید شدم؛ اگر خواستی همان را قبول کن و اجرش برای تو باشد، و اگر نخواستی، من دوباره همان مبلغ را به تو می‌پردازم و اجرش برای من خواهد بود».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: بارك الله فيكم هناك شخص كان عليه دين، وبعد مدة ليست بالقصيرة نسي هذا الشخص : هل سدد هذا الدين لمستحقيه أم لا، فماذا يفعل هذا الشخص؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: إذا كان على الإنسان دين، وشك في تسديده فالأصل بقاؤه حتى يتيقن أنه قد سدده، ولكن الوصول إلى اليقين في هذه المسألة سهل، وذلك بأن يتصل بأصحاب الدين الذين لهم الحق، ويسألهم: هل قضاهم أم لا؟ وحينئذ يعمل بما يجيبونه به ولكن ربما يتيقن أن عليه دينا لشخص، ولكن نسي هذا الشخص، ونسي أن يكون قضاه، ففي هذه الحالة يُخرج هذا الدين صدقة للفقراء، أو مساهمة في بناء مسجد، أو في غير ذلك من وجوه الخير، ثم إن قُدِّر أن صاحب الدين أتى إليه يخبره فيقول له: إن الدين الذي لك علي قد صرفته في كذا وكذا، لأني أَيسْتُ من العثور عليك، فإن شئت فهو ماض، والأجر لك، وإن لم تشأ فأنا أعطيك هذا الدين، ويكون الأجرلي.

مطالب مرتبط:

(۶۲۹۴) تکلیف مالی که از راه حرام به‌دست آمده و بازگرداندنش ممکن نیست چیست؟

اگر این مال از راه حرام به‌دست آمده و با زور از صاحبش گرفته شده، مانند دزدی، غصب، چپاول و امثال آن، و صاحبش شناخته‌شده است، حتماً باید به او بازگردانده شود....

ادامه مطلب …

(۶۲۷۱) نظر شما درباره‌ی کسی که پس از توبه از غیبت، برای تمام کسانی که از آنان غیبت کرده صدقه می‌دهد، چیست؟

اگر کسی از غیبت توبه‌ای نصوح کرده باشد، از کمال توبه‌اش این است که از کسی که از او غیبت کرده طلب حلالیت کند؛ اگر بداند که آن شخص فهمیده که از او غیبت شده است اما اگر آن شخص خبر نداشته، کافی است برایش استغفار کند و در همان مجلسی که از او غیبت شده، از خوبی‌های او بگوید؛ زیرا حسنات، سیئات را از بین می‌برند....

ادامه مطلب …

(۶۲۷۴) چگونه می‌توان از حقوق مردم خلاص شد؟

حقوق مردم یا مالی‌اند یا بدنی، لذا اگر به بدن شخص مربوط باشد، راه رهایی از آن این است که انسان مانع صاحب حق برای گرفتن حق خود نشود، پس اگر قصاص به‌خاطر جراحت یا عضوی از اعضای بدن بر او واجب شد، راه رهایی این است که به صاحب حق اجازه‌ی قصاص داده شود.....

ادامه مطلب …

(۶۲۴۴) راهکارهای کسب رضای الهی پس از توبه و بررسی شروط توبه نصوح

مادامی که گفتی از آن کارهایی که در دوران کوچکی خود انجام می‌دادی و مورد رضایت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نبودند، توبه کرده‌ای...

ادامه مطلب …

(۶۲۸۸) اگر کسی از برادر مسلمانش حقی را بدون اطلاع او بگیرد و سپس بخواهد آن را به او برگرداند ولی از فتنه می‌ترسد، چکار کند؟

بر او واجب است که آن را به هر وسیله‌ای که ممکن است به صاحبش بازگرداند، پس وسیله‌ای را انتخاب کن موجب ضرر و مشکل نشود....

ادامه مطلب …

(۶۲۵۱) حکم شرعی قبولیِ ناشی از تقلب در تحصیل

بر تو واجب است که به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنی و هرگز به چنین کاری بازنگردی...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه