چهارشنبه 8 صفر 1448
۳۱ تیر ۱۴۰۵
22 جولای 2026

(۶۲۹۰) حکم شرعی خطای مالی غیرعمد در معاملات و مسئولیت جبران آن

(۶۲۹۰) سوال: فروشنده‌ای که در حساب‌و‌کتاب دچار اشتباه شود و به مشتری بیشتر یا کمتر بدهد (بی‌قصد)، آیا باید زیان را بپردازد یا مازاد را برای خود بردارد؟

جواب:

بله، اگر فروشنده بداند که مشتری بیش از آنچه حقش بوده به او داده، واجب است که آن را به مشتری بازگرداند و اگر مشتری فوت کرده باشد، باید آن مال را به وارثانش بدهد و اگر او را نشناسد و از یافتنش مأیوس باشد، به نیابت از او آن را صدقه بدهد و اما اگر معلوم شود که مشتری کمتر از حقش پرداخت کرده، فروشنده حق دارد به دنبال او بگردد و مابقی حق خود را مطالبه کند، ولی اینکه آیا مشتری آن را می‌پذیرد یا نه، بستگی به نظر دادگاه دارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: البائع الذي يخطئ في الحساب، وقد يعطي للزبون بالزيادة، أو بالأقل، وبدون قصد، هل يدفع الخسارة، ويأخذ الزيادة؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: نعم يجب على البائع إذا علم أن المشتري أعطاه أكثر مما له، يجب عليه أن يَرُدّه إليه إن عَلِمَه، فإن كان قد مات رَدَّهُ إلى ورثته، فإن لم يعلمه، وأيسَ مِن ،رجوعه، فإنه يتصدق به عنه، وأما إذا تبين أن أعطاه أنْقَصَ مما له، فله أن يبحث عن هذا المشتري، ويطالبه المشتري بالناقص، لكن هل يقبل، أو لا يقبل؟ فهذا أمر يرجع على المحكمة.

مطالب مرتبط:

(۶۲۶۹) آیا صحیح است که هر کس بگوید: «أستغفر الله»، گناهانش آمرزیده می‌شود؟

اگر انسان با نیت خالص، و صدق در طلب آمرزش، و با تحقق شروط توبه، بگوید: «أستغفر الله»، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد...

ادامه مطلب …

(۶۲۴۱) شروط توبه نصوح چیست؟

توبه‌ی نصوح از گناهان، واجب است و اگر گناه، انجام کار حرامی باشد، ترک آن واجب است؛ و اگر ترکِ واجبی باشد، باید آن را جبران کند...

ادامه مطلب …

(۶۲۹۲) حکم توبه از تصرف ناروا در اموال عمومی و نحوه‌ی بازگرداندن آن

اگر مالی که به‌ناحق گرفته شده از اموال عمومی باشد، باید آن را به همان مرجعی که از آن گرفته، بازگرداند....

ادامه مطلب …

(۶۲۹۵) حکم صدقه دادن از مال حرام به خانواده در صورت عدم امکان بازگرداندن به صاحبان اصلی

جایز نیست که این مال را به خانواده‌ات صدقه بدهی؛ زیرا اگر چنین کنی، گویا آن را به تملک خود درآورده‌ای....

ادامه مطلب …

(۶۲۵۴) راهکارهای درمان احساس گناه در زندگی مؤمن

هرگاه انسان گناهی را به یاد آورد، باید برای خود توبه‌ای تازه کند ولی جایز نیست که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بدگمان شود و گمان کند که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را نمی‌پذیرد...

ادامه مطلب …

(۶۲۶۴) حکم قطع نذر مستحب روزه پس از شروع آن

انسان نمی‌تواند عبادتی را انجام دهد مگر آن‌چه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بدان اذن داده است،...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه