(۶۲۴۸) سوال: مردی در دوران تحصیلش در خارج، چندین سال نماز را ترک کرد و سه سال هم روزه نگرفت، ولی پس از بازگشت به کشورش توبه نمود؛ آیا باید نمازها و روزه‌های گذشته را قضا کند؟

جواب:

خیر، بر او واجب نیست نماز و روزه‌هایی که در گذشته ترک کرده، قضا کند بلکه باید به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و بر انجام طاعات زیاد بکوشد، مانند نماز، ذکر، صدقه، روزه، حج و عمره؛ زیرا نیکی‌ها بدی‌ها را از بین می‌برند.

این قاعده‌ای است که انسان باید آن را مورد توجه قرار دهد: هر انسان عبادتی که زمانی مشخص دارد را بدون عذر شرعی، آن را از وقتش خارج سازد و آن را در وقتش به جا نیاورد، قضا ندارد؛ زیرا اگر پس از خروج وقت، انجامش دهد، صحیح نیست؛ بنا به سخن رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم که فرمودند: «مَنْ عَمِلَ عَمَلاً لیسَ علَیهِ أمرُنا فهو رَدٌ»^[۱]: (هر عملی که امر ما بر آن نباشد مردود است) و روشن است که کسی که عبادت مقید به زمان را از وقتش خارج کند و سپس آن را بعد از وقتش به جا آورد، عملی انجام داده که امر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بر آن نیست، پس مردود است، در این صورت هیچ فایده‌ای از انجام این عبادت نخواهد برد، بلکه باید توبه کند و به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بازگردد، و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌ی توبه‌کنندگان را می‌پذیرد.

[۱] تخریج آن گذشت.