(۶۲۵۷) سوال: ای شیخ بزرگوار، آیا برای توبه‌کننده لازم است که تشهد بگوید و برای بازگشت دوباره به دین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ غسل کند؟

جواب:

اگر توبه‌کننده از کفر باشد، غسل می‌کند؛ یا به صورت واجب بنا بر دیدگاه بسیاری از علما، و یا به صورت مستحب بنا بر دیدگاه گروهی دیگر.

اما توبه‌کننده از گناهی که پایین‌تر از کفر است، برایش غسل مشروع نیست؛ زیرا او از اسلام خارج نشده است، بلکه مسلمان گناهکار است حتی اگر گناهش بزرگ باشد تا زمانی که این گناه به حد کفر نرسیده باشد، این، دیدگاه اهل سنت و جماعت است: گناهان کبیره، هرچقدر هم بزرگ باشند، اگر به حد خروج از ملت نرسند، انسان با آنها کافر نمی‌شود، سپس اگر کسی قبل از مرگش از این گناهان توبه کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد؛ چنان‌که فرموده است: {قُلۡ یَـٰعِبَادِیَ ٱلَّذِینَ أَسۡرَفُوا۟ عَلَىٰۤ أَنفُسِهِمۡ لَا تَقۡنَطُوا۟ مِن رَّحۡمَةِ ٱللَّهِۚ إِنَّ ٱللَّهَ یَغۡفِرُ ٱلذُّنُوبَ جَمِیعًاۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلۡغَفُورُ ٱلرَّحِیمُ} [سوره الزمر: ۵۳]: ([ای پیامبر،] به بندگانم که [در ارتکاب به شرک و گناه] زیاده‌روی کرده‌اند، بگو: «از رحمت الهی مأیوس نباشید؛ چرا که [اگر توبه کنید،] الله همه‌ی گناهانتان را می‌بخشد، به راستی که او تعالی بسیار آمرزنده و مهربان است) و اگر پیش از توبه بمیرد، در این گفته‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ وارد می‌شود که فرموده است: {إِنَّ ٱللَّهَ لَا یَغۡفِرُ أَن یُشۡرَكَ بِهِۦ وَیَغۡفِرُ مَا دُونَ ذَ ٰ⁠لِكَ لِمَن یَشَاۤءُ} [سوره النساء: ۴۸]: (بی‌گمان، الله این گناه را که به او شرک آورده شود نمی‌بخشد و غیر از آن را ـ برای هر ‌کس بخواهد ـ می‌بخشد) پس او در مشیئت سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ الله است: اگر بخواهد او را عذاب می‌دهد، و اگر بخواهد او را می‌آمرزد.