دوشنبه 15 جمادی‌الاول 1448
۴ آبان ۱۴۰۵
26 اکتبر 2026

(۶۲۷۵) حکم تصرف در مال شخصِ ناآگاه

(۶۲۷۵) سوال: یکی از برادران سعودی به‌سبب اشتباهی در حساب‌کردن، مبلغی معادل پانصد ریال نزد من گذاشته و فراموش کرده، و من نیز نمی‌دانم اکنون کجاست، و او نیز از این اشتباه آگاه نیست، می‌خواهم از این مبلغ رهایی رهایی یابم، آیا برایم جایز است این مبلغ را به ریال سعودی یا به پول رایج سودان به فقرا و نیازمندان از اقوام یا همسایگانم صدقه بدهم؟ یا راه دیگری وجود دارد؟

جواب:

واجب است ابتدا آن شخص را جست‌وجو کنی و اگر از یافتنش ناامید شدی، آنگاه می‌توانی آن پانصد ریال را به فقرا، چه در اینجا و چه در سودان، صدقه بدهی؛ چه با ریال سعودی و چه با پول سودانی، مهم این است که ابتدا باید در پی او باشی، و اگر ناامید شدی، سپس صدقه بده.

همین حکم را در مورد هر مالی که صاحبش ناشناخته است و نزد تو مانده باشد و از یافتن او ناامید شوی، می‌گوییم: می‌توانی از جانب او صدقه بدهی، و اگر روزی از روزها پیدا شد، به او اختیار بده و بگو: «مال تو را صدقه دادم، چون دسترسی به تو نداشتم، اکنون اختیار با توست: اگر خواستی، آنچه کردم را می‌پذیری و ثوابش برای توست، و اگر خواستی، مالت را به تو می‌دهم و اجر آن برای من می‌ماند».

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نسي عندي أحد الإخوة من السعوديين مبلغا من المال، قدره خمسمائة ريال نتيجة خطا حِسابي، ولا أعرف مكانه، وهو لا يعرف هذا الخطأ، وأريد أن أتخلص من هذا المبلغ إبراء لذمتي، فهل يجوز لي أن أتصدق بهذا المبلغ بالريال السعودي، أم بالعملة السودانية على بعض الفقراء والمحتاجين من أقاربي وجيراني، أم أن هناك طريقة أخرى؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب عليك أن تبحث عن هذا الرجل فإذا يئست منه، فلك أن تتصدق بالخمسمائة الريال على الفقراء هنا، أو في السودان، وسواء تصدقت بها بالنقد السعودي، أو تصدقت بها بالجنيه السوداني، المهم أنه يجب عليك أولا أن تبحث عنه، فإذا يئست فتصدق به.

وهكذا نقول في كل مال مجهول صاحبه إذا بقي عندك، ويئست منه، فلك أن تتصدق به عنه، ثم إن قَدِمَ يومًا من الدهر فخيره، وقل له: إن المال الذي لك تصدقتُ به بناءً على أني لا أتمكن من الاتصال بك، والآن أنت بالخيار، إن شئتَ أجزت ما فعلته ويكون الأجر لك، وإن شئت أعطيتك مالك، ويكون الأجر لي.

مطالب مرتبط:

(۶۲۶۷) حد و شمول استغفار در حدیث، آیا شامل گناهان کبیره نیز می‌شود؟

فرار از میدان جنگ از گناهان کبیره است، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید...

ادامه مطلب …

(۶۲۵۰) نماز می‌خوانم، اما سیگار رهایم نمی‌کند؛ چگونه بر خود پیروز شوم؟

حمد و ستایش برای کسی که او را هدایت کرد تا اینکه نماز می‌خواند؛ در حقیقت او پس از ارتداد، به اسلام بازگشته است و باید بابت این نعمت، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را شکر کند اما درباره‌ی کشیدن سیگار، راهکارهایی برای کمک به ترک آن وجود دارد، از جمله:...

ادامه مطلب …

(۶۲۵۸) حکم توبه پس از ترک نماز در نوجوانی

توبه به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از هر سببی که باشد، پذیرفته است؛ هرکس توبه کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه‌اش را می‌پذیرد...

ادامه مطلب …

(۶۲۴۴) راهکارهای کسب رضای الهی پس از توبه و بررسی شروط توبه نصوح

مادامی که گفتی از آن کارهایی که در دوران کوچکی خود انجام می‌دادی و مورد رضایت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم نبودند، توبه کرده‌ای...

ادامه مطلب …

(۶۲۵۱) حکم شرعی قبولیِ ناشی از تقلب در تحصیل

بر تو واجب است که به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنی و هرگز به چنین کاری بازنگردی...

ادامه مطلب …

(۶۲۶۰) حکم تکرار گناه پس از سوگند و عهد با الله عزوجل

اگر نفسش او را فریب داده و سپس به یاد آورد و پشیمان شد، باید به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند، و از این گناه آمرزش بطلبد و باید کفاره‌ی قسم بپردازد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه