(۶۱۴۴) سوال: نوزادی داشتم و همسرم نذر نمود اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را شفا داد کل عمرش دوشنبه و پنجشنبه را روزه بگیرد و الحمدلله شفا یافت و همسرم یک سال کامل به نذر خود وفا نمود سپس قطع نمود سپس امسال دوباره به روزه گرفتن ادامه می‌‌دهد؛ سؤال: حکم روزهایی که روزه نگرفته همچنین حکم روزهایی که در آن عادت ماهیانه داشته و با دوشنبه و پنجشنبه موافقت نموده چیست؟ آیا قضا می‌‌شود؟ همچنین اگر بعدها از ادامه دادن به روزه تا آخر عمرش ناتوان شود چیست؟ لطفا پاسخ دهید. جزاکم الله خیرا..

جواب:

قبل از پاسخ به این سؤال دوست دارم برادران مسلمانم را یادآوری کنم به اینکه نذر مکروه است بلکه برخی از اهل علم آن را حرام می‌‌دانند، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده و می‌‌فرماید: «إنه لا يأتي بخير، وإنما يستخرج به من البخيل»[۱]: (خیری نمی‌‌آورد و بخیل است که نذر می‌‌کند) همچنین نذر مقدّری را تغییر نمی‌‌دهد و آنچه عدم بوده را به وجود نمی‌‌آورد بلکه می‌‌بینی کسی که نذر نموده از وفای به آن هنگامی که بر آنان لازم الاجرا شود خسته می‌‌شوند و این از جمله‌‌ چیزهایی بوده که تأکید می‌‌کند نذر یا حرام و یا مکروه است.

پاسخ سؤال: این زن، نذر عبادت و معلق به شرط نموده است، لذا وفا نمودن به این نذر واجب بوده؛ به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {وَمِنْهُم مَّنْ عَاهَدَ اللَّهَ لَئِنْ آتَانَا مِن فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ * فَلَمَّا آتَاهُم مِّن فَضْلِهِ بَخِلُوا بِهِ وَتَوَلَّوا وَّهُم مُّعْرِضُونَ * فَأَعْقَبَهُمْ نِفَاقًا فِي قُلُوبِهِمْ إِلَىٰ يَوْمِ يَلْقَوْنَهُ بِمَا أَخْلَفُوا اللَّهَ مَا وَعَدُوهُ وَبِمَا كَانُوا يَكْذِبُونَ}[التوبة: ۷۵-۷۷]: (برخی از آنها با الله (عهد و) پیمان بستند که اگر (الله) از فضل خود (نصیبی) به ما دهد قطعاً صدقه (و زکات) خواهیم داد واز نیکوکاران خواهیم بود * پس چون (الله) از فضل خود به آنها (نصیبی) بخشید، به آن بخل ورزیده واعراض کنان روی گرداندند (وسر پیچی کردند) * پس (این عمل، ) نفاق را تا روزی که او (الله) را ملاقات کنند در دل‌‌هایشان بر قرار ساخت و به (سبب) آنچه که با الله وعده کرده بودند خلاف نمودند (وعهد شکنی کردند) وبه (سبب) آنکه دروغ می‌گفتند).

این زن که نذر نموده هر دوشنبه و پنجشنبه روزه بگیرد بر او واجب است روزه بگیرد، زیرا روزه‌‌ی او عبادت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و اگر آن را ترک کند و به آن وفا نکند گناهکار بوده و بر خطر بزرگی قرار دارد که نزدیک است الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ تا روزی که او را ملاقات می‌‌کند در قلب او نفاق قرار دهد -پناه بر الله-. بر او واجب بوده روزه را اگر با روز حیض (عادت ماهیانه) مصادف شد قضا کند و اگر همراه آن به خاطر گذشت از وقت کفاره‌‌ی قسم دهد بهتر و به احتیاط نزدیک‌‌تر است.

[۱] تخریج آن گذشت.