شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۶۱۲۴) حکم قسم‌ها، نذرها نمازهای فوت‌شده

(۶۱۱۴) سوال: جوانی هستم که گناهان بسیاری از نذرها، قسم‌‌ها، نمازهای ضایع شده در گذشته و گناهان دیگری دارم. الان به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه نموده و سؤالم این است: در مقابل این گناهان چه کاری انجام دهم؟ چگونه کفاره دهم؟ نظر به اینکه تعداد نذرها، قسم‌‌ها و نمازهای از دست رفته را نمی‌‌دانم.

جواب:

نمازهایی را که ترک نموده کافی است به خاطر ترک آن به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنی و آن را در عمر پیش روی خودت درست انجام دهی و آنچه فوت شده را قضا نکن، زیرا کسی که نماز فرضی را بدون عذر شرعی از وقتش خارج سازد و نخواند؛ کل دهر نمی‌‌تواند آن را قضا کند. به این معنا که اگر تا زمان مرگش نماز بخواند، سودی به او نمی‌‌رسد، زیرا عباداتی که مقید به وقت هستند در صورتی که انسان از روی عمد آن را از وقتش خارج سازد سپس بعد از خروج وقت، آن را انجام دهد از او پذیرفته نمی‌‌شود، به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «من عمل عملا لیس علیه أمرنا فهو رد»[۱]: (کسی که عملی را انجام دهد که امر دین ما بر آن نیست عمل وی مردود است) یعنی مردود است. اما به نسبت نذرها و قسم‌‌ها به دنبال آن‌‌ها باش و آنچه در آن شک نمودی بر تو لازم نیست. مثلا هنگامی که به خود گفتی: نمی‌‌دانم آیا ده قسم یا پنج قسم است؟ آن را پنج قسم قرار بده، زیرا از این عدد مطمئن هستی. همچنین در نذرها اگر شک داری ده بار نذر کردی یا پنج بار که به مساکین غذا دهی؛ آن را پنج بار قرار بده، زیرا این یقین است و آنچه بیش از آن باشد مشکوک است و اصل بر برائت ذمه است.


[۱] مسلم: کتاب الأقضیة، باب نقض الأحکام الباطلةورد محدثات الأمور، شماره­‌ی (۱۷۱۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا شاب عليّ ذنوب كثيرة من نذور وأيمان وصلوات ضائعة فيما سبق ،وغيرها والآن أنا تبت إلى الله، وسؤالي: ماذا أفعل تجاه هذه الذنوب؟ وكيف أُكفّر عنها؟ علما بأنني لا أعلم عدد النذور ولا الأيمان ولا الصلوات الضائعة، مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أما الصلوات التي تركتها فإنه يكفي أن تتوب إلى الله تعالى من تركها، وأن تحسنها فيما يستقبل من عمرك، ولا تقض ما فات؛ لأن من أخرج فرضًا عن وقته بلا عذر شرعي لا يقضيه عنه الدهر كله، بمعنى أنه إن بقي يصلى إلى أن يموت ما نفعه؛ لأن العبادة المؤقتة إذا تعمد الإنسان إخراجها عن وقتها ثم فعلها بعد الوقت لم تقبل منه؛ لقول النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلَّمَ-: «مَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدُّ»، أي مردود، وأما بالنسبة للنذور والأيمان فتَحرَّ ما عليك، وما شككت فيه فلا يَلْزَمُك، فمثلاً إذا قلت في نفسك ما أدري هل على عشرة أيمان أو خمسة فاجعلها خمسة؛ لأن هذا هو المتيقن، وكذلك النُّذُور إذا كنت شككت هل نذرت عشر مرات أو خمس مرات أن تطعم المساكين فاجعلها خمس مرات؛ لأن هذا هو المتيقن وما زاد على ذلك فمشكوك فيه، والأصل براءة الذمة.

مطالب مرتبط:

(۶۱۴۴) حکم نذر روزه‌ی دوشنبه و پنجشنبه و عدم توانایی بر ادامه‌ی آن

دوست دارم برادران مسلمانم را یادآوری کنم به اینکه نذر مکروه است بلکه برخی از اهل علم آن را حرام می‌‌دانند، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده ....

ادامه مطلب …

(۶۱۶۲) حکم نذر ذبح حیوانات و نحوه توزیع آن

در این حالت از نیت او پرسیده می‌‌شود. امکان دارد نیت این مرد از نذر فقط اظهار شادی باشد همان‌‌طور که شادی خود را به نسبت آمدن کسی از سفر اظهار نموده و برای او ذبح می‌‌کند....

ادامه مطلب …

(۶۱۵۲) حکم ترک نذر روزه و کفاره‌‌ی آن برای بیماری شفا یافته

نذر ملزم نمودن نفس به آن چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ او را به آن ملزم نکرده و مکلف نمودن آن به چیزی است که به آن مکلف نیست. بسیاری از مردم بعد از آن، وفای به نذر بر آنها سخت شده و چه بسا سهل انگاری نموده و آن را ترک کنند در حالی که این اشتباه بزرگی است .....

ادامه مطلب …

(۶۱۳۵) حکم نذر روزه از سوی مادر و امکان معافیت از آن

قبل از جواب به این سؤال دوست دارم به برادران شنونده بگویم که نذر مکروه بوده بلکه نزد بسیاری از اهل علم حرام است، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده است....

ادامه مطلب …

(۶۱۳۶) حکم ساقط شدن نذر به علت بالا رفتن سن

اگر به خاطر بالا رفتن سن ناتوان شد همان‌‌طور که سؤال کرده آنچه آشکار بوده این است که بر او مانند شخصی که از روزه گرفتن در ماه رمضان ناتوان بوده واجب است به این معنا که در مقابل هر روز مسکینی را غذا می‌‌دهد....

ادامه مطلب …

(۶۱۱۴) حکم نذرهای فراموش‌شده

اینکه به خاطر الله برای حصول مقصود خود نذر کردی اشتباه بزرگی است، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از نذر نهی نموده ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه