پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۶۱۲۴) حکم قسم‌ها، نذرها نمازهای فوت‌شده

(۶۱۱۴) سوال: جوانی هستم که گناهان بسیاری از نذرها، قسم‌‌ها، نمازهای ضایع شده در گذشته و گناهان دیگری دارم. الان به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه نموده و سؤالم این است: در مقابل این گناهان چه کاری انجام دهم؟ چگونه کفاره دهم؟ نظر به اینکه تعداد نذرها، قسم‌‌ها و نمازهای از دست رفته را نمی‌‌دانم.

جواب:

نمازهایی را که ترک نموده کافی است به خاطر ترک آن به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنی و آن را در عمر پیش روی خودت درست انجام دهی و آنچه فوت شده را قضا نکن، زیرا کسی که نماز فرضی را بدون عذر شرعی از وقتش خارج سازد و نخواند؛ کل دهر نمی‌‌تواند آن را قضا کند. به این معنا که اگر تا زمان مرگش نماز بخواند، سودی به او نمی‌‌رسد، زیرا عباداتی که مقید به وقت هستند در صورتی که انسان از روی عمد آن را از وقتش خارج سازد سپس بعد از خروج وقت، آن را انجام دهد از او پذیرفته نمی‌‌شود، به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «من عمل عملا لیس علیه أمرنا فهو رد»[۱]: (کسی که عملی را انجام دهد که امر دین ما بر آن نیست عمل وی مردود است) یعنی مردود است. اما به نسبت نذرها و قسم‌‌ها به دنبال آن‌‌ها باش و آنچه در آن شک نمودی بر تو لازم نیست. مثلا هنگامی که به خود گفتی: نمی‌‌دانم آیا ده قسم یا پنج قسم است؟ آن را پنج قسم قرار بده، زیرا از این عدد مطمئن هستی. همچنین در نذرها اگر شک داری ده بار نذر کردی یا پنج بار که به مساکین غذا دهی؛ آن را پنج بار قرار بده، زیرا این یقین است و آنچه بیش از آن باشد مشکوک است و اصل بر برائت ذمه است.


[۱] مسلم: کتاب الأقضیة، باب نقض الأحکام الباطلةورد محدثات الأمور، شماره­‌ی (۱۷۱۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا شاب عليّ ذنوب كثيرة من نذور وأيمان وصلوات ضائعة فيما سبق ،وغيرها والآن أنا تبت إلى الله، وسؤالي: ماذا أفعل تجاه هذه الذنوب؟ وكيف أُكفّر عنها؟ علما بأنني لا أعلم عدد النذور ولا الأيمان ولا الصلوات الضائعة، مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أما الصلوات التي تركتها فإنه يكفي أن تتوب إلى الله تعالى من تركها، وأن تحسنها فيما يستقبل من عمرك، ولا تقض ما فات؛ لأن من أخرج فرضًا عن وقته بلا عذر شرعي لا يقضيه عنه الدهر كله، بمعنى أنه إن بقي يصلى إلى أن يموت ما نفعه؛ لأن العبادة المؤقتة إذا تعمد الإنسان إخراجها عن وقتها ثم فعلها بعد الوقت لم تقبل منه؛ لقول النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلَّمَ-: «مَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدُّ»، أي مردود، وأما بالنسبة للنذور والأيمان فتَحرَّ ما عليك، وما شككت فيه فلا يَلْزَمُك، فمثلاً إذا قلت في نفسك ما أدري هل على عشرة أيمان أو خمسة فاجعلها خمسة؛ لأن هذا هو المتيقن، وكذلك النُّذُور إذا كنت شككت هل نذرت عشر مرات أو خمس مرات أن تطعم المساكين فاجعلها خمس مرات؛ لأن هذا هو المتيقن وما زاد على ذلك فمشكوك فيه، والأصل براءة الذمة.

مطالب مرتبط:

(۶۱۴۵) حکم تأخیر در وفای نذر روزه و لزوم کفاره

ر تو کفاره‌‌ی قسم لازم است، زیرا نذر تو متضمن دو چیز است: ده روز روزه گرفتن و اینکه این ده روز در ماه مشخصی باشد. بنابراین زمانی که نتوانستی در این ماه معین روزه بگیری، به دلیل از دست دادن این ویژگی، کفاره‌‌ی قسم بر تو واجب است....

ادامه مطلب …

(۶۱۵۵) حکم وفای به نذر حج و عمره به جای والدین

به نسبت پدرت واجب را ادا نمودی، زیرا هنگامی که به خاطر مرگش نتواسته حج را ادا کند به جای او حج را ادا نمودی و این‌‌گونه واجب خود را ادا کردی و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را بر آن شکر گزار باش! اما به نسبت مادرت باید خودش حج را ادا کند مگر اینکه به خاطری بیماری که امید به خوب شدن او نمی‌‌رود یا وفات، از ادای حج معذور باشد...

ادامه مطلب …

(۶۱۴۰) حکم نذر روزه برای خود و فرزند و التزام به آن

خود به وفا نمودن به آن ملزم است ولی فرزنذش ملزم به وفای نذر نیست، زیرا انسان با نذر دیگری ملزم نمی‌‌شود و بر فرزند در صورتی که روزه نگیرد گناهی نیست....

ادامه مطلب …

(۶۱۴۷) حکم نذر در حال خشم

خشم سه نوع است:  خشم بسیار زیاد به صورتی که انسان احساس نمی‌‌کند و نمی‌‌داند چه می‌‌گوید؛ در این نوع حکمی برای سخن او وجود ندارد، زیرا احساس نمی‌‌کند چه می‌‌گوید و اراده‌‌ی او قفل بوده لذا سخن او بیهوده است.....

ادامه مطلب …

(۶۱۴۹) حکم نذر روزه و امکان پرداخت صدقه به جای روزه

قبل از جواب به این سؤال دوست دارم برادران مسلمان خود را از نذر بر حذر دارم، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده....

ادامه مطلب …

(۶۱۳۱) حکم نذر برای شفا از بیماری و عدم وفای به آن

بر این نذر کننده که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او منت گذاشته و او را شفا داده واجب است به آنچه با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ عهد بسته وفا کند. بنابراین به مکه رفته و دو رکعت نزد کعبه نماز بخواند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه