سه‌شنبه 23 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
3 نوامبر 2026

(۶۱۲۹) حکم تأخیر در وفای به نذر

(۶۱۲۹) سوال: آیا برای من جایز است فریضه‌‌ی حج را قبل از وفا به نذری که نمودم ادا کنم؟ زیرا وفای به این نذر جز در کشورم ممکن نیست در حالی که الان در عربستان سعودی هستم و به خاطر شرایط کاری نمی‌‌توانم به نذرم وفا کنم. لطفا پاسخ دهید.

جواب:

بله، در چنین حالتی اشکالی ندارد قبل از وفای به نذر در صورتی که وفا نمودن به آن بعد از حج میسر بوده و قبل از آن امکان ندارد، حج را ادا کنی به خاطر خاطر اینکه نذر به کشور خودت بر می‌‌گردد و تو الان در کشور دیگری هستی و نمی‌‌توانی قبل از فرا رسیدن موسم حج بروی. اما‌ ای کاش سؤال کننده برای ما بیان می‌‌نمود چرا نمی‌‌تواند به نذر خود جز در کشور خودش وفا کند. آیا به خاطر این بوده که برای یکی از خویشاوندان خود که در کشور دوم یافت می‌‌شود نذر نموده است؟ نمی‌‌دانم چه چیزی باعث شده که فقط می‌‌تواند در کشورش به آن وفا کند، زیرا اگر مقصود فقط مکان باشد، وفا نمودن به نذر در مکه بهتر از سایر جاها است و برای انسان جایز بوده نذر را از مکان مفضول به مکان فاضل منتقل کند. دلیل آن این بوده که مردی به نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمد و گفت: نذر نمودم در صورتی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مکه را برای تو فتح نمود، در مسجد الاقصی نماز بخوانم. رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او گفت: «صل هاهنا»: (این جا نماز بخوان) یعنی در مکه، آن مرد دو بار تکرار کرد؛ رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او فرمود: «شأنك إذن»[۱]: (در این صورت خودت می‌‌دانی) این دلالت می‌‌دهد بر اینکه انتقال نذر از مکان مفضول به مکان فاضل اشکالی ندارد، زیرا مقصود از اصل نذر رضایت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است. بنابراین هر آن چه باعث تقرب بیشتر به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ شده، بهتر است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز لي أن أؤدي فريضة الحج قبل أن أفي بنذر كنتُ قد نذرته، حيث إن الوفاء بهذا النذر غير ممكن إلا في بلدي، وأنا الآن موجود في السعودية، ولا أستطيع الوفاء بالنذر لظروف عملي؟ أرجو الإفادة مأجورين.

فأجاب -رحمه الله تعالى -: نعم لا حَرَجَ عليك في مثل هذه الحال أن تحج قبل الوفاء بالنذر إذا كان الوفاء بالنذر أمرًا متيسرا بعد الحج، وأنه قبل الحج لا يمكن؛ لأنه في بلدك وأنت الآن في بلد آخر لا يمكنك أن تذهب إلى بلدك قبل حلول موسم الحج، ولكن ليتَ السائل بين لنا لماذا لا يكون وفاء النذر إلا في بلده، هل هو لأنه نذره لأحد من أقاربه لا يوجد في البلد الثاني، ولا أعلم ما الذي جعله يكون متعينا في بلده؛ لأنه إذا كان المقصود المكان فقط فإن وفاء النذر في مكة مثلا أفضل من وفائه في أي بلد آخر، ويجوز للإنسان أن ينقل النذر من المكان المفضول إلى المكان الفاضل، ودليل ذلك أن رجلاً جاء إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال: إني نذرت إن فتح الله عليك أن أصلي في المسجد الأقصى. فقال له النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «صَلِّ هاهنا» يعني في مكة، فأعاد عليه فقال صل هاهنا». فأعاد عليه فقال له: «شَأْنَكَ إِذَنْ»، وهذا يدل على أن نقل النذر من المكان المفضول إلى المكان الفاضل لا بأس به؛ لأن أصل النذر إنما يقصد به وجه الله فكلما كان أشد تقرباً إلى الله كان أولى.

مطالب مرتبط:

(۶۱۱۲) حکم نذر چیست؟

آنچه نزد من راجح بوده، این است که نذر حرام بوده و جایز نیست، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده است....

ادامه مطلب …

(۶۱۶۸) حکم نذر در صورت بازگشت بیماری و فوت نذرکننده

اگر خوب شدن به این معنا بوده که بیماری او کمتر شده ولی علایم بیماری بر او بوده؛ چیزی بر وی واجب نیست، زیرا حقیقت امر این است که پدر او از بیماری شفا نیافته در حالی که نذر او این بوده که اگر پدر او شفا یافت (شتر را ذبح کند).....

ادامه مطلب …

(۶۱۲۷) حکم کفاره در صورت نقض پیمان یا نذر

نذری که انسان خود را به آن ملتزم می‌‌کند مکروه است، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از آن نهی نموده....

ادامه مطلب …

(۶۱۶۲) حکم نذر ذبح حیوانات و نحوه توزیع آن

در این حالت از نیت او پرسیده می‌‌شود. امکان دارد نیت این مرد از نذر فقط اظهار شادی باشد همان‌‌طور که شادی خود را به نسبت آمدن کسی از سفر اظهار نموده و برای او ذبح می‌‌کند....

ادامه مطلب …

(۶۱۱۷) حکم شکستن پیمان با خدا پس از برآورده شدن حاجت

باید بدانیم چه چیزی است که با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پیمان بسته آن را ترک کند. اگر چیز مباحی باشد مانند اینکه بگوید: با الله پیمان می‌‌بندم که فلان غذا را نخورم. در اینجا می‌‌گوییم: آن را بخور و کفاره‌‌ی نذر خود را بده، زیرا این نذر مباح است. اما اگر چیز حرامی باشد و بگوید: با الله پیمان می‌‌بندم که غیبت مردم نکنم، بر او واجب است غیبت نکند....

ادامه مطلب …

(۶۱۳۷) حکم نذر روزه‌ و امکان رهایی از آن

بر او واجب بوده به نذر خود وفا کند و این از جمله افعال مکروه نیست که به او بگوییم: آن را با چیز دیگری تغییر بده، زیرا روزه‌‌ گرفتن روزه‌‌ی دوشنبه و پنجشنبه از جمله امور مشروع است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه