یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۶۱۲۴) حکم قسم‌ها، نذرها نمازهای فوت‌شده

(۶۱۱۴) سوال: جوانی هستم که گناهان بسیاری از نذرها، قسم‌‌ها، نمازهای ضایع شده در گذشته و گناهان دیگری دارم. الان به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه نموده و سؤالم این است: در مقابل این گناهان چه کاری انجام دهم؟ چگونه کفاره دهم؟ نظر به اینکه تعداد نذرها، قسم‌‌ها و نمازهای از دست رفته را نمی‌‌دانم.

جواب:

نمازهایی را که ترک نموده کافی است به خاطر ترک آن به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کنی و آن را در عمر پیش روی خودت درست انجام دهی و آنچه فوت شده را قضا نکن، زیرا کسی که نماز فرضی را بدون عذر شرعی از وقتش خارج سازد و نخواند؛ کل دهر نمی‌‌تواند آن را قضا کند. به این معنا که اگر تا زمان مرگش نماز بخواند، سودی به او نمی‌‌رسد، زیرا عباداتی که مقید به وقت هستند در صورتی که انسان از روی عمد آن را از وقتش خارج سازد سپس بعد از خروج وقت، آن را انجام دهد از او پذیرفته نمی‌‌شود، به دلیل فرموده‌‌ی رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : «من عمل عملا لیس علیه أمرنا فهو رد»[۱]: (کسی که عملی را انجام دهد که امر دین ما بر آن نیست عمل وی مردود است) یعنی مردود است. اما به نسبت نذرها و قسم‌‌ها به دنبال آن‌‌ها باش و آنچه در آن شک نمودی بر تو لازم نیست. مثلا هنگامی که به خود گفتی: نمی‌‌دانم آیا ده قسم یا پنج قسم است؟ آن را پنج قسم قرار بده، زیرا از این عدد مطمئن هستی. همچنین در نذرها اگر شک داری ده بار نذر کردی یا پنج بار که به مساکین غذا دهی؛ آن را پنج بار قرار بده، زیرا این یقین است و آنچه بیش از آن باشد مشکوک است و اصل بر برائت ذمه است.


[۱] مسلم: کتاب الأقضیة، باب نقض الأحکام الباطلةورد محدثات الأمور، شماره­‌ی (۱۷۱۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا شاب عليّ ذنوب كثيرة من نذور وأيمان وصلوات ضائعة فيما سبق ،وغيرها والآن أنا تبت إلى الله، وسؤالي: ماذا أفعل تجاه هذه الذنوب؟ وكيف أُكفّر عنها؟ علما بأنني لا أعلم عدد النذور ولا الأيمان ولا الصلوات الضائعة، مأجورين؟

فأجاب رحمه الله تعالى: أما الصلوات التي تركتها فإنه يكفي أن تتوب إلى الله تعالى من تركها، وأن تحسنها فيما يستقبل من عمرك، ولا تقض ما فات؛ لأن من أخرج فرضًا عن وقته بلا عذر شرعي لا يقضيه عنه الدهر كله، بمعنى أنه إن بقي يصلى إلى أن يموت ما نفعه؛ لأن العبادة المؤقتة إذا تعمد الإنسان إخراجها عن وقتها ثم فعلها بعد الوقت لم تقبل منه؛ لقول النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلَّمَ-: «مَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدُّ»، أي مردود، وأما بالنسبة للنذور والأيمان فتَحرَّ ما عليك، وما شككت فيه فلا يَلْزَمُك، فمثلاً إذا قلت في نفسك ما أدري هل على عشرة أيمان أو خمسة فاجعلها خمسة؛ لأن هذا هو المتيقن، وكذلك النُّذُور إذا كنت شككت هل نذرت عشر مرات أو خمس مرات أن تطعم المساكين فاجعلها خمس مرات؛ لأن هذا هو المتيقن وما زاد على ذلك فمشكوك فيه، والأصل براءة الذمة.

مطالب مرتبط:

(۶۱۱۴) حکم نذرهای فراموش‌شده

اینکه به خاطر الله برای حصول مقصود خود نذر کردی اشتباه بزرگی است، زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از نذر نهی نموده ....

ادامه مطلب …

(۶۱۲۵) حکم فراموشی نذر و قضای آن

آنچه به وسیله‌‌ی نذر واجب شده باید با آن همان‌‌طور که با مسائلی که با اصل شریعت واجب شده تعامل شود اما اگر آن را از روی عمد تا روز دوم ترک کنی گناهکار می‌‌شوی، زیرا نذر خود را انجام ندادی...

ادامه مطلب …

(۶۱۵۴) حکم نذر روزه و روزهای مخصوص مانند عرفه و عاشورا

اگر نذر در این روزها مشخص است جایز نیست آن را به عنوان سنت بگیرد...

ادامه مطلب …

(۶۱۴۶) حکم ترک نذر روزه و جبران آن پس از سال‌ها

این مرد نذری معلق به شرط نموده و این شرط برای وی حاصل شده است و زمانی که شرط حاصل شود آنچه را شرط نموده واجب است انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۶۱۲۸) عذاب کسی که به نذر خود وفا نکند چیست؟

عقوبت کسی که نذر کند ولی به آن وفا نکند، در صورتی که وفای به آن واجب باشد آن چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را ذکر می‌‌کند: ....

ادامه مطلب …

(۶۱۳۳) حکم وفای به نذر روزه و امکان جایگزینی آن با انفاق

ای برادر شنونده! هرگز نذر نکن! نه به خاطر شفا یافتن بیماری و نه برای راسیدن به مطلوبی و ... از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آسانی را بخواه و به نسبت او گمان خوب داشته باش! الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیازی به شرط ندارد که اگر برای تو منفعتی را جلب نمود یا ضرری را دفع نمود  قرار دهی ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه