دوشنبه 13 صفر 1448
۵ مرداد ۱۴۰۵
27 جولای 2026

(۶۰۲۵) حکم قسم خوردن در نفس انسان

(۶۰۲۵) سوال: من سیگار می‌‌کشم و در دل خود گفتم: اگر دوباره سیگار کشیدم زنم بر من حرام شود اما فراموش کردم و سیگار کشیدم و به یاد آوردم که گفتم: همسرم بر من حرام شود؛ در این حالت چه چیزی بر من لازم است؟ لطفا پاسخ دهید. جزاکم الله خیرا.

جواب:

مادامی که این اندازه بر ترک دخانیات اصرار دارید، من از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌خواهم که شما را بر ترک نمودن آن یاری کند و به شما عزمی راستین، ثابت قدمی و صبر عطا کند تا در مورد آنچه می‌‌خواهی موفق شوی. اما سؤال تو به نسبت تحریمی که گفتی، اگر آن را در دل خود بدون به زبان آوردن گفتی، حکم و اثری ندارد ولی اگر آن را با زبانت گفتی و هدفت وادار نمودن خود بر ترک سیگار بوده؛ حکم آن، حکم قسم است. لذا هرگاه از روی عمد سیگار کشیدی  و به یاد تو بود، بر تو کفاره‌‌ی قسم واجب است و اگر از روی فراموشی بود چیزی بر تو نیست. اما دوباره آن را بعد از آن در حالی که به یاد داری تکرار نکن. اگر بعد از آن دوباره به آن سیگار کشیدی در حالی که به یاد داشتی، بر تو کفاره‌‌ی قسم واجب است که عبارتند از: غذا دادن به ده مسکین یا لباس پوشاندن آنها یا آزاد کردن برده، بین این سه چیز اختیار داری و کیفیت غذا دادن به این صورت است که یا به آنها نهار یا شام می‌‌دهی یا اینکه به آنها برنج همراه با گوشت می‌‌دهی که برای هر ده نفر، شش کیلو کافی است. تفاوتی ندارد که به یک خانه باشد یا چند خانه‌‌ی مختلف و اگر فقرایی را نیافتی که به آنها بدهی، سه روز پی در پی روزه می‌‌گیری.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا إنسان أشرب الدخان، وقد قلت بقلبي: إذا شربت الدخان مرة ثانية تحرم على زوجتي، ونسيت ثم شربته، وتذكرت أنني قلت: تحرم علي زوجتي فماذا يَلْزَمُني في هذه الحالة؟ أفيدونا جزاكم الله كل خير.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: ما دمت على هذا الجانب الكبير من الحرص على ترك الدخان فإني أسأل الله -سبحانه وتعالى- أن يعينك على تركه، وأن يرزقك العزيمة الصادقة والثبات والصبر حتى توفق لما تصبو إليه، وأما سؤالك عن التحريم الذي قلته فإن كنت قلت ذلك بقلبك بدون ذكر بلسانك فلا حكم له، ولا أثر له، وإن كنت قلته بلسانك وأنت تقصد بذلك التوكيد على نفسك بترك الدُّخَان فإن هذا حكمه حكم اليمين، فإن شربت الدخان متعمدا ذاكرًا فعليك كَفَّارة يمين، وإن كنت ناسيا فلا شيء عليك، لكن لا تعد إليه بعد ذلك وأنت ذاكر، فإن عدت إليه بعد ذلك وأنت ذاكر وجبت عليك كفارة اليمين، وهي إطعام عشرة مساكين أو كسوتهم أو تحرير رقبة، فأنت مخير في هذه الثلاثة، وكيفية الإطعام إما أن تغديهم أو تعشيهم وإما أن تدفع إليهم رزا مصحوبا بلحم يكفيهم مقدراه ستة كيلوات للعشرة جميعا، سواء في بيت واحد أو في بيوت متعددة، فإن لم تجد فقراء تدفع إليهم ذلك فإنك تصوم ثلاثة أيام متتابعة.

مطالب مرتبط:

(۶۰۳۱) حکم قسم دروغ بر مصحف قرآن کریم

قسم یاد کردن به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ   به دروغ حرام است بلکه برخی از علما آن را از جمله گناهان کبیره به حساب آورده‌‌اند. تفاوتی ندارد چه بر  مصحف قسم یاد کند و چه بر مصحف قسم یاد نکند. قسم یاد کردن بر مصحف از جمله امور بدعی است که در زمان رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم مشهور نبوده ....

ادامه مطلب …

(۶۰۸۸) چگونگی پرداخت کفاره قسم به مساکین

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در کفاره‌‌ی قسم یکی از این سه چیز را واجب نموده است: غذا دادن یا لباس پوشاندن به ده مسکین و یا آزاد کردن برده. الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با آنچه معمولا آسان‌‌تر است شروع نموده است...

ادامه مطلب …

(۶۰۸۴) حکم قسم یاد کردن بر عدم ازدواج و انجام آن

مردی که قسم یاد نموده بعد از وفات همسرش ازدواج نکند سپس بعد از هفت سال با خواهر او ازدواج کرده بر او واجب است کفاره‌‌ی قسم دهد...

ادامه مطلب …

(۶۰۷۶) حکم زیاد قسم یاد کردن و عدم انجام آن

اگر قسم به‌‌طور زیاد بر زبان بدون قصد جاری باشد، انسان به خاطر آن مؤاخذه نمی‌‌شود....

ادامه مطلب …

(۶۰۴۰) حکم برداشتن مال شوهر بدون اطلاع او برای نفقه فرزندان

برای زن جایز نیست بدون اجازه از مال شوهرش بردارد، زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بندگان حرام کرده که از مال یکدیگر بردارند و این مسئله را رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در حجة الوداع بیان نموده

ادامه مطلب …

(۶۰۳۴) اگر بر ترک نمودن چیزی قسم یاد کردم اما آن را انجام دادم؛ آیا در آن گناه وجود دارد؟

شایسته نیست شخص همیشه به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم یاد کند بلکه واجب است الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را تعظیم نموده و جز هنگام نیاز قسم یاد نکند. هر چند که قسم یاد نمودن بدون نیاز به قسم جایز بوده، اما بهتر است زیاد قسم یاد نکند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه