جمعه 29 شوال 1447
۲۸ فروردین ۱۴۰۵
17 آوریل 2026

(۶۰۲۵) حکم قسم خوردن در نفس انسان

(۶۰۲۵) سوال: من سیگار می‌‌کشم و در دل خود گفتم: اگر دوباره سیگار کشیدم زنم بر من حرام شود اما فراموش کردم و سیگار کشیدم و به یاد آوردم که گفتم: همسرم بر من حرام شود؛ در این حالت چه چیزی بر من لازم است؟ لطفا پاسخ دهید. جزاکم الله خیرا.

جواب:

مادامی که این اندازه بر ترک دخانیات اصرار دارید، من از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌خواهم که شما را بر ترک نمودن آن یاری کند و به شما عزمی راستین، ثابت قدمی و صبر عطا کند تا در مورد آنچه می‌‌خواهی موفق شوی. اما سؤال تو به نسبت تحریمی که گفتی، اگر آن را در دل خود بدون به زبان آوردن گفتی، حکم و اثری ندارد ولی اگر آن را با زبانت گفتی و هدفت وادار نمودن خود بر ترک سیگار بوده؛ حکم آن، حکم قسم است. لذا هرگاه از روی عمد سیگار کشیدی  و به یاد تو بود، بر تو کفاره‌‌ی قسم واجب است و اگر از روی فراموشی بود چیزی بر تو نیست. اما دوباره آن را بعد از آن در حالی که به یاد داری تکرار نکن. اگر بعد از آن دوباره به آن سیگار کشیدی در حالی که به یاد داشتی، بر تو کفاره‌‌ی قسم واجب است که عبارتند از: غذا دادن به ده مسکین یا لباس پوشاندن آنها یا آزاد کردن برده، بین این سه چیز اختیار داری و کیفیت غذا دادن به این صورت است که یا به آنها نهار یا شام می‌‌دهی یا اینکه به آنها برنج همراه با گوشت می‌‌دهی که برای هر ده نفر، شش کیلو کافی است. تفاوتی ندارد که به یک خانه باشد یا چند خانه‌‌ی مختلف و اگر فقرایی را نیافتی که به آنها بدهی، سه روز پی در پی روزه می‌‌گیری.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا إنسان أشرب الدخان، وقد قلت بقلبي: إذا شربت الدخان مرة ثانية تحرم على زوجتي، ونسيت ثم شربته، وتذكرت أنني قلت: تحرم علي زوجتي فماذا يَلْزَمُني في هذه الحالة؟ أفيدونا جزاكم الله كل خير.

فأجاب -رحمه الله تعالى-: ما دمت على هذا الجانب الكبير من الحرص على ترك الدخان فإني أسأل الله -سبحانه وتعالى- أن يعينك على تركه، وأن يرزقك العزيمة الصادقة والثبات والصبر حتى توفق لما تصبو إليه، وأما سؤالك عن التحريم الذي قلته فإن كنت قلت ذلك بقلبك بدون ذكر بلسانك فلا حكم له، ولا أثر له، وإن كنت قلته بلسانك وأنت تقصد بذلك التوكيد على نفسك بترك الدُّخَان فإن هذا حكمه حكم اليمين، فإن شربت الدخان متعمدا ذاكرًا فعليك كَفَّارة يمين، وإن كنت ناسيا فلا شيء عليك، لكن لا تعد إليه بعد ذلك وأنت ذاكر، فإن عدت إليه بعد ذلك وأنت ذاكر وجبت عليك كفارة اليمين، وهي إطعام عشرة مساكين أو كسوتهم أو تحرير رقبة، فأنت مخير في هذه الثلاثة، وكيفية الإطعام إما أن تغديهم أو تعشيهم وإما أن تدفع إليهم رزا مصحوبا بلحم يكفيهم مقدراه ستة كيلوات للعشرة جميعا، سواء في بيت واحد أو في بيوت متعددة، فإن لم تجد فقراء تدفع إليهم ذلك فإنك تصوم ثلاثة أيام متتابعة.

مطالب مرتبط:

(۶۰۵۲) حکم قسم در نوشتن حقوق کارگران

هرگاه انسان قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را با مشیئت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ همراه سازد در صورتی که خلاف قسم خود نمود، چیزی بر او نیست. ....

ادامه مطلب …

(۶۰۷۱) حکم طلاق در صورت عدم اطلاع همسر

از شرط قسم یا وقوع طلاق، این نیست که همسر مطلع باشد اما آنچه از حال خود ذکر نمودی که از روی فراموشی خلاف قسم خود انجام دادی چیزی بر تو نیست؛ نه کفاره‌‌ی قسم و نه طلاق همسرت....

ادامه مطلب …

(۶۱۰۹) حکم کفاره‌ی قسم‌های فراموش‌شده

اگر این قسم‌‌ها قبل از بلوغ بوده، در صورتی که قسم گیر شوی چیزی بر تو نیست، زیرا شرط الزام و تکلیف، رسیدن به بلوغ است و اگر بعد از بلوغ بوده و عادتش بر این بوده هنگام قسم إن شاء الله بگوید، چیزی بر او لازم نیست...

ادامه مطلب …

(۶۱۰۶) آیا پرداخت قیمت کفاره به جای آن جایز است؟

ظاهر قرآن بر این بوده که جایز نیست....

ادامه مطلب …

(۶۱۱۰) اگر بر مادرم کفاره واجب باشد؛ آیا می‌‌توانم به جای او کفاره دهم؟

بله، در صورتی که بر کسی کفاره واجب باشد و کسی دیگر به جای او با اجازه‌‌اش کفاره دهد اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۶۰۶۳) حکم شکستن قسم به طلاق و کفاره آن

زبان خود را به قسم یاد نمودن به طلاق عادت نده، زیرا این امر خلاف شریعت است. بنابراین شایسته نیست انسان به قسم به طلاق عادت کند. اگر می‌‌خواهد قسم یاد کند به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم یاد نموده یا اینکه سکوت اختیار کند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه