پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۶۰۰۹) حکم خوردن حیوانات دریایی

(۶۰۰۹) سوال: در کتابی خواندم که می‌‌توان هر چه در دریا زندگی می‌‌کند را خورد، اما شنیده‌‌ام که برخی از حیوانات هستند که در دریا زندگی می‌‌کنند اما خوردن آنها جایز نیست؛ آیا این درست است؟ حکم شرعی پیرامون خوردن شکار دریا چیست؟

جواب:

شکار همه چیز در دریا حلال است حتی برای کسانی که در حالت احرام هستند جایز است که از دریا شکار کنند؛ به دلیل فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ : {أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهُ مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ ۖ وَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا}[المائدة: ۹۶]: (شکار دریا و طعام آن برای شما حلال شده است تا برای شما و کاروانیان بهره‌‌ای باشد و شکار بیابان تا موقعی که در احرام هستید بر شما حرام است) بنابراین شکار دریا آن چیزی است که در حال زنده یافت می‌‌شود و طعام آن، چیزی است که در حالت مرده یافت می‌‌شود و ظاهر این آیه بر این بوده که هیچ چیزی از آن استثنا نیست، زیرا (صید) اسم مفرد مضاف است که دلالت بر عموم می‌‌دهد. همان‌‌طور که در فرموده‌‌ی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است: {وَإِن تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا}[النحل: ۱۸]: (و اگر (بخواهید) نعمت (های) الله را بشمارید نمی‌توانید آن را بشمارید) (نعمة) در اینجا مفرد مضاف است اما دلالت بر عموم می‌‌دهد و این قول درست و راجح است که شکار همه چیز در دریا حلال بوده و هیچ چیزی از آن استثنا نمی‌‌شود. برخی از اهل علم قورباغه، تمساح و مار را استثنا کرده‌‌اند و می‌‌گویند: حلال نیست. اما قول درست، عمومیت است یعنی  تمام حیوانات دریا چه زنده و چه مرده حلال هستند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: قرأتُ في كتاب أن كل شيء يعيش في البحر يمكن أكله، ولكني سمعت أن هناك بعض الحيوانات التي تعيش في البحر لا يجوز أكلها، فهل هذا صحيح؟ وما هو الحكم الشرعي في أكل صيد البحر؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: صيد البحر كله حلال، حتى للمحرمين يجوز لهم أن يصطادوا في البحر؛ لقول الله تعالى: ﴿أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهُ مَتَعالَكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ وَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرَ مَا دُمْتُمْ حُرُما﴾ [المائدة: ٩٦] فصيد البحر هو ما أكل حيا، وطعامه ما وجد ميتا، وظاهر الآية الكريمة أنه لا يستثنى من ذلك شيء؛ لأن ﴿صَيْدُ ﴾ اسم مفرد مضاف، والمفرد المضاف يفيد العموم؛ كما في قوله تعالى: ﴿وَإِن تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا﴾ [النحل: ۱۸]، فإن ﴿نعمة مفرد هنا، ولكن المراد بها العموم، وهذا القول هو الصحيح الراجح أن صيد البحر كله حلال، لا يستثنى منه شيء، واستثنى بعض أهل العلم من ذلك الضّفْدَع والتمساح والحية وقال: إنه لا يحل أكلها، ولكن القول الصحيح العموم وأن جميع حيوانات البحر حلال حية وميتة.

مطالب مرتبط:

(۵۹۴۱) حکم مرغ‌‌هایی که به وسیله‌‌ی شوک الکتریکی یا تفنگ‌‌های مخصوص کشته می‌‌شوند

حکم آن این است که بررسی کنیم مسئول ذبح مسلمان است یا اهل کتاب؛ اگر جواب منفی باشد، یعنی نه مسلمان و نه اهل کتاب است، آنچه ذبح می‌‌کند حلال نیست، حتی اگر به روش اسلامی ذبح شود....

ادامه مطلب …

(۵۹۴۴) حکم گوشت‌‌های کنسرو شده‌‌ای که در کشورهای اسلامی و غیر اسلامی تولید می‌‌شود

گوشت‌‌های کنسرو شده در کشورهای اسلامی اشکالی ندارد، زیرا ذبح مسلمانان حلال است. اما گوشت‌‌های کنسرو شده در کشورهای غیر اسلامی اگر در کشورهای اهل کتاب (یهود و نصارا) باشد، حکم این کنسروها همانند کشورهای اسلامی است...

ادامه مطلب …

(۵۹۵۰) آیا در دین اسلام ذبح خروس سفید حلال است؟

خروس سفید و غیر سفید از جمله حیواناتی هستند که الله آن را حلال نموده است، بنابراین ذبح آن درست است و اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۵۹۹۸) آیا ذبح توسط زن حلال است؟

ذبح توسط زن حلال است، و تفاوتی ندارد که زن بالغ باشد یا کوچک، اما باید قدرت تشخیص داشته باشد همچنین تفاوتی بین اینکه پاک یا حیض باشد ندارد،؛ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم تفصیل ندادند.

ادامه مطلب …

(۵۹۹۰) حکم شرعی ذبح ناقص و خوردن گوشت آن

بله، اگر مرغ را ذبح نموده تا اینکه خون جاری شود سپس آن را رها نموده، حلال است...

ادامه مطلب …

(۵۹۳۹) لطفا پیرامون درست بودن خوردن مرغ وارداتی از فرانسه توضیح دهید

گوشت‌‌هایی که از کشورهای غیر مسلمان وارد می‌‌شود، از جمله مرغ و ... که جزو حیوانات حلال گوشت هستند، نظر ما بر این است که خوردن آن‌‌ها جایز است و اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه