(۶۰۰۹) سوال: در کتابی خواندم که میتوان هر چه در دریا زندگی میکند را خورد، اما شنیدهام که برخی از حیوانات هستند که در دریا زندگی میکنند اما خوردن آنها جایز نیست؛ آیا این درست است؟ حکم شرعی پیرامون خوردن شکار دریا چیست؟
جواب:
شکار همه چیز در دریا حلال است حتی برای کسانی که در حالت احرام هستند جایز است که از دریا شکار کنند؛ به دلیل فرمودهی الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ : {أُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهُ مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ ۖ وَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا}[المائدة: ۹۶]: (شکار دریا و طعام آن برای شما حلال شده است تا برای شما و کاروانیان بهرهای باشد و شکار بیابان تا موقعی که در احرام هستید بر شما حرام است) بنابراین شکار دریا آن چیزی است که در حال زنده یافت میشود و طعام آن، چیزی است که در حالت مرده یافت میشود و ظاهر این آیه بر این بوده که هیچ چیزی از آن استثنا نیست، زیرا (صید) اسم مفرد مضاف است که دلالت بر عموم میدهد. همانطور که در فرمودهی الله سُبْحَانَهُوَتَعَالَىٰ است: {وَإِن تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لَا تُحْصُوهَا}[النحل: ۱۸]: (و اگر (بخواهید) نعمت (های) الله را بشمارید نمیتوانید آن را بشمارید) (نعمة) در اینجا مفرد مضاف است اما دلالت بر عموم میدهد و این قول درست و راجح است که شکار همه چیز در دریا حلال بوده و هیچ چیزی از آن استثنا نمیشود. برخی از اهل علم قورباغه، تمساح و مار را استثنا کردهاند و میگویند: حلال نیست. اما قول درست، عمومیت است یعنی تمام حیوانات دریا چه زنده و چه مرده حلال هستند.