شنبه 12 محرم 1448
۵ تیر ۱۴۰۵
27 ژوئن 2026

(۵۹۷۲) حکم خوردن خون

(۵۹۷۲) سوال: در قرآن کریم تحریم خوردن خون به طور مطلق وارد شده است، آیا نقل آن از شخصی به شخص دیگر به صورت شرعی از جمله خوردن آن به طور حرام است یا خیر؟ حکم فروش یا گرفتن مزد مالی در مقابل واگذاری مقدار مشخصی از آن چیست؟                             

جواب:

الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ خون را در فرموده‌‌اش: {حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ}[المائدة: ۳]: ((گوشت) مردار و خون و گوشت خوک و آنچه (هنگام ذبح) نام غیر الله بر آن برده شود و (حیوانات) خفه شده و با ضربه مرده و از بلندی افتاده و به ضرب شاخ (حیوان دیگری) مرده و آنچه درندگان خورده باشند- مگر آنکه ذبح (شرعی) کرده باشید و آنچه برای بت‌‌ها ذبح شده بر شما حرام شد) حرام کرده است اما الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بعد از آن می‌‌فرماید: {فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّإِثْمٍ ۙ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ}[المائدة: ۳]: (اما هر کس که از گرسنگی درمانده شود و مایل به گناه نباشد (مانعی ندارد که از گوشت‌‌های ممنوع بخورد) پس (بداند که) الله آمرزنده‌‌ی مهربان است) بنابراین در صورتی که بیماری ناچار به تزریق خون در او شد، چون ناچار بوده جایز است خون به وی تزریق شود و ضرورت، خون را مباح می‌‌سازد. اما خرید و فروش آن درست نیست؛ زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ هرگاه چیزی را حرام کند، پول آن حرام است. اما اگر کسی ناچار شد و به خون نیاز داشت و پزشکان تأیید کردند که برای او سودمند است، برای هیچ کسی که می‌‌تواند این بیمار را نجات دهد، شایسته نیست که سر باز زند، زیرا این از باب احسان است و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ نیکوکاران را دوست دارد. بنابراین هرگاه پزشکان تشخیص دادند که خون این شخص برای این شخص نیازمند مناسب است و این شخصی که خون از او گرفته می‌‌شود، آسیب نمی‌‌بیند، شایسته نیست که از بخشش خون برای نجات جان برادرش سر باز زند و چه بسا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن شخص را به وسیله‌‌ی او از مرگ نجات دهد و از پاداش بزرگ بهره‌‌مند شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ورد في القرآن الكريم تحريم أكل الدم مطلقا، فهل نقله من شخص إلى آخر بواسطة شرعي يعد من الأكل المُحَرَّم أم لا. وما حكم بيعه أو أخذ عوض مالي مقابل التنازل عن قدر معين منه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: حرم الله -عز وجل- الدم في قوله تعالى: ﴿حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الخنزيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ، وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصْبِ [المائدة: ٣]، لكنه قال سبحانه وتعالى: ﴿فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ ممُتَجَانِفٍ لِإِثْمِ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ ﴾ [المائدة:3]، وعلى هذا فإذا اضطر مريض إلى حقن الدم فيه فإنه يجوز أن يحقن فيه الدم لأنه مضطر، والضرورة تبيح الدم، وأما بيعه فإنه لا يجوز بيعه؛ لأن الله -تعالى- إذا حرم شيئا حرم ثمنه، ولكن إذا اضطر أحد إلى دم وقرر الأطباء أنه ينتفع به فإنه لا ينبغي لأحد يمكنه إنقاذ هذا المريض أن يتخلف عن ذلك؛ لأن هذا من باب الإحسان والله يحب المحسنين، فإذا قرر الأطباء أن دم هذا الشخص صالح لدم هذا المحتاج إليه، وأن هذا الشخص المأخوذ منه الدم لا يتضرر بأخذه فإنه لا ينبغي للإنسان أن يتخلف عن بذل الدم لأخيه لينقذ حياته، ولعل الله -سبحانه وتعالى- أن ينقذه به من الموت فيكون بذلك له أجر عظيم.

مطالب مرتبط:

(۵۹۶۹) حکم نوشیدن شیر دام‌های موجود در بزرگراه‌ها

آنچه به نظر می‌‌رسد این است که این دام‌‌ها به صاحبان خود نزدیک هستند و اگر شما از شیر آن‌‌ها بنوشید به صاحبان آنها ضرر زده‌‌اید. بنابراین بهتر بوده از روی تقوا این کار را ترک کنید و از شیر آن ننوشید...

ادامه مطلب …

(۵۹۴۰) حکم گوشت‌‌هایی که آن را در کشورهایی غربی می‌‌خوریم و بر روشی غیر از شریعت ما ذبح می‌‌شود چیست؟

ظاهر حال آن‌‌ها این است که از اهل کتاب هستند؛ زیرا یا منتسب به دین مسیح -علیه الصلاة والسلام- یا منتسب به دین موسی -علیه الصلاة والسلام- هستند؛ لذا آن‌‌ها در ظاهر بر دیانت خود هستند و آنچه ذبح می‌‌کنند حلال است اما به شرط اینکه ندانیم که آن‌‌ها بر روش غیر اسلامی ذبح می‌‌کنند؛ به عنوان مثال به وسیله‌‌ی برق، بدون ذبح کردن شرعی آن‌‌ها را بکشد؛ این روش حلال نیست....

ادامه مطلب …

(۵۹۸۹) آیا ذبح نمودن گوسفندی که خوردن آن به خاطر بیماری و … مورد پسند نیست، جایز است؟

اگر گوسفند در ملکیت انسان است و مبتلا به بیماری شده و از آن نا امید شده، اشکالی ندارد که آن را ذبح کند...

ادامه مطلب …

(۵۹۷۳) حکم دریاقت پول در مقابل اهداء خون

اگر برای جبران باشد، اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۵۹۹۰) حکم شرعی ذبح ناقص و خوردن گوشت آن

بله، اگر مرغ را ذبح نموده تا اینکه خون جاری شود سپس آن را رها نموده، حلال است...

ادامه مطلب …

(۵۹۹۷) آیا برای زن جایز است پرنده یا شبیه آن از حیوانات را ذبح کند؟

برای زن جایز است پرنده یا بزرگ‌‌تر از آن از پرندگان یا حیوانات را ذبح کند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه