چهارشنبه 2 محرم 1448
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
17 ژوئن 2026

(۵۸۸۵) تکلیف شرعی در قبال زیان رساندن به فرزند

(۵۸۸۵) سوال: مدت طولانی است که به خاطر یک حادثه، در نگرانی روحی و پشیمانی به سر می‌برم، وقتی دخترم پنج ماهه بود، آن اتفاق رخ داد، من در خواب بودم و با صدای بچه بیدار شدم، به جای آن که او را بگیرم، ضربه‌ای به او زدم، اما بدون اینکه نام الله جَلَّ‌جَلَالُهُ را یاد کنم. بچه سکوت کرد، پس فکر کردم که خوابیده است، صبح که بیدار شدم، دیدم حرکت نمی‌کند و نمی‌تواند حرف بزند، همه اعضا تشنج داشتند و همین حالت ادامه دارد و هنوز هم که هفت سال دارد در همین وضعیت است، با ایمان به قضاء و قدر الهی، همچنان نمی‌توانم از خودم بگذرم چون شاید من علت این اتفاق باشم، این مسئله مرا می‌آزارد. آیا من گناهکار هستم و باید کفاره بدهم؟

جواب:

بدون شک این کار اشتباهی است و با تربیت صحیح همخوانی ندارد، وقتی کودک شکایت می‌کند، باید با ملاطفت، مهربانی و آرامش به او پاسخ داد، کسی‌که به مردم رحم نمی‌کند، الله به او رحم نخواهد کرد، [۱] الله رحمان، با افراد مهربان مهربانی می‌کند، [۲] در حالی که افراد سخت‌دل از رحمت الله جَلَّ‌جَلَالُهُ بیرون می‌افتند. وظیفه این زن است که از کاری که انجام داده به الله جَلَّ‌جَلَالُهُ   توبه کند، همچنین باید دیه حواسی را که این دختر از دست داده بپردازد، مثل حرکت و یا شنوایی اگر از دست داده باشد، خسارت این موارد با توجه به دیدگاه علماء است، از الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌خواهم که برای ما و او بخشش و عفوی فراگیر فراهم نماید.


[۱]  بخاری: کتاب التوحید، باب قول الله تبارک و تعالی: {قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَٰنَ ۖ أَيًّا مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ} [إسراء: ۱۱۰] شماره ۶۹۴۱؛ مسلم: کتاب الفضائل، باب رحمته صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم الصبیان والعیال وتواضعه وفضل ذلک، شماره ۲۳۱۹.

[۲]  ابو داود: کتاب الأدب، باب فی الرحمة، شماره ۴۹۴۱؛ ترمذی: کتاب البر والصلة، باب ما جاء فی رحمة المسلمین، شماره ۱۹۲۴.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: يا فضيلة الشيخ، منذ مدة طويلة وأنا أعيش في قلق نفسي وتأنيب ضمير نتيجة حادثة وقعت لي عندما كانت طفلتي في الخامسة من الشهور، فقد كنت نائمة وأفقت على صراخها، وبدلا من أن آخذها قمت بضربها ولكن دون أن أذكر اسم الله عليها، فسكتت الطفلة، فظننتها قد نامت، وعندما استيقظت في الصباح وجدتها لا تتحرك ولا تتكلم و جميع الأعضاء متشنجة، ولا تزال على هذه الحالة حتى الآن، وهي في سبع سنوات من عمرها، ومع إيماني بقضاء الله وقدره إلا أنني لا أستبعد أن أكون أنا السبب فيما حدث لها، وهذا ما يعذبني يا فضيلة الشيخ، فهل أنا آئمة؟ وهل على كَفَّارة، نرجو نصيحتكم مأجورين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا شك أن هذا العمل عمل خاطئ، وليس من التربية الحسنة؛ فإن الطفل إذا صاح ينبغي أن يُهدأ باللطف واللين والرقة، «ومَنْ لَا يَرْحَمِ النَّاسَ لَا يَرْحَمُهُ اللهُ»، «والرَّاحِمُونَ يَرْحَمُهُمُ الرَّحْمَنُ»، والقساة القلب – والعياذ بالله- من أبعد الناس عن الرحمة. والواجب على هذه المرأة أن تتوب إلى الله -عزّ وجلَّ- مما صنعت وعليها دية عن كل ما فقدته هذه البنت من الحواس؛ كالحركة مثلا، والسمع إذا كان قد فقد سمعها، وغير ذلك من الديّة حسبما ذكره أهل العلم، وأسأل الله لنا ولها المغفرة والعفو.

مطالب مرتبط:

(۵۹۰۲) حکم شرعی مادر در فوت نوزاد هنگام شیر دادن

ظرم این بوده که این مادر احتیاط کند و دو ماه پی در پی برای توبه روزه بگیرد، اما به نسبت دیه اگر پدرش زنده باشد حق پدرش است...

ادامه مطلب …

(۵۹۱۲) حکم گرفتن دیه‌‌ی مقتول و قرار دادن آن در جایی که برای او وقف باشد

دیه‌‌ی مقتول ملکی برای میراث‌‌بران او بوده و هرگونه که می‌‌خواهند در آن تصرف می‌‌کنند و در صورتی که میراث‌‌بران در سن رشد نیستند، درست نیست که در مصالح خیری مصرف شود...

ادامه مطلب …

(۵۹۱۱) آیا دیه‌‌ی مرد مانند دیه‌‌ی زن است؟

دیه‌‌ی زن نصف دیه‌‌ی مرد است، هنگامی که به یک سوم یا بیشتر برسد و این مشهور در مذهب امام احمد است. اما در کمتر از آن یک سوم با هم مشترک هستند...

ادامه مطلب …

(۵۸۹۸) حکم کفاره در تصادف منجر به فوت پدر

اگر تصادف با ماشین رخ داده واجب است بررسی شود سبب تصادف چه بوده: اگر تصادف به خاطر راننده بوده، حال چه با تجاوز از حد یا با سهل‌‌انگاری از جانب او، بر او واجب بوده که ضامن آنچه به سبب تصادف تلف شده باشد...

ادامه مطلب …

(۵۸۹۱) حکم مرگ بر اثر اعتصاب غذا

حكم کسی‌که از اعتصاب غذا بمیرد، خودکشی است و کاری را انجام داده که در اسلام ممنوع است...

ادامه مطلب …

(۵۸۹۹) حکم شرعی و کفاره سقط جنین ناشی از ضرب و درگیری

اگر جنین به خاطر ضربه‌‌ای که تو سقط شده، بر تو دیه‌‌ی آن لازم بوده که عبارت از آزاد کردن برده یا کنیز که قیمت آن پنج شتر است و کفاره نیز بر تو نیز لازم می‌‌باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه