چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۵۸۸۵) تکلیف شرعی در قبال زیان رساندن به فرزند

(۵۸۸۵) سوال: مدت طولانی است که به خاطر یک حادثه، در نگرانی روحی و پشیمانی به سر می‌برم، وقتی دخترم پنج ماهه بود، آن اتفاق رخ داد، من در خواب بودم و با صدای بچه بیدار شدم، به جای آن که او را بگیرم، ضربه‌ای به او زدم، اما بدون اینکه نام الله جَلَّ‌جَلَالُهُ را یاد کنم. بچه سکوت کرد، پس فکر کردم که خوابیده است، صبح که بیدار شدم، دیدم حرکت نمی‌کند و نمی‌تواند حرف بزند، همه اعضا تشنج داشتند و همین حالت ادامه دارد و هنوز هم که هفت سال دارد در همین وضعیت است، با ایمان به قضاء و قدر الهی، همچنان نمی‌توانم از خودم بگذرم چون شاید من علت این اتفاق باشم، این مسئله مرا می‌آزارد. آیا من گناهکار هستم و باید کفاره بدهم؟

جواب:

بدون شک این کار اشتباهی است و با تربیت صحیح همخوانی ندارد، وقتی کودک شکایت می‌کند، باید با ملاطفت، مهربانی و آرامش به او پاسخ داد، کسی‌که به مردم رحم نمی‌کند، الله به او رحم نخواهد کرد، [۱] الله رحمان، با افراد مهربان مهربانی می‌کند، [۲] در حالی که افراد سخت‌دل از رحمت الله جَلَّ‌جَلَالُهُ بیرون می‌افتند. وظیفه این زن است که از کاری که انجام داده به الله جَلَّ‌جَلَالُهُ   توبه کند، همچنین باید دیه حواسی را که این دختر از دست داده بپردازد، مثل حرکت و یا شنوایی اگر از دست داده باشد، خسارت این موارد با توجه به دیدگاه علماء است، از الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌خواهم که برای ما و او بخشش و عفوی فراگیر فراهم نماید.


[۱]  بخاری: کتاب التوحید، باب قول الله تبارک و تعالی: {قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَٰنَ ۖ أَيًّا مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ} [إسراء: ۱۱۰] شماره ۶۹۴۱؛ مسلم: کتاب الفضائل، باب رحمته صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم الصبیان والعیال وتواضعه وفضل ذلک، شماره ۲۳۱۹.

[۲]  ابو داود: کتاب الأدب، باب فی الرحمة، شماره ۴۹۴۱؛ ترمذی: کتاب البر والصلة، باب ما جاء فی رحمة المسلمین، شماره ۱۹۲۴.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: يا فضيلة الشيخ، منذ مدة طويلة وأنا أعيش في قلق نفسي وتأنيب ضمير نتيجة حادثة وقعت لي عندما كانت طفلتي في الخامسة من الشهور، فقد كنت نائمة وأفقت على صراخها، وبدلا من أن آخذها قمت بضربها ولكن دون أن أذكر اسم الله عليها، فسكتت الطفلة، فظننتها قد نامت، وعندما استيقظت في الصباح وجدتها لا تتحرك ولا تتكلم و جميع الأعضاء متشنجة، ولا تزال على هذه الحالة حتى الآن، وهي في سبع سنوات من عمرها، ومع إيماني بقضاء الله وقدره إلا أنني لا أستبعد أن أكون أنا السبب فيما حدث لها، وهذا ما يعذبني يا فضيلة الشيخ، فهل أنا آئمة؟ وهل على كَفَّارة، نرجو نصيحتكم مأجورين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا شك أن هذا العمل عمل خاطئ، وليس من التربية الحسنة؛ فإن الطفل إذا صاح ينبغي أن يُهدأ باللطف واللين والرقة، «ومَنْ لَا يَرْحَمِ النَّاسَ لَا يَرْحَمُهُ اللهُ»، «والرَّاحِمُونَ يَرْحَمُهُمُ الرَّحْمَنُ»، والقساة القلب – والعياذ بالله- من أبعد الناس عن الرحمة. والواجب على هذه المرأة أن تتوب إلى الله -عزّ وجلَّ- مما صنعت وعليها دية عن كل ما فقدته هذه البنت من الحواس؛ كالحركة مثلا، والسمع إذا كان قد فقد سمعها، وغير ذلك من الديّة حسبما ذكره أهل العلم، وأسأل الله لنا ولها المغفرة والعفو.

مطالب مرتبط:

(۵۹۰۶) آیا شخص در مقابل کشتن پسرش، قصاص می‌‌شود؟

جمهور فقها نظرشان بر این بوده که هرگاه پدری پسرش را به عمد به قتل برساند در مقابل آن کشته نمی‌‌شود و برای این قول با دلیل و بیان علت استدلال نموده‌‌اند.....

ادامه مطلب …

(۵۹۰۵) کفاره‌‌‌‌ی قتل عمد و قتل خطا چیست؟

قتل عمد کفاره ندارد، زیرا بزرگ‌‌تر از این بوده که انسان از آن، با کفاره پاک شود، کفاره‌‌ی قتل خطا این است که قاتل دو ماه پی در پی روزه بگیرد و در میان آن‌‌ها افطار نکند ...

ادامه مطلب …

(۵۹۰۴) حکم شرعی اقدام ناآگاهانه کودک در مرگ نوزاد و تکلیف پس از بلوغ

اما آنچه نزد من راجح بوده این است که در این حالت کفاره بر او واجب بوده و شایسته نیست که مرد یا زن آنچه را الله بر او واجب نموده به خاطر حیاء از مردم ترک کند

ادامه مطلب …

(۵۹۰۷) دیه چگونه پرداخت می‌‌شود؟

هرگاه انسان بر شخصی جنایت کرد و یکی از منافع او را از بین ببرد، مانند منفعت شنوایی، بینایی و مواردی مشابه آن؛ بر او واجب است دیه‌‌ی این منفعت را پرداخت کند.....

ادامه مطلب …

(۵۸۹۵) حکم شرعی تصادف غیرعمد منجر به فوت شخص غیرمسلمان

تفاوت دین تأثیری ندارد زیرا این مرد خونش معصوم (کشتنش درست نیست) بوده اما اگر خونش معصوم نباشد (مثلا کافر جنگی) باشد، خونش هدر است و مادامی که خونش معصوم باشد دیه دارد و دیه نزد اهل علم مشخص است...

ادامه مطلب …

(۵۸۹۸) حکم کفاره در تصادف منجر به فوت پدر

اگر تصادف با ماشین رخ داده واجب است بررسی شود سبب تصادف چه بوده: اگر تصادف به خاطر راننده بوده، حال چه با تجاوز از حد یا با سهل‌‌انگاری از جانب او، بر او واجب بوده که ضامن آنچه به سبب تصادف تلف شده باشد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه