چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۵۸۸۵) تکلیف شرعی در قبال زیان رساندن به فرزند

(۵۸۸۵) سوال: مدت طولانی است که به خاطر یک حادثه، در نگرانی روحی و پشیمانی به سر می‌برم، وقتی دخترم پنج ماهه بود، آن اتفاق رخ داد، من در خواب بودم و با صدای بچه بیدار شدم، به جای آن که او را بگیرم، ضربه‌ای به او زدم، اما بدون اینکه نام الله جَلَّ‌جَلَالُهُ را یاد کنم. بچه سکوت کرد، پس فکر کردم که خوابیده است، صبح که بیدار شدم، دیدم حرکت نمی‌کند و نمی‌تواند حرف بزند، همه اعضا تشنج داشتند و همین حالت ادامه دارد و هنوز هم که هفت سال دارد در همین وضعیت است، با ایمان به قضاء و قدر الهی، همچنان نمی‌توانم از خودم بگذرم چون شاید من علت این اتفاق باشم، این مسئله مرا می‌آزارد. آیا من گناهکار هستم و باید کفاره بدهم؟

جواب:

بدون شک این کار اشتباهی است و با تربیت صحیح همخوانی ندارد، وقتی کودک شکایت می‌کند، باید با ملاطفت، مهربانی و آرامش به او پاسخ داد، کسی‌که به مردم رحم نمی‌کند، الله به او رحم نخواهد کرد، [۱] الله رحمان، با افراد مهربان مهربانی می‌کند، [۲] در حالی که افراد سخت‌دل از رحمت الله جَلَّ‌جَلَالُهُ بیرون می‌افتند. وظیفه این زن است که از کاری که انجام داده به الله جَلَّ‌جَلَالُهُ   توبه کند، همچنین باید دیه حواسی را که این دختر از دست داده بپردازد، مثل حرکت و یا شنوایی اگر از دست داده باشد، خسارت این موارد با توجه به دیدگاه علماء است، از الله جَلَّ‌جَلَالُهُ می‌خواهم که برای ما و او بخشش و عفوی فراگیر فراهم نماید.


[۱]  بخاری: کتاب التوحید، باب قول الله تبارک و تعالی: {قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَٰنَ ۖ أَيًّا مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ} [إسراء: ۱۱۰] شماره ۶۹۴۱؛ مسلم: کتاب الفضائل، باب رحمته صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم الصبیان والعیال وتواضعه وفضل ذلک، شماره ۲۳۱۹.

[۲]  ابو داود: کتاب الأدب، باب فی الرحمة، شماره ۴۹۴۱؛ ترمذی: کتاب البر والصلة، باب ما جاء فی رحمة المسلمین، شماره ۱۹۲۴.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: يا فضيلة الشيخ، منذ مدة طويلة وأنا أعيش في قلق نفسي وتأنيب ضمير نتيجة حادثة وقعت لي عندما كانت طفلتي في الخامسة من الشهور، فقد كنت نائمة وأفقت على صراخها، وبدلا من أن آخذها قمت بضربها ولكن دون أن أذكر اسم الله عليها، فسكتت الطفلة، فظننتها قد نامت، وعندما استيقظت في الصباح وجدتها لا تتحرك ولا تتكلم و جميع الأعضاء متشنجة، ولا تزال على هذه الحالة حتى الآن، وهي في سبع سنوات من عمرها، ومع إيماني بقضاء الله وقدره إلا أنني لا أستبعد أن أكون أنا السبب فيما حدث لها، وهذا ما يعذبني يا فضيلة الشيخ، فهل أنا آئمة؟ وهل على كَفَّارة، نرجو نصيحتكم مأجورين؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا شك أن هذا العمل عمل خاطئ، وليس من التربية الحسنة؛ فإن الطفل إذا صاح ينبغي أن يُهدأ باللطف واللين والرقة، «ومَنْ لَا يَرْحَمِ النَّاسَ لَا يَرْحَمُهُ اللهُ»، «والرَّاحِمُونَ يَرْحَمُهُمُ الرَّحْمَنُ»، والقساة القلب – والعياذ بالله- من أبعد الناس عن الرحمة. والواجب على هذه المرأة أن تتوب إلى الله -عزّ وجلَّ- مما صنعت وعليها دية عن كل ما فقدته هذه البنت من الحواس؛ كالحركة مثلا، والسمع إذا كان قد فقد سمعها، وغير ذلك من الديّة حسبما ذكره أهل العلم، وأسأل الله لنا ولها المغفرة والعفو.

مطالب مرتبط:

(۵۹۰۳) بعد از جدا نمودن نوزاد از شیر، مبتلا به اسهال شد و در اثر آن فوت نمود، آیا بر پدر و مادر او چیزی است؟

اگر دانسته شود که سبب اسهال به خاطر تصرف مادر یا پدر بوده، بر کسی که مسبب آن باشد کفاره واجب است، که کفاره‌‌ی آن آزاد کردن برده بوده و اگر نیافت دو ماه پی در پی روزه بگیرد....

ادامه مطلب …

(۵۸۸۴) کفاره تصادف و مسئولیت شرعی در جبران خسارت

اگر برده‌ی مؤمن پیدا نکردید، دو ماه پیاپی روزه بگیرید و باید برای هر یکی از آنان، کفاره را بپردازید، بنابراین شش ماه را روزه می‌گیرید، هر دو ماه به صورت پیاپی انجام شود و نیازی نیست که شش ماه را پیاپی روزه بگیرید،...

ادامه مطلب …

(۵۹۱۲) حکم گرفتن دیه‌‌ی مقتول و قرار دادن آن در جایی که برای او وقف باشد

دیه‌‌ی مقتول ملکی برای میراث‌‌بران او بوده و هرگونه که می‌‌خواهند در آن تصرف می‌‌کنند و در صورتی که میراث‌‌بران در سن رشد نیستند، درست نیست که در مصالح خیری مصرف شود...

ادامه مطلب …

(۵۸۸۹) کفاره سقط جنین عمدی

برای او هیچ کفاره‌ای وجود ندارد؛ زیرا جنین هنوز خلق نشده و روح در آن دمیده نشده است...

ادامه مطلب …

(۵۸۹۵) حکم شرعی تصادف غیرعمد منجر به فوت شخص غیرمسلمان

تفاوت دین تأثیری ندارد زیرا این مرد خونش معصوم (کشتنش درست نیست) بوده اما اگر خونش معصوم نباشد (مثلا کافر جنگی) باشد، خونش هدر است و مادامی که خونش معصوم باشد دیه دارد و دیه نزد اهل علم مشخص است...

ادامه مطلب …

(۵۸۹۹) حکم شرعی و کفاره سقط جنین ناشی از ضرب و درگیری

اگر جنین به خاطر ضربه‌‌ای که تو سقط شده، بر تو دیه‌‌ی آن لازم بوده که عبارت از آزاد کردن برده یا کنیز که قیمت آن پنج شتر است و کفاره نیز بر تو نیز لازم می‌‌باشد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه