شنبه 1 ذیقعده 1447
۲۸ فروردین ۱۴۰۵
18 آوریل 2026

(۵۶۹۷) حجاب شرعی در جوامعی که آن را رعایت نمی‌کنند

(۵۶۹۷) سوال: من از برنامه­­ی شما فهمیده‌ام که حجاب برای زن واجب است و در قرآن کریم زمانی که سوره‌ای نازل شد که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم را فرمان می‌داد تا به همسرانش دستور حجاب بدهد، فرض شده است. اما در روستای ما و در بسیاری از روستاهای کشورهای اسلامی، حجاب شرعی برای زنان وجود ندارد و صورت آن‌ها برای همه آشکار است. حکم این موضوع چیست؟ در حالی که من تمام بدنم را می‌پوشانم، به‌ جز صورتم و کف دستانم و از صمیم قلب آرزو دارم که حجاب شرعی کامل بپوشم، اما این کار در روستایی مانند روستای ما بسیار سخت است. لطفاً در این موضوع مرا راهنمایی کنید و برای همه­­ی مسلمانان با توضیحی مفصل، به‌ویژه در مورد حجاب کامل، توضیح دهید.

جواب:

به نظر می‌رسد که این زن -که الله او را توفیق دهد و به او جزای خیر دهد- تلاش می‌کند که حجاب شرعی را رعایت کند که شامل پوشاندن صورت و آن چیزی است که موجب فتنه می‌شود و بر این اساس، به او می‌گویم: اگر بر این امر عزم کند و با الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ صادق باشد و تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را پیشه کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای او برای آسان خواهد کرد و دشمنانش را از او بازخواهد داشت: {إِنَّ اللَّهَ يُدَافِعُ عَنْ الَّذِينَ آمَنُوا}[حج: ۳۸]: (بی‌گمان، الله از کسانی که ایمان آورده‌اند دفاع می‌کند) اما باید که به خانه‌ها از درهایشان وارد شد. لازم است که او با زنانی که مانند او در غیرت و حرص بر حجاب شرعی هستند، ارتباط برقرار کند تا با یکدیگر با حجاب شرعی خارج شوند و معلوم است که اگر کثرت حاصل شود، کثرت -همان‌گونه که گفته می‌شود- بر شجاعت غلبه می‌کند و اگر در بین زنان در التزام به حجاب شرعی کثرت حاصل شود، این امر آسان و ساده خواهد شد. همچنین بر اهل روستا از واعظان و دعوت‌کنندگان به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و خطبای مساجد لازم است که حق را در این امر برای مردم بیان کنند و تسلیم عادات مخالف شریعت نشوند و معلوم است که برخی از علمای گذشته جواز آشکار کردن صورت و دو کف دست را برای زن قائل بودند، اما این قول ضعیف است. سپس عمل به این فتوا در این دوران به امری بزرگ‌تر منجر شده است، به‌گونه‌ای که موجب گسترش بی‌حد و مرز زنان در این پوشش شده، همان‌طور که در واقعیت مشاهده می‌شود. چراکه در کشورهای اسلامی که علمای آن‌ها به جواز آشکار کردن صورت و دو کف دست فتوا داده‌اند، کار به جایی رسیده است که زنان نه‌تنها صورت و دو کف دست خود را آشکار می‌کنند، بلکه صورت، سر، گردن، دست‌ها، بازوها و پاها را نیز آشکار کرده‌اند و این امر گسترش یافته است. بنابراین شایسته است که عالم در آنچه از احکام شرعی صادر می‌کند حکیم باشد و از هر آنچه که در آن، خطر وجود دارد اجتناب کند.

خلاصه­ی آنچه می‌گویم این است که این خواهر بر حجاب شرعی تصمیم جدی بگیرد و کسانی را که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ برای او از میان زنان میسر کرده است، دعوت کند و اگر آن‌ها به این شکل به بازار خارج شوند همچنین در کنار آن سخنان دعوت‌کنندگان، واعظان و خطبای مساجد باشد، این امر تأثیر بزرگی خواهد داشت،.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: لقد فهمت من برنامجكم أن حجاب المرأة واجب عليها، وهو مفروض في القرآن الكريم عندما نزلت سورة تحث الرسول صلى الله عليه وسلم وتأمره أن يأمر نساءه بالحجاب، لكن العادة عندنا في قريتنا وفي كثير من قرى دول المسلمين لا يوجد حجاب شرعي للمرأة، فيظهر وجهها لكل الناس، فما حكم هذا الأمر؟ علما بأنني أستر كامل جسمي عدا وجهي وكفي، وأتمنى من قلبي أن ألبس الحجاب الشرعي الكامل، ولكن ذلك صعب جدًّا في قرية مثل قريتنا، أرجو أن تفيدوني في هذا الموضوع وتوضحوا لي ولكافة المسلمين بشيء من التفصيل، وخاصة فيما يتعلق بالحجاب الكامل أرجو بهذا إفادة مأجورين.

فأجاب – رحمه الله تعالى -: يبدو أن هذه المرأة -وفقها الله وجزاها خيرا- تحاول أن تحتجب الحجاب الشرعي المتضمن لتغطية الوجه وما يحصل به الفتنة، وعلى هذا فإني أقول لها: إذا عزمت على هذا الأمر وصدقت الله -عز وجل – واتقت الله فإن الله سيجعل لها من أمرها يسرا وسيكف عنها أعداءها ﴿إِنَّ اللَّهَ يُدَفِعُ عَنِ الَّذِينَ ءَامَنُوا﴾ [الحج: ٣٨]، ولكن ينبغي أن تُؤتَى

البيوت من أبوابها، ينبغي أن تتصل بنساء مثلها في الغيرة والحرص على الحجاب الشرعي حتى يخرجن متحجبات حجابًا شرعيا، ومن المعلوم أنه إذا حَصَلَت الكثرة فإن الكثرة كما يقولون تغلب الشجاعة، وإذا حصلت كثرة بين النساء في لزوم الحجاب الشرعي فإن ذلك يُهون ويُسهل، كما أن على أهل القرية من الوعاظ والدعاة إلى الله عز وجل وخطباء المساجد أن يبينوا للناس الحق في هذا الأمر، وألا يخضعوا للعادات التي تخالف الشرع، ومن المعلوم أن بعض أهل العلم السابقين يرون جواز كشف المرأة وجهها وكفيها، ولكن هذا القول ضعيف، ثم إن العمل به في هذه الأزمان يؤدي إلى ما هو أعظم من توسع النساء في هذا اللباس كما هو في الواقع، فإن البلاد الإسلامية التي أفتى علماؤها بجواز كشف الوجه واليدين أصبح النساء فيها لا يكشفنَ الوجه واليدين فحسب، بل يكشفنَ الوجه والرأس والرقبة واليدين والذارعين والقدمين، وتوسع النساء في هذا، فالذي ينبغي للإنسان العالم أن يكون حكيما فيما يصدر عنه من الأحكام الشرعية، وأن يتلافى كل ما فيه الخطر.

وخلاصة ما أقول أن تَعزِم هذه الأخت على الحجاب الشرعي، وأن تدعو من يسر الله لها من النساء، فإذا خرجن إلى السوق على هذا الوجه فإن ذلك سيكون له أثر كبير مع ما ينضم إليه ذلك من كلام الدعاة والوعاظ والخطباء.

مطالب مرتبط:

(۵۷۱۱) آیا زن می‌تواند حجابی به رنگ غیر از سیاه برتن کند؟

بله، او می‌تواند خمار (روسری) غیر سیاه بپوشد، به شرطی که این خمار شبیه پوشش مردانه نباشد....

ادامه مطلب …

(۵۶۷۹) حکم پوشیدن نقاب

شکی نیست که برخی جوامع به ‌شدت پوشاندن صورت و استفاده از نقاب را انکار می‌کنند و زنان پایبند به این حکم از سوی بستگان یا غریبه‌ها مورد آزار زیادی قرار می‌گیرند. اما بر زن واجب است که صبر کند و پاداش خود را از الله طلب نماید...

ادامه مطلب …

(۵۷۰۳) حکم تبرّج (خود آرایی) زنان

می‌گوییم که تبرّج (خود آرایی) زنان حرام است، زیرا بر زن واجب است که خود را بپوشاند و خود را در معرض فتنه قرار ندهد.....

ادامه مطلب …

(۵۶۸۸) لزوم رعایت حجاب در برابر برادر شوهر

نصیحت می‌کنیم که تقوای الله را پیشه کنند و صورت خود را در برابر خویشاوندان شوهر، به‌جز محارم مانند پسر و پدر شوهر، بپوشانند.....

ادامه مطلب …

(۵۷۱۶) حکم آشکار کردن صورت برای پزشک

در مورد آشکار کردن صورت برای پزشک به‌ منظور از بین بردن عیبی که در اثر حادثه یا دیگر دلایل به وجود آمده است، جایز است و اشکالی ندارد. اما اگر زنی برای درمان در دسترس باشد، او ترجیح داده می‌شود. ....

ادامه مطلب …

(۵۶۷۴) حکم رعایت حجاب کامل در دانشگاه

واجب است که بدون توجه به موانعی که ممکن است در مسیرش پیش آید، در اجرای احکام اسلام بشتابد، مگر اینکه در این راه دچار ضرری گردد که اجرای حکم شرعی را برای او ناممکن سازد ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه