جمعه 12 جمادی‌الاول 1448
۱ آبان ۱۴۰۵
23 اکتبر 2026

(۵۴۸۲) حکم شرعی ازدواج برادر با دختر عمو در شرایط پیچیده شیرخوارگی و نسب

(۵۴۸۲) سوال: پدربزرگم همسری داشت که مادرِ پدر و عمویم می‌شده است. بعد از اینکه مادربزرگم از دنیا رفته، پدربزرگم زن دیگری گرفته است. عمویم یک دختر دارد و پدرم نیز یک پسر که برادر من می‌شود و زنِ پدربزرگم به برادر من شیر داده است. حال آیا بعد از این شیرخوارگی و با توجه به اینکه دختر عمویمان مطلقا از زن پدربزرگمان شیر نخورده، برادرم می‌تواند با دختر عمویمان ازدواج کند؟

جواب:

جواب این سوال از حدیث پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فهمیده می‌شود که فرموده: «هر محرمیتی که از تولد حاصل می‌گردد، از شیرخوارگی نیز حاصل می‌شود».[۱] بنا بر این برادرت که از همسر پدربزرگت شیر خورده، می‌شود پسر پدربزرگت. وقتی پسر پدر بزرگت باشد، برادر پدر و عمویت هم می‌شود.

بر این اساس جایز نیست او با دختر عمویتان ازدواج کند؛ زیرا او عموی دختر عمویت است؛ چون با پدر این دختر عمو، برادر است. این برادری، از طرف پدری است و همان طور که برادرِ پدری حکم برادر اصلی را دارد، برادر پدری از لحاظ شیرخوارگی نیز همان حکم را دارد. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «هر محرمیتی که از تولد حاصل می‌گردد، از شیرخوارگی نیز حاصل می‌شود».[۲]

دیگر فرقی نمی‌کند که دختر عمویش نیز از زن جدید پدربزرگش شیر خورده یا خیر؛ زیرا مهم خود اوست که برادرِ پدریِ پدرِ این دختر است و عموی این دختر و خواهرانش به شمار می‌رود و نمی‌تواند با آنها ازدواج کند.


[۱]  تخریجش قبلا ذکر شد. لفظ حدیث چنین است: «يَحْرُمُ ‌مِنَ ‌الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ من الولادة».

[۲]  تخریجش قبلا ذکر شد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كان الجدي زوجة هي أم أبي وعمي، وقد تُوفَّيَتْ جَدتي هذه، ولعمي ،بنت، ولأبي ابن هو أخي، وبعد وفاة جدتي تزوج جدي بامرأة أخرى وقد قامت زوجة جدي هذه بإرضاع أخي، فهل يجوز له بعد هذا الرضاع من زوجة جده أن يتزوج ابنة عمه، علما أنها لم ترضع منها مطلقا؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الجواب على هذا السؤال يُعرَف مِن قول النبي صلى الله عليه وسلم: «يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ الْوِلَادَةِ». فأخوك الذي رضع من زوجة جدك صار ابنا لجدك، وإذا كان ابنا لجدك صار أخا لأبيك ولعمك أيضًا.

وعلى هذا فلا تحل له بنت عمك ؛ لأنه يكون عما لها؛ حيث إنه أخ لأبيها، وهذه الأخوة أخوة من الأب، وإذا كان الأخ من الأب أخا له أحكام الأخوة إذا كان من النسب، فكذلك الأخ من الأب أخ تثبت له أحكام الأخوة إذا كان من الرضاع؛ لأن النبي صلى الله عليه وسلم يقول: «يَحْرُمُ مِنَ الرَّضَاعَةِ مَا يَحْرُمُ مِنَ الْوِلَادَةِ».

ولا فرق بين أن تكون ابنة عمه قد رضعت من زوجة جده الجديدة أم لم ترضع؛ لأن المهم أنه هو نفسه كان أخا لأبيها من الأب -أخا له من الرضاع-، وحينئذ فيكون عما لبناته، فلا يحل له أن يتزوج بهن.

مطالب مرتبط:

(۵۴۹۴) حکم ازدواج با دختر دایی در صورت وجود شیرخوارگی با خواهر وی

در صورتی که ثابت شود او از مادر دختر فقط دو بار شیر خورده، ازدواج با این دختر برایش حلال است؛ زیرا شیرخوارگی اگر کمتر از پنج بار باشد، تاثیری ندارد...

ادامه مطلب …

(۵۴۵۶) حکم ازدواج با دختری که پس از رضاع فرد با مادرش متولد شده

می‌توانی با آن زنی که دو بار به تو شیر داده هم ازدواج کنی؛ چون دو بار شیر خوردن تاثیری در ایجاد محرمیت ندارد؛ شیرخوارگی زمانی باعث محرمیت می‌شود که پنج بار به بالا باشد. اما کمتر از آن، تاثیری ندارد. این قول راجح علما در این مساله است....

ادامه مطلب …

(۵۴۸۳) حکم شرعی نسبت برادری شیری میان کودکان شیرخورده از مادران مختلف

اولا باید دانست که محرمیت از طریق شیرخوارگی، دارای چند شرط است، از جمله:...

ادامه مطلب …

(۵۴۸۹) حکم محرمیت با فرزندان زنی که به غیر از فرزند خود شیر داده است

برادران و خواهرانش با تو برادر و خواهر شیری نیستند؛ زیرا از مادرشان شیر نخورده‌ای...

ادامه مطلب …

(۵۴۸۸) تأثیر شیرخوارگی میان خاله‌زاده و برادر در مشروعیت ازدواج با نسل بعدی

باید دانست آن شیرخوارگی که باعث ایجاد محرمیت شده و کودک را فرزند زنی می‌کند که به او شیر داده، دارای شرط است...

ادامه مطلب …

(۵۴۹۷) حکم ازدواج میان فرزندان خواهر و برادر در صورت وجود شیرخوارگی مشترک از مادر بزرگ

آن عده از بچه‌های تو و بچه‌های برادران خانمت که از مادربزرگشان شیر خورده‌اند با هم برادر و خواهر هستند و نمی‌توانند با یکدیگر ازدواج کنند..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه