(۵۴۳۳) زنی که شوهرش فوت کرده است حکم عده آن چیست؟

(۵۴۳۳) سوال: به نسبت زنی که شوهرش فوت کرده است حکم عده آن چیست، اگر که حامله باشد یا نباشد؟

جواب:

زنی که شوهرش فوت کرده است عده‌ی او چهار ماه و ده روز است اگر که حامله نباشد و در عده‌ی وفات معیار حیض نیست حتی اگر در این مدت فقط یک بار حیض شچد لذا هنگامی که چهار کاه و ده روز تمام شد، عده‌ی او پایان یافته است اگر چه فقط یک بار حیض شده باشد یا اصلا حیض نشده باشد.

اما اگر که حامله باشد عده‌ی او وضع حملش است چون الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَأُو۟لَـٰتُ ٱلۡأَحۡمَالِ أَجَلُهُنَّ أَن یَضَعۡنَ حَمۡلَهُنَّ} [سوره الطلاق: ۴] : (و عدّۀ زنان بار دار این است که بار خود را بگذارند): و تفاوتی نمی‌کند که مدت آن طولانی شچد یا نه. و برهمین اساس ممکن است بعد از یک روز از وفات شوهرش وضع حمل بکند که در این صورت عده‌ و إحدادش پایان یافته است و ممکن است ۶ یا ۷ یا ۹ یا ۱۰ ماه یا یک سال یا دو سال باقی بماند پس در این صورت نیز عده‌ی او تا وضع حملش می‌باشد برای عموم قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌فرماید: {وَأُو۟لَـٰتُ ٱلۡأَحۡمَالِ أَجَلُهُنَّ أَن یَضَعۡنَ حَمۡلَهُنَّ} [سوره الطلاق: ۴] : (و عدّۀ زنان بار دار این است که بار خود را بگذارند).

اگر کسی بگوید: اگر قبل از چهار ماه ‌و ده روز موضع حمل کند، چرا اجتیاط نکنیم و بیشتر (که چهار ماه و ده روز) را نگیریم؟ جواب: سنت آن را بیان کرده چون سُبیعة اسلمی چند شب بعد از فوت شوهرش نفاس شد و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او اجازه داد که ازدواج کند.[۱] و این دلالت می‌دهد هنگامی که وضع حمل کرد عده‌اش پایان یافته است اگر چه قبل از چهار ماه و ده روز باشد حتی اگر شوهرش هنوز دفن نیز نشده باشد ولی عده‌اش پایان می‌یابد.

و اگر فرض شود زنی طلاق داده شود سپس شوهرش فوت کند قبل از آن که وضع حمل کند سپس چند دقیقه بعد از مرگ شوهرش وضع حمل کند که در این صورت عده‌اش پایان می‌‌یابد لذا وقتی إحداد را ذکر کردیم شایسته است که بیان کنیم زن باید ازه چیزی خودداری کند:

اول: آرایش نمی‌کند لذا چشم و لبان و دست و پایش را آرایش نمی‌کند و سرمه نزند و لبانش را قرمز نکند و و با حناء و غیره دست یا پایش را رنگ نکند و از پوشیدن همه‌ی انواع زیورآلات خودداری کند و اگر در زمان مرگ شوهرش زیورآلاتی را پوشیده است پس آن را در آورد و اگر در آوردن آن فقط با تکه کردن آن ممکن است پس آن را تکه کند.

دوم: و اگر دندانی از طلا دارد آن را در آورد در صورتی که آن را بر روی دندان اصلی پوشیده است و اما اگر برای روی اصلی آن نپوشیده است و ثابت است یا در آوردن آن فقط با کندن آن ممکن است پس باقی بماند و بر پنهان کردن آن حریص باشد.

سوم: از پوشیدن تمام لباس‌های زینتی از شلوار یا عباء یا غیر آن که پوشیده می‌شود، دوری کند لذا از هر آنچه لباس زینتی نامیده می‌شود پرهیز کند اما لباس عادی اشکالی ندارد و تفاوتی نمی‌کند که سیاه یا سبز یا زرد باشد، مهم این است که گفته نشود: این زن به خود زینت داده است.

چهارم: و همچنین از تمام انواع خوش بو کننده اجتناب می‌کند و تفاوتی نیز نمی‌کند که بخور یا روغن یا پودری باشد مگر وقتی که حیض پاک گشت که می‌تواند کمی از خوش بوکننده مانند بخور استفاده کند تا بویی که از حیض پدید آمده است را از بین ببرد.

پنجم: از خانه خارج نگردد مگر برای حاجت که در روز می‌تواند بیرون رود یا برای ضرورت که شب نیز می‌تواند بیرون رود مثل این که بر جان یا عقل خود بترسد اگر که تنهایی در خانه بماند که در این صورت می‌تواند به جایی که خواست انتقال یابد.

این پنج اموری بود که زنی که به عده‌ی وفات شوهرش نشسته است از آن دوری می‌کند.

اما مکالمه‌ی با مردان با گوشی یا بدون آن مانند زنان دیگر است و می‌تواند مردان را خطاب قرار دهد مادامی که ترس از فتنه نباشد و همچنین رفتن او به حیاط خانه و پشت بام خانه یا آپارتمان اشکالی ندارد و همه‌ی آن جایز است.

[۱] تخریج آن گذشت.

تعداد بازدید: 38

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: بالنسبة للزوجة المتوفى عنها زوجها إذا كانت حاملا أو غير حامل فما الحكم؟

فأجاب رحمه الله تعالى: المتوفى عنها زوجها عدتها إما أربعة أشهر وعشرة أيام، إذا لم تكن حاملا، ولا عبرة بالحيض هنا في عدة الوفاة، حتى لو لم تحض في هذه المدة إلا مرة واحدة، فإنها إذا تمت أربعة أشهر وعشرة أيام انتهت عدتها، وإن لم تحض إلا مرة واحدة، أو لم تحض أصلا.

وأما إذا كانت حاملا فعِدَّتها وَضْعُ الحمل؛ لقوله تعالى: ﴿ وَأُو۟لَـٰتُ ٱلۡأَحۡمَالِ أَجَلُهُنَّ أَن یَضَعۡنَ حَمۡلَهُنَّ ﴾ [الطلاق: ٤]. سواء طالت المدة أم قصرت.

وعلى هذا فربما تضع بعد وفاة زوجها بيوم واحد، فتنتهي العدة، وينتهي الإحداد، وقد تبقي ستة أشهر أو سبعة أو تسعة، أو عشرة، أو سنة، أو سنتين، فتبقي بعدتها حتى تضع الحمل؛ لعموم قوله تعالى: ﴿ وَأُو۟لَـٰتُ ٱلۡأَحۡمَالِ أَجَلُهُنَّ أَن یَضَعۡنَ حَمۡلَهُنَّ ﴾ [الطلاق: ٤].

فإن قال قائل: إذا وضعت قبل تمام أربعة أشهر وعشر، فلماذا لا نحتاط، ونأخذ بالأكثر؟ فالجواب : أن السُّنة بَيِّنَتْ ذلك: «فقد نَفسَت سُبَيعة الأسلمية بعد موت زوجها بليال، فأذِنَ لها رسول الله -صلى الله عليه وآله وسلم- أن تتزوج». وهذا يدل على أنها متى وضعت الحمل انتهت عدتها، ولو كانت قبل أربعة أشهر وعشرة أيام، بل لو كان زوجها لم يُدفن بعد فإنها تنتهي عدتها.

فلو فرض أن امرأة كانت تُطلق ثم مات زوجها قبل أن تضع الحمل، ثم وضعت الحمل بعد موته ،بدقائق فإن عدتها تنتهي وتنقضي، والإحداد يتبع العدة، فليس عليها إحداد في هذا الحال؛ لأنها انتهت عدتها، وحين ذكرنا الإحداد يجدر بنا أن نُبيَّنَ ما الشيء الذي تُحِدُّ المرأة عنه فنقول:

1 – تُحِدُّ عن الزينة فلا تتزيَّن في عينيها، ولا في شفتيها، ولا في يديها، ولا في رجليها، فلا تكتحل، ولا تُحمر الشفاه، ولا تختضب بالحناء أو غيره، لا في يد ولا في رجل، ولا تلبس الحلي بجميع أنواعها، فإن كان عليها حلي حين موت زوجها فإنها تخلعه، فإن لم يمكن خَلْعه إلا بقَصُ قُصَّ.

2 – وإذا كان عليها أسنان من الذهب فإنها تخلع الأسنان إذا كانت ملبسة على أصل، وأما إذا لم تكن مُلْبَسة على أصل، بل هي مثبتة، أو كان لا يمكن نزعها إلا بخلل الأسنان فإنها تبقى، ولكن تحرص على إخفائها.

3- وتتجنب جميع ألبسة الزينة؛ من ثياب، أو سراويل، أو عباءة، أو غير ذلك، مما يُلبس، فإنها تتجنب كل ما يسمى بلباس زينة. أما اللباس العادي فلا بأس به، سواء كان أسود، أو أخضر، أو أصفر، المهم أن لا يُقال: إن هذه المرأة متجملة.

4- وتتجنب أيضًا الطيب بجميع أنواعه، سواء أكان بخورًا، أم دُهنا، أم مسحوقا، إلا إذا طهرت من الحيض، فإنها تستعمل شيئًا قليلا من الطيب، كالبخور من أجل إخفاء رائحة ما أصابها من أذى الحيض.

5 – وتتجنب الخروج من البيت فلا تخرج إلا للحاجة في النهار، أو للضرورة في الليل، ما لم تَخشَ على نفسها أو عقلها لبقائها وحدها في البيت، فلها أن تنتقل حيث شاءت.

فهذه أشياء خمسة تتجنبها المحدة.

أما مكالمة الرجال عبر الهاتف أو دون الهاتف، فإنها كغيرها، لها أن تخاطب الرجال ما لم تخش الفتنة، وكذلك خروجها من داخل الشقة إلى فناء الشقة، وصعودها إلى سطح الشقة أو البيت، كل هذا جائز، ولا بأس به.

مطالب مرتبط:

(۵۴۳۷) حکم پوشش موی زن مُحدِد در عده‌ی وفات

برای زنی که شوهرش فوت کرده است لازم نیست که موی سرش را بپوشاند مگر این که مردانی از غیر محارم نزد او هستند و پوشیدن و نمایان کردن سر زنی که در عده‌ی وفات شوهرش می‌باشد و همچنین شستن آن و در مخاطب قرار دادن مردان مانند زنان دیگر می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۵۴۲۰) زنی بعد از وفات شوهرش به دلیل عدم آگاهی‌اش إحداد نکرده، حکم آن چیست؟

(۵۴۲۰) سوال: چیزی بر او نیست مادامی که إحداد را از روی جهل ترک کرده است زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَلَیۡسَ عَلَیۡكُمۡ جُنَاحࣱ فِیمَاۤ أَخۡطَأۡتُم بِهِۦ وَلَـٰكِن مَّا تَعَمَّدَتۡ قُلُوبُكُمۡ} [سوره اﻷحزاب: ۵] : (و لیکن آنچه را که دل‌های شما از روی عمد می‌خواهد (و می‌گویید، گناه است)): و: {رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذۡنَاۤ إِن نَّسِینَاۤ […]

ادامه مطلب …