(۵۴۳۱) آیا برای زنی که شوهرش فوت کرده است واجب است که در مدت عده در منزل بماند؟

(۵۴۳۱) سوال: آیا برای زنی که شوهرش فوت کرده است واجب است که در مدت عده در منزل بماند و اصلا از آن خارج نگردد حتی برای بیمارستان در حالتی که ضرورت باشد؟ و آیا همچنین در حالت عده نباید با مرد غیر محرم صحبت کند اگرچه در تلفن باشد؟ و شاید کسی در منزل نباشد و تو مجبور به جواب دادن به تلفن گردد و شاید پشت تلفن مرد باشد و آیا اگر زن در مدت عده در خانه نماند گناه‌کار است و برای کار بیرون رود اگر که مثلا معلم یا کارمند باشد؟ چه چیزی برای زنی که در عده می‌باشد حرام است و چه چیزی برای جایز و ناجایز است؟

جواب:

زنی که در عده‌ی وفات شوهرش است، برای او واجب است که در خانه‌ای که شوهرش فوت کرده و (زن) در آن ساکن بوده است، بماند چون الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَٱلَّذِینَ یُتَوَفَّوۡنَ مِنكُمۡ وَیَذَرُونَ أَزۡوَ ٰ⁠جࣰا یَتَرَبَّصۡنَ بِأَنفُسِهِنَّ أَرۡبَعَةَ أَشۡهُرࣲ وَعَشۡرࣰا} [سوره البقرة: ۲۳۴] : (و کسانی از شما که می‌میرند و همسرانی باقی می‌گذارند؛ باید چهار ماه و ده روز انتظار بکشند (وعده نگه دارند)): ولی اشکالی ندارد که برای حاجت بیرون رود مانند این که برای خرید نیازهای خانه اگر که کسی دیگری نیست که خریدکند، بیرون رود یا برای کارش در مدرسه یا برای بیمارستان بیرون رود.

اما در شب اهل علم گفته‌اند: خارج نشود مگر برای ضرورت مانند این که بر جان خود بترسد اگر که تنهایی در خانه بماند یا در حالی که باران می‌بارد خانه می‌خواهد بریزد و بترسد که خانه بر رویش آوار شود یا این که خانه آتش بگیرد که بیرون رود.

لذا مهم این است که فقهاء بین شب و روز فرق قائل شدند و گفتند: برای حاجت و نیاز که پایین‌تر از درجه‌ی ضرورت است، می‌تواند در روز خارج شود و اما برای ضرورت در شب نیز می‌تواند خارج گردد.

این به نسبت ماندن در خانه بود اما به نسبت آنچه بپوشد:

اول: لباس که زینتی محسوب می‌شود نپوشد اما لباس عادی را می‌تواند بپوشد و تفاوتی نمی‌کند که سیاه باشد یا سبز یا زرد سا قرمز یا رنگ دیگر باشد یعنی رنگ معینی برای لباس شرط نیست و لقط شرط است که لباس زینت نباشد.

دوم: زیور آلات نپوشد لذا دست‌بند یا انگشتر یا گردن‌بند یا پت‌بند و غیره از انواع زیور آلات را نپوشد حتی اگر دندان طلا دارد که می‌تواند بدون ضرر درآورد پس آن را در آورد اگرکه زیور و زینت به او می‌دهد اما اگر نمی‌تواند آن در آورد یا می‌ترسد که ضرر داشته باشد پس آن را در نیاورد ولی حریص باشد که آن را ظاهر نکند.

سوم: سرمه یا آرایش دیگر مانند قرمز کردن لبان و گونه و پودر و مانند نکند لذا واجب است که از همه‌ی آنها بپرهیزد اما مکالمه‌ی با مردم و مخاطب قرار دادنشان اشکالی ندارد چه مستقیم باشد یا از تلفن و همچنین می‌تواند در شب و روز به پشت‌بام و حیاط خانه برود و آنچه نزد عوام شهرت یافته که نباید با تلفن صحبت کند اشتباه است.

چهارم: از آنچه بر او حرام است بوی خوش می‌باشد لذا خوش‌بوکننده‌ی‌ بخور یا روغن یا غیره استفاده نکند مگر وقتی که از حیض پاک گشت.

تعداد بازدید: 84

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: هل يجب على المرأة المتوفى عنها زوجها أن تبقى طيلة فترة العدة في المنزل، لا تخرج منه أبدًا، ولو حتى إلى المستشفى في حالة الضرورة؟ وهل عليها كذلك وهي في حالة العدة ألا تُحدث من هو أجنبي عنها، ولو في الهاتف؟ فقد يحصل أن لا يوجد أحد في المنزل، فتضطر إلى رفع سماعة الهاتف، وقد يكون المتحدث رجلًا، وهل تأثم المرأة إذا لم تلزم البيت في فترة العدة، وخرجت للعمل إذا كانت مُدرّسة أو موظفة مثلا؟ ما المحرمات على المرأة في فترة العدة وما يجوز لها وما لا يجوز لها؟

فأجاب رحمه الله تعالى: المرأة المعتدة من وفاة يجب عليها أن تبقى في منزلها الذي مات زوجها، وهي ساكنة فيه؛ لقول الله تعالى: ﴿ وَٱلَّذِینَ یُتَوَفَّوۡنَ مِنكُمۡ وَیَذَرُونَ أَزۡوَ ٰ⁠جࣰا یَتَرَبَّصۡنَ بِأَنفُسِهِنَّ أَرۡبَعَةَ أَشۡهُرࣲ وَعَشۡرࣰا ﴾ [البقرة: ٢٣٤]. ولكن لا بأس أن تخرج للحاجة، كما لو كانت تخرج لشراء حاجات البيت إذا لم يكن هناك من يشتريها، أو تخرج لأداء عملها في المدرسة، أو تخرج للمستشفى.

أما في الليل فقد قال أهل العلم إنها لا تخرج إلا للضرورة؛ بحيث تخشى على نفسها إن بقيت في البيت وحدها، أو يكون البيت آيلا للسقوط، وينزل المطر، فتخشى أن يسقط عليها، أو يَشُب في البيت حريق فتخرج.

المهم أن الفقهاء – رحمهم الله – فرقوا بين الليل والنهار، فقالوا: في النهار تخرج للحاجة، وهي دون الضرورة، وفي الليل لا تخرج إلا للضرورة.

هذا بالنسبة للزوم المسكن، أما بالنسبة لما تلبس فإنها:

أولا: لا تلبس ثياب الزينة، أي لا تلبس ثيابًا يُعد لبسها تزينا، وأما الثياب المعتادة تلبسها، سواء أكانت سوداء، أم خضراء، أم صفراء، أم حمراء، أم غير ذلك، يعني لا يُشترط لونٌ مُعيَّن للثياب الذي يُشترط ألا يكون الثوب ثوب زينة.

ثانيا: ألا تتحلّى، أعني ألا يكون عليها حلي؛ من سوار، أو قلادة، أو خاتم، أو خلخال، أو غير ذلك من أنواع الحلي، حتى لو كان عليها سِنُّ ذَهَبٍ يمكن أن يُخلع بلا ضرر، فإنها تخلعه إذا كان يعطي جمالا وزينة. أما إذا كانت لا تستطيع خَلْعه، أو كانت تخشى من ضرر فيبقى، ولكن تحرص بقدر الإمكان ألَّا تُبرزه.

ثالثًا: ألا تكتحل، ولا تتجمل بزينة أخرى، كتحمير الشفاه، والخدين، والتمكيج، وما أشبه ذلك، كل هذا يجب عليها أن تتجنبه. وأما مكالمة الناس ومخاطبتهم فلا بأس، سواءٌ مباشرة، أو عن طريق الهاتف، ولها أن تصعد إلى السطح ليلا ونهارا، ولها أن تخرج إلى ساحة البيت ليلا ونهارًا، وأما ما اشتهر عند عامة الناس أنها لا تكلم أحدًا حتى بالتليفون فهذا خطأ.

رابعا: مما يحرم عليها التطيب، فإنها لا تتطيب لا بدهن، ولا ببخور، ولا غير ذلك، إلا إذا طهرت من الحيض.