(۵۴۲۳) عده‌ی وفات در شریعت اسلامی

(۵۴۲۳) سوال: مفهوم عده به نسبت زنی که شوهرش فوت کرده است در اسلام چیست؟ آیا این صحیح است که اصلا از خانه خارج نشود و هیچ مردی را تا پایان عده‌اش نبیند یعنی چهار ماه و ده روز با وجود این که من کارمند هستم و اطفالی دارم؟

جواب:

عده‌ی وفات همانطور که سوال کننده گفت چهار ماه و ده روز نیست بلکه یا چهار ماه و ده روز است یا اگر حامله می‌باشد، وضع حمل او پایان عده‌اش می‌باشد لذا اگر او در حالی که حامله است شوهرش فوت کند عده‌ی او با وضع حملش پایان می‌یابد اگر چه وضع حمل او چند دقیقه بعد از مرگ شوهرش باشد برای عموم قول الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که می‌‌فرماید: {وَأُو۟لَـٰتُ ٱلۡأَحۡمَالِ أَجَلُهُنَّ أَن یَضَعۡنَ حَمۡلَهُنَّ} [سوره الطلاق: ۴] : (و عدّۀ زنان بار دار این است که بار خود را بگذارند): و همچنین سُبَیعة أسلمی رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا ، نفاس او چند شب بعد از مرگ شوهرش بود و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم به او اجازه‌ی ازدواج دادند.[۱]

و زنی که شوهرش فوت کرده است بر او واجب است که إحداد کند و إحداد یعنی:

اول: در خانه بماند و نه در و نه در روز از آن خارج نشود مگر در هنگام ضرورت که در شب نیز می‌تواند بیرون برود و در هنگام حاجت که روز می‌تواند بیرون برود و از چیزهایی که حاجت است، این می‌باشد که او معلم باشد و لازم است که در روز بیرون برود و در این مدت عده نیز به او مرخصی نمی‌دهند و اگر در خانه بماند او را از کارش اخراج می‌کنند و درآمد خود و فرزندانش از بین می‌رود که در این صورت حاجت می‌باشد و اشکالی ندارد که در این حالت در روز به مدرسه برود و برگردد.

دوم: بر او واجب است که از جمیع انواع لباس‌های زینتی پرهیز کند و زیور آلات نپوشد و لباسی نپوشد که زینت و تجمل محسوب می‌گردد و اما پوشیدن لباس عادی کار اشکالی ندارد و در دست و پا و گوش و گردن زیورآلات نپوشد و همچنین آرایش‌هایی مانند سرمه و سرخ کردن لب و مانند نکند.

و از جمیع انواع خوش‌بو کننده‌ها پرهیز کند و تفاوتی نمی‌کند که روغن باشد یا بخور مگر وقتی که از حیض پاک می‌گردد که آنجا (محل حیض) را با چیزی از خوش‌بو کننده‌ها مانند بخور آن بوی بد را از بین می‌برد.

اما مکالمه‌ی او با مردان در گوشی یا غیر اشکالی ندارد و همچنین دیدن مرادن اشکالی برای او ندارد اما خود را جلوی مردان مانند دیگر زنان نمایان نکند لذا او به نسبت مکالمه با مردان و دیدن مردان مانند دیگر زنان می‌باشد.

[۱] تخریج آن گذشت.

تعداد بازدید: 69

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: ما هو مفهوم العدة في الإسلام بالنسبة للمرأة التي يتوفّى زوجها؟ هل الصحيح هو عدم خروجها من البيت نهائيا، وعدم رؤيتها لأي رجل حتى انتهاء مدة العدة التي هي أربعة أشهر وعشر، علما بأنني موظفة، وعندي أطفال؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: عدة الوفاة ليست كما قالت السائلة أربعة أشهر وعشرا، بل هي إما أربعة أشهر وعشر وإما وضع الحمل إن كانت حاملًا، فإذا مات زوج المرأة عنها وهي حامل انقضت عدتها بوضع الحمل، وإن كان وَضْعُها بعد موته بدقائق؛ لعموم قوله تعالى: ﴿ وَأُو۟لَـٰتُ ٱلۡأَحۡمَالِ أَجَلُهُنَّ أَن یَضَعۡنَ حَمۡلَهُنَّ ﴾ [الطلاق: ٤]. ولأن سُبيعة الأسلمية نَفسَت بعد موت زوجها بليال، فأذن لها النبي صلى الله عليه وسلم أن تتزوج.

والمرأة المتوفى عنها زوجها يجب عليها الإحداد، والإحداد هو:

أولا: لزوم البيت، فلا تخرج من البيت لا ليلا ولا نهارا، إلا إذا دعت الضرورة إلى ذلك في الليل، أو إذا دعت الحاجة إلى ذلك في النهار. ومن دعاء الحاجة إلى ذلك في النهار إذا كانت مُدرّسة، ولم تعط إجازة في مدة العدة، وكان بقاؤها في بيتها يفضي إلى فضلها من التعليم وإلى انقطاع معيشتها وأولادها، فإن هذه حاجة، ولا حَرَجَ عليها أن تخرج إلى المدرسة في النهار في مثل هذه الحال، ثم ترجع.

ثانيا: يجب على المحِدَّة أن تجتنب جميع أنواع الزينة في اللباس، فلا تلبس الحلي، ولا الثياب الجميلة التي تُعتبر تزيناً وتجمُّلا. وأما ثياب المهنة والبذلة العادية فلا حرج عليها أن تلبسها، ولا تلبس الخلي، لا بيد ولا برجل، ولا بأذن، ولا برقبة، ولا تستعمل التحسين؛ كالاكتحال وتحمير الشفتين، ونحو ذلك.

ولا تستعمل الطيب بجميع أنواعه، سواء كان دُهنا أم بخورًا، إلا إذا طهرت من الحيض فإنها تُطَهِّر المَحِلَّ بشيء من الطيب -كالبخور- لإزالة الرائحة الكريهة. وأعني بالمحل يحل الحيض.

وأما مكالمتها الرجال فلا بأس بها، وكذلك مكالمتها في الهاتف لا بأس بها، وكذلك رؤية الرجال لا بأس بها، لكن لا تكشف أمام الرجال كغيرها من النساء، فهي بالنسبة لمكالمة الرجال، وبالنسبة لرؤية الرجال كغيرها من النساء.