پنج‌شنبه 14 شوال 1447
۱۲ فروردین ۱۴۰۵
2 آوریل 2026

(۵۴۲۴) حکم آمدن مردان غیر محرم نزد زنی که در عده‌ی وفات شوهرش است چیست؟

(۵۴۲۴) سوال: حکم آمدن مردان غیر محرم نزد زنی که در عده‌ی وفات شوهرش است چیست با این وجود که زن سن بالایی دارد؟

جواب:

بعضی از عوام مردم گمان می‌کنند زنی که به عده‌ی وفات شوهرش نشسته است نباید با مردان در تلفن و غیره صحبت کند و همچنین با کسانی که پشت درب خانه هستند و در می‌زنند صحبت کند و مانند آن در صورتی که این تصور غلط است لذا زنی که در عده‌ی وفات شوهرش می‌باشد می‌تواند مردان را مورد خطاب قرار دهد مانند زنانی که در عده نیستند مادامی که محظور شرعی مانند این که با نرمی صحبت کند تا در قلب کسی که مرض وجود دارد طمع به وجود بیاید.

و همچنین مردان غیر محرم می‌توانند نزد او بیایند بدون این که خلوتی صورت گیرد و اشکالی ندارد همانطور که می‌تواند به پشت بام و حیاط خانه برود و در شب و روز در هر مکانی که داخل چهارچوب خانه می‌باشد می‌تواند برود.

و من در این مناسبت دوست دارم که به مواردی اشاره کنم که زنی که به عده‌ی وفات نشسته است باید از آن اجتماب کند:

اول: هر لباس زینتی، یعنی هر لباسی که با آن خود را مزین می‌کند و گفته می‌شود که این زن خود را متزین کرده و به خود زینت داده است، بر زنی که در عده‌ی وفات است حرام می‌باشد آن را بپوشد و جایز است آنچه که زینت نیست را بپوشد، هر رنگی که باشد و تفاوتی نمی‌کند که قرمز یا سیاه یا زرد باشد.

دوم: از پوشیدن زیور آلات در گوش، گردن، ساعد، انگشتان و سینه خودداری می‌کند چون که با إحداد منافات دارد.

سوم: از خوش‌بویی پرهیز می‌کند و تفاوتی نمی‌کند که در سر یا جسم یا لباس باشد مگر بعد از پاکی از حیض که از بخور استفاده می‌کند تا بوی بد باقی مانده را از بین ببرد.

چهارم: از هیچ نوع سرمه‌ای استفاده نمی‌کند حتی اگر عادتش استفاده کردن از سرمه بوده است و اگر نزند تأثیراتی داشته باشد باز نیز سرمه نمی‌زند و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در صحیح (مسلم) ثابت است: «جَاءَتِ امْرَأَةٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ، فَقَالَتْ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ ابْنَتِي تُوُفِّيَ عَنْهَا زَوْجُهَا، وَقَدِ اشْتَكَتْ عَيْنُهَا، أَفَنَكْحُلُهَا ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم : لَا»[۱]: (زنی نزد رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آمد و گفت: ای رسول خدا، شوهر دخترم فوت شده است؛ از درد چشمانش می نالد، آیا به آنها سرمه بزنم؟ پس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: نه).

پنجم: از هیچ نوع آرایشی استفاده نمی‌کنند مانند سرخ کردن لبان و آرایش صورت و مانند آن.

ششم: از خانه‌ای که شوهرش در آن فوت کرده است و زن در آن ساکن بوده، در هیچ صورتی خارج نگردد نه برای زیارت خویشاوند و نه عیادت مریض و نه برای تعزیت میتی و نه برای چیزهای دیگر مگر برای حاجت مانند این که رفتن به بیمارستان نیاز داشته باشد یا نیاز به خرید غذا باشد و کسی در خانه نباشد که برای او خریداری کند یا مانند آن یا برای ضرورت مانند این که خانه آتش بگیرد و مجبور به خروج از آن باشد

اما بعضی از زنان که گمان می‌کنند برای زنی که در عده‌ی وفات است واجب است که هر جمعه غسل کند، اصلی ندارد و برای آن زن واجب نیست که هر جمعه یا هر ماه غسل کند بلکه به اختیار خودش است مگر برای جنابت یا حیض و جنابت به نسبت زنی که به عده‌ی وفات نشسته است همان احتلام می‌باشد.

و همچنین گمان بعضی از مردم است که بر او واجب است همان لحظه اذان را شنید بتید نماز بخواند و این نیز صحت ندارد و او می‌تواند در اول وقت یا وسط وقت یا در آخر وقت نماز بخواند مگر این که نماز در اول وقت افضل است مگر نماز عشاء که در آخر وقت افضل است.

و همچنین گمان بعضی از مردم که او نباید با مردان غیر محرم (همانطور که در اول جواب گذشت) صحبت کند اصلی ندارد.

آن ‌چیزهایی که برای زنی که در عده‌ی وفات است ممنوع می‌باشد را ذکر کردیم که ۶ تا بود و در غیر از آن‌ها مانند دیگر زنان می‌باشند.


[۱] رواه مسلم (۱۴۸۸).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم دخول الرجال من غير المحارم على المرأة التي في عدتها بعد وفاة زوجها، علما بأنها كبيرة في السن؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: يظن بعض العامة أن المرأة إذا كانت معتدة من وفاة زوجها فإنها لا تكلم الرجال ولا تتكلم في الهاتف، ولا تكلم المستأذنين في دخول البيت، وما أشبه ذلك، وهذا غلط، فالمرأة التي في عدة زوجها من وفاة لها أن تخاطب الرجال كما تخاطبهم من لم تكن في عدة، ما لم يكن هناك محظور شرعي من الخضوع بالقول فيطمع الذي في قلبه مرض.

ولها أن يحضر إليها رجالٌ من غير محارمها، إذا لم يخلوا بها، ولا حرج في هذا. كما لها أيضًا أن تخرج إلى سطح البيت، وإلى فناء البيت، وإلى كل ما كان داخل سور البيت ليلًا أو نهارًا.

وإنني بهذه المناسبة أود أن أبين ما تمتنع منه المرأة المحدة التي في عدة زوجها من وفاة فتجتنب:

أولا: كل لباس زينة، فكل لباس يتزين به، ويقال هذه المرأة متزينة متجملة، فإنه يحرم على المرأة المعتدة من وفاة أن تَلْبَسه، ويجوز لها أن تلبس ما ليس بزينة، بأي لون كان، سواء أكان أحمر أم أسود، أم أصفر.

ثانيا: تجتنب لُبس الحلي في أُذُنها وعنقها وذراعها وأصبعها وصدرها؛ لأن هذا ينافي الإحداد.

ثالثا: تجتنب الطيب، سواء أكان في رأسها، أم في جسمها، أم في ثوبها، إلا إذا طهرت من الحيض، فإنها تستعمل البخور؛ لأجل إزالة الرائحة الباقية بعد الحيض.

رابعا: لا تكتحل بأي كحل كان حتى إن كان من عادتها أنها تكتحل وإذا فقدت الكحل تأثرت بعض الشيء، فإنها لا تكتحل. وقد ثبت في الصحيح: «أن امْرَأَةٌ جَاءَتْ إِلَى رَسُولِ الله صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ ابْنَتِي تُوُفِّيَ عَنْهَا زَوْجُهَا، وَقَدِ اشْتَكَتْ عَيْنُهَا، أَفَنَكْحُلُهَا؟ فَقَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: «لا».

خامسا: لا تتجمل بأي نوع من أنواع التجميل؛ كتحمير الشفتين والمكياج، وما أشبهه.

سادسا: ألا تخرج من البيت الذي مات زوجها، وهي ساكنة فيه، بأي حال من الأحوال، لا لزيارة قريب ولا لعيادة مريض، ولا لتعزية بميت، ولا غير ذلك إلا للحاجة، كما لو احتاجت إلى مراجعة المستشفى، أو احتاجت إلى شراء طعام لا يوجد في البيت من يشتريه لها، أو ما أشبه ذلك، أو لضرورة، كما لو احترق البيت، فاضطرت إلى الخروج منه.

وأما ظَنُّ بعض النساء أن المرأة المحِدَّة يجب عليها أن تغتسل كل جمعة، فهذا لا أصل له، ولا يجب على المرأة أن تغتسل كل جمعة، ولا كل شهر. هي بالخيار، إلا من جنابة أو حيض، والجنابة بالنسبة للمحدة هو الاحتلام مثلا. وكذلك ظنُّ بعض الناس أنه يجب عليها أن تصلي من حين أن تسمع الأذان، هذا أيضًا لا صحة له، فهي لها أن تصلي في أول الوقت، أو وسط الوقت، أو في آخر الوقت، إلا أنه من المعلوم أن الصلاة في أول الوقت أفضل إلا في صلاة العشاء، فإن الصلاة في آخر الوقت أفضل.

وكذلك ظنُّ بعض الناس أن المرأة لا تبرز إلى السطح إذا كان القمر بدرا، ولا إلى الفناء إذا كان القمر بدرًا، فإن ذلك أيضا لا أصل له، بل تخرج إلى السطح، وإلى فناء البيت، في كل وقت وحين.

وكذلك ظن بعض الناس أنها لا تُكلّم الرجال غير المحارم -كما أسلفت في أول الجواب- فهذا أيضًا كله لا أصل له. وقد ذكرنا ما يمتنع على المرأة المحِدَّة، وهي ستة أشياء، وما عدا ذلك فهي فيه كغيرها من النساء.

مطالب مرتبط:

(۵۴۲۳) عده‌ی وفات در شریعت اسلامی

چهار ماه و ده روز است یا اگر حامله می‌باشد، وضع حمل او پایان عده‌اش می‌باشد لذا اگر او در حالی که حامله است شوهرش فوت کند عده‌ی او با وضع حملش پایان می‌یابد...

ادامه مطلب …

(۵۴۳۸) محل إحداد زنان متعدد پس از وفات شوهر

برای زنی که شوهرش فوت کرده است واجب است که در مدت عده در خانه‌ای که شوهرش در آن فوت کرده و او (زن) در آن ساکن بوده است بماند...

ادامه مطلب …

(۵۴۲۸) آیا زنی که در عده‌ی وفات شوهرش می‌باشد از خانه خارج می‌شود؟

زنی که در عده‌ی وفات شوهرش می‌باشد بر او واجب است که چندین امور در إحداد را رعایت کند:...

ادامه مطلب …

(۵۴۳۵) حکم شک در مدت إحداد و تأخیر در ترک لوازم عده

اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۵۴۴۲) حکم پرتاب سنگ پس از پایان عده در بعضی مناطق

شکی نیست که این از بدعت‌ها می‌باشد و شبیه کاری است که زنان در جاهلیت انجام می‌داند...

ادامه مطلب …

(۵۴۳۳) زنی که شوهرش فوت کرده است حکم عده آن چیست؟

زنی که شوهرش فوت کرده است عده‌ی او چهار ماه و ده روز است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه