(۵۳۶۶) وقوع طلاق از راه ارسال صوتیِ قسم طلاق در شرایط مهاجرت

(۵۳۶۶) سوال: حکم شرع در نظر شما در مورد مردی که در دولتی غیر از دولتش مقیم است و بین او و همسرش مشکلاتی پیش آمده و او سریعا نواری ضبط کرده و در آن نوار قسم بر طلاق همسرش خورده است و آن را برای همسرش فرستاده است، چیست آیا طلاق واقع می‌شود یا نه؟

جواب:

اگر این مرد در نوار به طلاق تصریح می‌کند و زنش را مخاطب قرار داده و گفته است: تو طلاق هستی پس با آن طلاق داده شده است زیرا این نواری که در آن لفظ طلاق را به کار برده است مانند ورقه‌ای است که در آن طلاق را می‌نویسد و طلاق با نوشتن در ورقه ثابت می‌گردد بلکه در نوار ضبط شده واضح‌تر و بلیغ‌تر است و بر همین اساس همسرش بدین وسیله طلاق است.

اما اگر طلاق منجز (با آن قصد وقوع فوری طلاق می‌شود و صیغه‌ی آن اضاف بر زمان آینده یا شرطی معلق نشده است) نیست بلکه به معنای قسم است مثل این که مرد به همسرش بگوید: اگر از خانه خارج شدی پس تو طلاق هستی یا اگر فلان کار را کردی پس تو طلاق هستی و مرادش از آن تأکید بر منع و تهدید او می‌باشد و و زنش در نزد او ارزشمند است و در او رغبت دارد اگرچه با او مخالفت کند و از خانه خارج شود پس در این صورت حکم قسم به خود می‌گیرد واگر با شوهر (در آن) مخالفت کرد کفاره‌ی قسم بر شوهر واجب می‌گردد.

و کفاره‌ی قسم را الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در این قولش ذکر می‌کند و می‌‌فرماید: {فَكَفَّـٰرَتُهُۥۤ إِطۡعَامُ عَشَرَةِ مَسَـٰكِینَ مِنۡ أَوۡسَطِ مَا تُطۡعِمُونَ أَهۡلِیكُمۡ أَوۡ كِسۡوَتُهُمۡ أَوۡ تَحۡرِیرُ رَقَبَةࣲۖ فَمَن لَّمۡ یَجِدۡ فَصِیَامُ ثَلَـٰثَةِ أَیَّامࣲ} [سوره المائدة: ۸۹] : (پس کفارۀ آن اطعام ده مسکین است از غذاهای متوسطی که به خانوادۀ خود می‌خورانید، یا لباس پوشانیدن آن‌ها، و یا آزاد کردن یک برده، پس اگر کسی (هیچ یک از این‌ها) نیابد، سه روز روزه بگیرد): این کفاره‌ی قسم است.

لذا نصیحت من به این برادر و امثال ایشان این است که امر طلاق را سبک نشمارند و مانند اموری قرار ندهند که در زبانشان به غیر قصد جاری است بلکه مسائل طلاق را سبک نشمارند و آن را همیشه بر سرزبانشان قرار ندهند اگرچه از روی قصد نباشد زیرا ایم امری است که با آن بازی کرده نمی‌شود و چه بسا نزد کسانی از اهل علم بروند که نظرشان بر این است که تعلیق طلاق شرط محض است اگر چه قصد قسم را بکند و در این صورت اگر مخالفت حاصل شود و خلاف شرط رخ دهد، طلاق واقع شده است.

در نتیجه به این برادر می‌گوییم: ضبط طلاق همسرت در این نوار، طلاق حاصل گشته چون بلیغ‌تر از وقوع طلاق با نوشتن است و اگر در آنچه ضبط کرده‌ای تعلیق است یعنی به همسرت گفته‌ای: اگر فلان کار را انجام دهی پس تو طلاق هستی پس در این صورت به نیت تو نگاه کرده می‌شود اگر قصدت طلاق بوده و این‌که اگر آن را انجام داد از او بدت آمپه و نمی‌خواهی که نزدت بماند پس طلاق واقع شده است و اگر قصدت از آن قسم بوده است به طوری که می‌خواستی او را منع کنی و نمی‌خواستی که از او جدا شوی اگرچه با تو مخالفت کند پس در این صورت حکم قسم را می‌گیرد و برای تو کفاره‌ی قسم واجب می‌گردد.

تعداد بازدید: 32

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما حكم الشرع في نظركم- في رجل مقيم في دولة غير دولته، وحصل بعض المشاكل بينه وبين زوجته، فقام على الفور، وسجل شريطًا، وأقسم على زوجته يمين الطلاق في الشريط، وبعثه لها، فهل يقع عليها الطلاق أم لا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى -: إذا كان هذا الرجل قد صرح في الشريط بالطلاق، وقال لها يخاطبها: أنتِ طالق. فإنها تطلق بذلك؛ لأن هذا الشريط الذي سجل فيه لفظ الطلاق كالورقة التي كتب فيها الطلاق. والطلاق يثبت إذا كُتِبَ في ورقة، بل إن الشريط أبلغ وأبين، وعلى هذا فتكون زوجته طالقا بهذه الوسيلة.

أما إذا كان الطلاق ليس طلاقًا مُنْجَزًا، بل هو طلاق بمعنى اليمين، مثل أن يقول لها: إن خرجت من البيت فأنتِ طالق أو إن فعلت كذا فأنتِ طالق. يريد بذلك توكيد مَنْعِها، وتهديها، وليست المرأة رخيصة عنده، بل يعتبر نفسه راغبا فيها، ولو أنها خالفته وخرجت فإن هذا له حكم اليمين، إذا خالفت الزوجة وَجَبَ عليه أن يُكَفِّر كفارة يمين.

وكفارة اليمين ذكرها الله تعالى في قوله: ﴿ فَكَفَّـٰرَتُهُۥۤ إِطۡعَامُ عَشَرَةِ مَسَـٰكِینَ مِنۡ أَوۡسَطِ مَا تُطۡعِمُونَ أَهۡلِیكُمۡ أَوۡ كِسۡوَتُهُمۡ أَوۡ تَحۡرِیرُ رَقَبَةࣲۖ فَمَن لَّمۡ یَجِدۡ فَصِیَامُ ثَلَـٰثَةِ أَیَّامࣲ ﴾ [المائدة: ٨٩]. هذه هي كفارة اليمين.

فنصيحتي لهذا الأخ السائل ولأمثاله ألا يتهاونوا في أمر الطلاق، وألا يجعلوه من الأمور التي تجري على ألسنتهم بغير قصد، بل لا يتهاونون في مسائل الطلاق، ولا يجعلوه جديًا على ألسنتهم دائما، ولو كان بغير قصد؛ لأن هذا أمر لا يُتلاعب به، وربما يذهبون إلى أحد من أهل العلم، ممن يرى أن تعليق الطلاق شرط مَحْضُ، ولو قُصِدَ به اليمين، وحينئذ فإذا وقعت المخالفة، وحصل خلاف الشرط، وقع الطلاق.

حاصل الجواب أن نقول لهذا الأخ إن تسجيلك طلاق زوجتك في هذا الشريط يقع به الطلاق؛ لأنه أبلغ من إيقاع الطلاق بالكتابة، وإن كان ما سجلته تعليقا بأن قلت لها: إن فعلت كذا فأنت طالق. فينظر إلى نيَّتك إن أردت بذلك الطلاق، وأنها إذا فعلت ذلك فقد كرهتها، ولا تريد أن تبقى زوجة عندك، فإن الطلاق يقع، وإن أردتَ بذلك اليمين؛ بحيث تريد منها أن تمتنع، ولا تريد أن تفارقها ولو خالفَتْكَ، فهذا حكمه حكم اليمين، تجب فيه كفارة يمين.