پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۵ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۵۳۵۰) حکم قسم به سه طلاق در حالت عصبانیت

(۵۳۵۰) سوال: در حالت عصبانیت و جلو زنم قسم به سه طلاق خوردم به این که من با کسی دیگر ازدواج می‌کنم و وقت را مشخص نکردم و تا الان نیز ازدواج نکردم، حکم این مسئله چیست؟

جواب:

در ابتدا تو را نصیحت می‌کنم که دست این کار بکشی و قسم نخوری (اگر خواستی قسم بخوری) مگر به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: «مَنْ كَانَ حَالِفًا فَلْيَحْلِفْ بِاللَّهِ أَوْ لِيَصْمُتْ»[۱]: (کسی که سوگند یاد می‌کند باید به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ سوگند یاد کند یا ساکت باشد): و قسم به طلاق امری بدعی است و شایسته نیست که انسان دست به آن کار بزند یا کار همیشگی او باشد بلکه وقتی قسم می‌خوری به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم بخور وگرنه ساکت باش.

و علماء در مورد کسی که قسم به طلاق بخورد و به آنچه قسم خورده است وفا نکند، اختلاف کرده‌اند:

برخی از آن‌ها گفته‌اند: طلاق واقع می‌شود چون طلاق را به شرطی معلق کرده است که محقق گشته است لذا طلاق با آن واقع می‌گردد و اگر گفتی: اگر این کار را کردم، همسرم طلاق است و آن کار را انجام دادی پس طلاق در نزد این علماء واقع می‌گردد.

و برخی دیگر از اهل علم گفته‌اند: اگر انسان نیت وقوع طلاق را نداشته باشد و فقط نیت او، تشویق یا منع یا تصدیق یا تکذیب باشد، این شرط به معنای قسم است لذا اگر بگوید: اگر این کار را کردم، همسرم طلاق است، مراد او منع کردن خود از آن عمل بوده باشد ولی آن را انجام دهد لذا همسرش طلاق نیست ولی باید کفاره‌ی قسم بدهد.

لذا در این مسئله بین اهل علم اختلاف است ولی قول راجح این است که برای هر فردی آنچه نیت کرده است، حاصل می‌گردد و اگر معنای قسم را نیت کرده پس آن قسم است و غالبا در این امور مثل این نیز همین است و در هر صورت تو الان یا ازدواج می‌کنی یا نمی‌کنی لذا اگر ازدواج کردی پس چیزی بر تو لازم نیست زیرا آنچه بر آن قسم را خورد را کامل کردی و اگر ازدواج نمی‌کنی پس کفاره‌ی قسم بر تو واجب می‌شود یعنی ۱۰ مسکین را از غذای متوسطی که خانواده‌ات می‌خورند بدهی یا به آن‌ها رباس بدهی یا اگر برده وجود داشته باشد آن را آزاد کنی و اگر این‌ها را نیافتی پس سه روز پشت سرهم روزه بگیری.


[۱] رواه البخاری (۲۶۷۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: في حالة غضب وأمام زوجتي حلفت بالطلاق ثلاثا بإني سوف أتزوج بأخرى، ولم أحدد ميعادًا، ولم أتزوج حتى الآن، فما الحكم؟

فأجاب رحمه الله تعالى :أولا أنصحك بالانتهاء عن هذا العمل، فلا تحلف إذا أردت أن تحلف إلا بالله -عز وجل-؛ لقول النبي صلى الله عليه وسلم: «مَنْ كَانَ حَالِفًا فَلْيَحْلِفْ بِاللَّهِ، وَإِلَّا فَلْيَصْمُتْ». والحلف بالطلاق أمر مبتدع، لا ينبغي للإنسان أن يتعاطاه، أو أن يمارسه، بل إذا حلفت فاحلف بالله، وإلا فاسكت.

وقد اختلف العلماء -رحمهم الله – فيما إذا حلف الإنسان بالطلاق، ولم يُوفُ بما حلف:

فقال بعضهم: إن الطلاق وقع؛ لأنه علق الطلاق بشرط قد تحقق، فوجب أن يقع به الطلاق فإن قلت إن فعلت كذا فزوجتي طالق. ففعلت، فإن الطلاق يقع عند هؤلاء.

وقال بعض أهل العلم: إن كان الإنسان لا ينوي إيقاع الطلاق، وإنما نوی الحثّ، أو المنع، أو التصديق، أو التكذيب، فإن هذا الشرط يكون بمعنى اليمين، فإذا قال: إن فعلتُ كذا فزوجتي طالق. يريد أن يزجر نفسه عن فعله، ولكنه فعله، فإن زوجته لا تطلق، ولكن عليه كفارة يمين.

فالمسألة فيها خلاف بين أهل العلم، ولكن القول الراجح أن لكل امرئ ما نوى، فإن نوى إيقاع الطلاق وقع الطلاق وإن نوى معنى اليمين فهو يمين، وهذا هو الغالب في مثل هذه الأشياء. وعلى كل فأنت الآن إما أن تتزوج، أو لا تتزوج، فإن تزوجتَ فلا شيء عليك؛ لأنك أتممت ما حلفت عليه، وإن لم تتزوج فإن عليك كفارة يمين: تُطعم عَشرة مساكين من أوسط ما تطعم أهلك، أو تكسوهم، أو تُحرِّر رقبة إن وجدت، فإن لم تجد فصيام ثلاثة أيام متتابعة.

مطالب مرتبط:

(۵۳۴۰) حکم کسی که در خرید و فروش، قسم به طلاق می‌خورد

حکمش این است که کبیره اس از گناهان کبیره را انجام داده است...

ادامه مطلب …

(۵۳۴۳) حکم تعلیق طلاق بر خروج از در معین

نصیحت می‌کنم که با این الفاظ این بازی شرم‌آور را نکنند و بازی با مثل این امور آن‌ها را در مشکلات می‌اندازد و همچنین مفتی‌ها را نیز در مشکلاتی می‌اندازد که نهایتی ندارد....

ادامه مطلب …

(۵۳۵۴) حکم تکرار طلاق با وجود نیت در زمان اختلافات زناشویی و رجوع مکرر

حکم آن مادامی که قصد تو از گفتن آن طلاق بوده پس طلاق واقع می شود و اگر طلاق واقع شود و این نیز سه بار تکرار شود او بر تو حرام است تا این که کسی دیگر با او نکاح صحیح کند سپس از آن مرد با طلاق یا مرگ یا مانند جدا شود و عده‌اش پایان یابد، در این صورت برای تو حلال می‌شود.....

ادامه مطلب …

(۵۳۴۷) حکم طلاق معلق بر خروج همسر از منزل و بازگشت زودهنگام او

از همه‌ی برادران مسلمانم می‌خواهم که از این کلمات پرهیز کنند و در اطلاق کردن لفظ طلاق تساهل به خرج ندهند چون امر بسیار خطرناکی است و اگر خواستند قسم بخورند پس شیطان آن‌ها را گمراه نکند لذا به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم بخورند یا ساکت باشند....

ادامه مطلب …

(۵۳۳۹) حکم شرعی قسم‌خوردن مکرر به طلاق

برادرانم را که به این نوع از قسم (قسم طلاق) مبتلا شده‌اند نصیحت می‌کنم که زبانشان را از آن نگه دارند زیرا که اکثر اهل علم در هر حال آن‌ها را ملزم به طلاق می‌کنند و این مصیبت است...

ادامه مطلب …

(۵۳۴۱) آیا تکرار قسم به طلاق در مناقشات خانوادگی موجب وقوع طلاق می‌شود؟

مؤمن اگر بخواهد قسم بخورد به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قسم می‌خورد و شایسته نیست که بسیار قسم بخورد حتی قسم به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه