(۵۳۴۹) حالت‌هایی که طلاق، حکم قسم را می‌گیرد و فقط کفاره‌ی قسم واجب می‌گردد چیست؟

(۵۳۴۹) سوال: حالت‌هایی که طلاق، حکم قسم را می‌گیرد و فقط کفاره‌ی قسم واجب می‌گردد چیست زیرا درباره‌ی این موضوع جدلی پیش ما رخ داده است و بعضی از امور آن برای ما ملبس شده است؟

جواب:

اکثر اهل علم نظرشان بر این است که طلاق معلق به شرط، مطلقا طلاقی معلق به شرط محسوب می‌گردد چه مراد او قسم یا طلاق باشد لذا اگر به زن خود بگوید: اگر با فلانی صحبت کردی پس تو طلاق هستی و او نیز با فلانی صحبت کرد پس در هر صورت او طلاق است.

و برخی علماء نیز در این مسئله تفصیل قائل هستند و می‌گویند: اگر به زن خود بگوید: اگر با فلانی صحبت کردی پس تو طلاق هستی، قصدش از آن وقوع طلاق باشد یعنی اگر با فلانی صحبت کرد دیگر رغبتی و حاجتی به او ندارد و فقط حاجت او این است که در این حالت از او جدا شود پس در این صورت شرطی است که اگر وجود داشته باشد (یعمی با فلانی صحبت کند) آن زن طلاق است و اگر قصد او معنای قسم باشد و قصد او از گفتن: اگر با فلانی صحبت کردی پس تو طلاق هستی، منع و تهدید او بوده است و قصد طلاق را نداشته است و آن زن در نزدش با ارزش است حتی اگر با فلانی صحبت کند پس در این حالت تعلیق آن، حکم قسم را دارد و اگر با آن شخصی که از صحبت کردن با او تحذیر داده بود، صحبت کرد، طلاق نیست ولی (مرد) باید کفاره‌ی قسم را بپردازد.

و کفاره‌ی قسم نیز آن‌چیزی است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ذکر فرموده است: {فَكَفَّـٰرَتُهُۥۤ إِطۡعَامُ عَشَرَةِ مَسَـٰكِینَ مِنۡ أَوۡسَطِ مَا تُطۡعِمُونَ أَهۡلِیكُمۡ أَوۡ كِسۡوَتُهُمۡ أَوۡ تَحۡرِیرُ رَقَبَةࣲۖ} [سوره المائدة: ۸۹] : (پس کفارۀ آن اطعام ده مسکین است از غذاهای متوسطی که به خانواده‌ی خود می‌خورانید، یا لباس پوشانیدن آن‌ها، و یا آزاد کردن یک برده): و در این سه چیز اختیار دارد که کدام را انتخاب کند، : {فَمَن لَّمۡ یَجِدۡ فَصِیَامُ ثَلَـٰثَةِ أَیَّامࣲۚ} :(پس اگر کسی (هیچ یک از این‌ها) نیابد، سه روز روزه بگیرد): و غذا دادن به مساکین بر دو وجه صورت می‌پذیرد:

اول: نهار یا شامی را بپزد و ایشان را دعوت کند تا بخورند.

دوم: به آن‌ها برنج یا گندم یا مانند آن را از متوسطی که مردم در آن زمان و مکان می‌خورند، بدهد و مقدار برنج نیز ۶ کیلو است ولی شایسته است که همراه آن برای خورشت گوشت یا چیز دیگر نیز بدهد تا غذا کامل شود.

تعداد بازدید: 61

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما الحالات التي يأخذ الطلاق فيها حكم اليمين وتجب فيه الكفارة فقط؛ لأن هذا الموضوع قد أثار جدلا عندنا، وهناك بعض اللبس فيه؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: أكثر أهل العلم يرون أن الطلاق المعلق على شرط طلاق معلق على الشرط مُطلَقًا، سواء أراد به اليمين، أو أراد به الطلاق.

فإذا قال لزوجته: إن كلمتِ فلانا فأنتِ طالق فَكَلَّمَتْهُ، فإنها تطلق بكل حال. وفصل بعض أهل العلم في هذه المسألة، فقال: إذا قال لزوجته: إن كلمت فلانا فأنت طالق. فإن قصد بذلك وقوع الطلاق، أي أنها إذا كلمته فلا رغبة له فيها، ولا حاجة له فيها، وإنما حاجته أن يفارقها، في هذه الحال فإنه يكون شرطًا تَطلق به المرأة إذا وُجِدَ. وأما إذا قصد معنى اليمين بأن قصد بقوله: إن كلمتِ فلانا فأنتِ طالق. قصد مَنْعها وتهديدها دون طلاقها، وأن المرأة غالية عنده حتى لو كلمتُ فلانا فإنه في هذه الحال يكون التعليق له حكم اليمين، إذا كلمت هذا الرجل الذي حذرها من كلامه فإنها لا تَطْلُق، ولكن يُكَفِّر كفارة يمين. وكفارة اليمين هي ما ذكره الله في قوله: ﴿ فَكَفَّـٰرَتُهُۥۤ إِطۡعَامُ عَشَرَةِ مَسَـٰكِینَ مِنۡ أَوۡسَطِ مَا تُطۡعِمُونَ أَهۡلِیكُمۡ أَوۡ كِسۡوَتُهُمۡ أَوۡ تَحۡرِیرُ رَقَبَةࣲۖ ﴾ [المائدة: ٨٩]. هذه ثلاثة أشياء يُخيَّر فيها، ﴿ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَثَةِ أَيَّامٍ ﴾ [البقرة: ١٩٦]. وإطعام المساكين يكون على وجهين:

أحدهما: أن يصنع طعامًا؛ غَداءً أو عشاء، فيدعوهم إليه، فيأكلوا.

ثانيهما: أن يعطيهم حبا أرزا، أو بُرا – أي قمحا- أو ما أشبه ذلك، من أوسط ما يأكل الناس في مكانه وزمانه ومقدار ذلك من الأرز ستة كيلوات ولكن ينبغي أن يجعل معها ما يُؤدِمها من لحم أو غيره؛ ليكون الإطعام كاملا.