(۵۳۴۶) حکم طلاق معلق بر ترک قمار

(۵۳۴۶) سوال: من مدت زیادی قمار بازی می‌کردم و نماز نمی‌خواندم ولی در ماه رمضان روزه می‌گرفتم و نماز می‌خواندم و بعد از آن ترک می‌کردم و من ازدواج کرده‌ام و فرزندانی دارم و همسرم نماز می‌خواند ولی من در یک روزی در این قمار بسیار ضرر کردم و تأمل کردم و بسم خوردم که دیگر بازی قمار نکنم ولی دوباره بازی کردم و قسمی که خوردم این بود که گفتم: از الان من دیگر قمار بازی نمی‌کنم که همسرم سه طلاق و بر من حرام (اگر بازی کردم)، آیا همسرم در این حالت طلاق است و او به این قسمی که خوردم اطلاعی ندارد و همانطور که گفتم: من نماز نمی‌خواندم در حالی که او نماز می‌خواند و من الان توبه کردم و پشیمان هستم، حکم شرع در نظر شما در این عمل چیست و من می‌خواهم توبه کنم و نماز خواندن را شروع کردم و قمار را ترک کردم؟

جواب:

قمار همان میْسری است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را حرام کرده است و آن را کنار خمر و عبادت بت‌ها آورده است و فرموده است: {یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوۤا۟ إِنَّمَا ٱلۡخَمۡرُ وَٱلۡمَیۡسِرُ وَٱلۡأَنصَابُ وَٱلۡأَزۡلَـٰمُ رِجۡسࣱ مِّنۡ عَمَلِ ٱلشَّیۡطَـٰنِ فَٱجۡتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ * إِنَّمَا یُرِیدُ ٱلشَّیۡطَـٰنُ أَن یُوقِعَ بَیۡنَكُمُ ٱلۡعَدَ ٰ⁠وَةَ وَٱلۡبَغۡضَاۤءَ فِی ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَیۡسِرِ وَیَصُدَّكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِ وَعَنِ ٱلصَّلَوٰةِۖ فَهَلۡ أَنتُم مُّنتَهُونَ} [سوره المائدة: ۹۰-۹۱] : (ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! همانا شراب و قمار و بت‌ها، و تیرهای قرعه، پلید و از عمل شیطان است. پس از آن‌ها دوری کنید، تا رستگار شوید* همانا شیطان می‌خواهد با شراب و قمار در میان شما عداوت و کینه ایجاد کند و شما را از یاد الله و از نماز باز دارد؛ پس آیا شما خودداری خواهید کرد؟).

و کسی که به وسیله‌ی این کسب نموده است حرام است و بر تو واجب است از آن با صدقه دادن، خلاص شوی و همچنین از گناه آن نیز خلاص شوی نه برای تقرب و نزدیکی به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ چون تقرب با مال حرام نفعی نمی‌رساند لذا ذمه‌ی او با این صدقه برئ نمی‌شود و نزدیکی به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با آن حاصل نمی‌گردد چون از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرموند: «إِنَّ اللَّهَ طَيِّبٌ لَا يَقْبَلُ إِلَّا طَيِّبًا»[۱]: (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ پاک است و فقط پاکيزه را می پذيرد): در این صورت بر تو واجب است که این مال‌ها را از دارایی خود برای خلاص شدن از آن وتوبه به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، خارج کنی.

اما قسم تو به طلاق و حرام (شدن او) که به آن برنگردی یعنی به بازی قمار سپس برگشتی پس براساس قول راجح از اقوال اهل علم، کفاره‌ی قسم بر تو واجب است.

کفاره‌ی قسم: غذا دادن به ۱۰ مسکین (یا لباس دادن به ۱۰ نفر از ایشان) یا آزاد کردن برده و کیفیت غذا دادن: می‌توانی آن را بپزی و نهار یا سام آن ۱۰ نفر را دعوت کنی تا بخورند یا به آن‌ها برنج و مانند آن از متوسط آنچه خانواده‌ی خودت می‌خورند به هر کدام از ایشان تقریبا یک کیلو بدهی و خوب است که همراه آن برای خورشت، گوشت یا مانند آن را بدهی.

و مادامی که الان به سوی پرودگارت توبه کردی و از آن‌گناهانی که انجام داده‌ای پشیمانی پس از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ثبات بر آن را بخواه و او را بر این نعمت بزرگ شکر کن چون که توبه از بزرگترین نعمت الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بنده‌ است و برای همین الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر بندگانش با اسلام منت گذاشته است هنگامی که فرمود: {بَلِ ٱللَّهُ یَمُنُّ عَلَیۡكُمۡ أَنۡ هَدَىٰكُمۡ لِلۡإِیمَـٰنِ إِن كُنتُمۡ صَـٰدِقِینَ} [سوره الحجرات: ۱۷] : (بلکه اگر راستگویید الله بر شما منّت می‌نهد که شما را به (سوی) ایمان هدایت کرده است): و: {ٱلۡیَوۡمَ أَكۡمَلۡتُ لَكُمۡ دِینَكُمۡ وَأَتۡمَمۡتُ عَلَیۡكُمۡ نِعۡمَتِی وَرَضِیتُ لَكُمُ ٱلۡإِسۡلَـٰمَ دِینࣰا} [سوره المائدة: ۳] : (امروز دین شما را کامل کردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم، و اسلام را (بعنوان) دین برای شما بر گزیدم).

[۱] رواه مسلم (۱۰۱۵).

تعداد بازدید: 20

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كنتُ ألعب القمار منذ فترة طويلة، وكنتُ تاركا للصلاة، ولكنني في شهر رمضان أصوم وأصلي، وبعدها أترك، وأنا متزوج، ولدي أطفال، وزوجتي تصلي أيضًا، ولكنني ذات يوم خَسِرْتُ كثيرًا من هذا القمار، وتألمت، وحلفت يمينا على ألا ألعب القمار، ولكنني لعبت مرة ثانية، واليمين الذي حلفته هو أنني قلت بالحرام بالطلاق بالثلاث أنني سوف لا ألعب القمار بعد الآن. فهل تكون زوجتي في هذه الحالة طالقة، وهي لا تدري بهذه اليمين كما قلتُ، وأيضًا كما قلتُ لك كنت تاركا للصلاة، وهي تصلي، وإنني الآن تائب حائر، فما حكم الشرع في نظركم- في عملي هذا، وأنا أريد التوبة، وبدأت بالصلاة الآن، وتركتُ القمار؟

فأجاب رحمه الله تعالى – : القمار هو الميسر الذي حَرَّمه الله -عزوجل-، وقرنه بالخمر وعبادة الأوثان؛ قال جل وعلا: ﴿ ٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوۤا۟ إِنَّمَا ٱلۡخَمۡرُ وَٱلۡمَیۡسِرُ وَٱلۡأَنصَابُ وَٱلۡأَزۡلَـٰمُ رِجۡسࣱ مِّنۡ عَمَلِ ٱلشَّیۡطَـٰنِ فَٱجۡتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ * إِنَّمَا یُرِیدُ ٱلشَّیۡطَـٰنُ أَن یُوقِعَ بَیۡنَكُمُ ٱلۡعَدَ ٰ⁠وَةَ وَٱلۡبَغۡضَاۤءَ فِی ٱلۡخَمۡرِ وَٱلۡمَیۡسِرِ وَیَصُدَّكُمۡ عَن ذِكۡرِ ٱللَّهِ وَعَنِ ٱلصَّلَوٰةِۖ فَهَلۡ أَنتُم مُّنتَهُونَ ﴾ [المائدة: ٩٠-٩١].

والكسب الذي اكتسبته من وراء ذلك كَسْبٌ مُحرَّم، يجب عليك التخلُّص منه بالصدقة به، تخلصًا من إثمه، لا تقربا به إلى الله -عز وجل-؛ لأن التقرب بالمكاسب المحرمة لا يُخدِي شيئًا، فالذمة لا تبرأ بتلك الصدقة، والتقرب إلى الله تعالى لا يحصل بها؛ لأنه ثبت عن النبي صلى الله عليه وسلم أنه قال: «إِنَّ اللهَ طَيِّبٌ لَا يَقْبَلُ إِلَّا طَيِّبًا». إذن فالواجب عليك نحو هذه المكاسب أن تخرجها من ملكك تخلّصا منها، وتوبة إلى الله -عز وجل-.

وأما ما يتعلق بحَلِفِكَ بالطلاق والحرام ألا تعود إليه، أي إلى لعب القمار، ثم عدت، فإنه يجب عليك على القول الراجح من أقوال أهل العلم كفارة يمين.

وكفارة اليمين هي إطعام عشرة مساكين، أو تحرير رقبة. وكيفية الإطعام أن تصنع طعامًا؛ غَداءً أو عشاء، ثم تدعو هؤلاء العشرة حتى يأكلوا، أو تُفرّق عليهم أرزا أو نحوه، مما هو من أوسط ما تُطعِمُ أَهْلَكَ؛ لكل واحد من المساكين نحو كيلو، ويحسن أن تجعل معه شيئًا يُؤْدِمه من لحم أو نحوه.

وما دمت الآن قد تُبتَ إلى ربك وندمت على ما جرى من ذنبك، فاسأل الله تعالى الثبات على ذلك، واحمده على هذه النعمة العظيمة، فإن التوبة من أجل نعمة الله على العبد، ولهذا امتنَّ الله على عباده بالإسلام؛ حيث قال -عز وجل-: ﴿ بَلِ ٱللَّهُ یَمُنُّ عَلَیۡكُمۡ أَنۡ هَدَىٰكُمۡ لِلۡإِیمَـٰنِ إِن كُنتُمۡ صَـٰدِقِینَ ﴾ [الحجرات :17]. وقال تعالى: ﴿ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الإِسْلَامَ دِينًا ﴾ [المائدة: ٣].