پنج‌شنبه 17 شعبان 1447
۱۵ بهمن ۱۴۰۴
5 فوریه 2026

(۵۳۴۵) حکم تعلیق طلاق پیش از عقد نکاح

(۵۳۴۵) سوال: من جوانی هستم که الحمدلله ازدواج کرده‌ام ولی کمتر از ۲۴ ساعت قبل از عقد اختلافات شدیدی بین من و خانواده‌ی عروس رخ داد و آن به سبب دخالت سخن‌چینان و کینه‌ توزان بود که مرا بسیار عصبانی رد و سبب شد که در حق آن زن قبل از عقد مرتکب خطا شوم به گونه‌ای که از روی عمد به زنی که می‌خواستم با او ازدواج کنم گفتم: او را تا الان ازدواج نکرده است ولی اگر بعد از ازدواج فلان کار را انجام دهد او طلاق است و بعد از آن که عقد ازدواج صورت گرفت و تمام شد و در روز بعد بین ما تفاهم زیادی شکل گرفت حتی به این درجه رسید که به او اجازه دادم و موافق بودم که آن فلان کار را انجام دهد، آیا طلاق واقع شده است یا نه؟ و چه چیزی بر من واجب است که انجام دهم با این وجود که همسرم تا الان از این موضوع هیچی نمی‌داند و آن‌چیزی که گفته‌ام قبل از ازدوجمان بوده است بلکه همچنان می‌ترسم که به بگویم چون از تیره شدن زندگی مشترک بینمان می‌ترسم؟

جواب:

آنچه از تعلیق طلاق بر این زن، ذکر کردی که اگر فلان کار را بکند طلاق است، اثری ندارد چون قبل از عقد بوده است و طلاق فقط بعد از عقد می‌باشد زیرا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوۤا۟ إِذَا نَكَحۡتُمُ ٱلۡمُؤۡمِنَـٰتِ ثُمَّ طَلَّقۡتُمُوهُنَّ مِن قَبۡلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ} [سوره اﻷحزاب: ۴۹] : (ای کسانی‌که ایمان آورده‌اید! هنگامی‌که با زنان با ایمان ازدواج کردید، آنگاه پیش از آن‌که با آن‌ها همبستری کنید، طلاق‌شان دادید): لذا الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ طلاق را بعد از نکاح قرار داده است و چون طلاق از بین بردن عقد نکاح است و آن فقط بعد از انعقاد آن می‌باشد.

پس همسر تو اگر با آنچه طلاق بر آن معلق شده، را انجام دهد نیز طلاق واقع نمی‌شود ولی در مانند این کفاره قسم بر تو لازم می‌شود چون کفاره‌ی قسم منعقد می‌شود حتی بر غیر همسر  لذا اگر با آنچه طلاق بر آن معلق شده است را انجام دهد، تو باید کفاره‌ی قسم بدهی .

و کفاره‌ی قسم، غذا دادن به ۱۰ مسکین است یا لباس دادن به ۱۰ نفر از آن‌ها یا آزاد کردن برده و اگر این‌ها را نیافت سه روز پشت سرهم روزه می‌گیرد.

و کیفیت غذا دادن، یا غذا (نهار یا شام) را بپزی و آن ۱۰ نفر را دعوت کنی تا بخورند و یا به آن‌ها برنج یا مانند آن ۶ کیلو بدهی و همراه آ‌ن‌ گوشت تا با آن خورشت درست کنند.

اما لباس معلوم است؛ به هرکدام لباسی را می‌دهی که در عادت می‌پوشند از پیراهن و شلوار و غتره و مانند آن زیرا مطلق لباس را گفته است لذا به عرف برمی‌گردد.

اما آزاد کردن برده؛ زن یا مرد و اگر نیافتی یعنی مالی نداشتی که غذا یا لباس بدهی یا برده‌ یا این‌که مال داشتی ولی مسکینی را نیافتی که به آن‌ها غذا یا لباس بدی یا برده‌ای را نیافتی که آن را بخری پس باید سه روز پشت سرهم روزه بگیری.

و در آخر این برادر و دیگر شنوندگان بر پرهیز از اطلاق طلاق و جاری کردن آن بر زبان نصیحت می‌کنم و این امری بسیار خطرناکی است حتی اکثر اهل علم می‌گویند اگر مرد به زن خود بگوید: اگر این کار را کردی پس تو طلاق هستی سپس زن او، آن کار را انجام داد پس طلاق است لذا شایسته است که انسان در این امور عجله نکند و صبر کند و بنگرد و اگر قصد دارد که همسرش را از چیزی منع کند پس به او بگوید بدون گفتن این که، تو طلاق هستی اگر این کار را انجام دهی، والله المستعان.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا شاب متزوج – والحمد لله- ولكن قبل حدوث عقد القران بأقل من أربع وعشرين ساعة حدثت خلافات حادة بيني وبين أهل العروس؛ بسبب تدخل الوشاة والحاقدين، مما أغضبني كثيرا، وأدى بالتالي إلى ، قُلْتُ بالحرف حدوث خطأ مني في حق تلك الزوجة قبل عقد القرآن؛ حيث الواحد قاصدًا الخطيبة : إنها لم تتزوج حتى الآن، ولكن لو فعلت كذا بعد زواجها ستكون مطلقة. وبعد أن تم الزواج بيننا في اليوم التالي حدث تفاهم كبير بيننا، لدرجة أنني وافقتها، وأذِنْتُ لها بفعل هذا الشيء نفسه، فهل يقع الطلاق أم لا؟ وما هو الواجب علي أن أعمله، مع العلم أن زوجتي لا تعلم أي شيء حتى الآن عن هذا الموضوع، وعما قلته بحقها قبل زواجنا، بل ما زلتُ أخشى أن أُعَرَّفَها؛ خوفًا من تعكير صفو الحياة الزوجية بيننا؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: ما ذكرته من تعليق طلاق هذه المرأة على فعل شيء من الأشياء لا أثر له؛ لأن ذلك قبل العقد، والطلاق إنما يكون بعد العقد؛ لأن الله تعالى يقول: ﴿ یَـٰۤأَیُّهَا ٱلَّذِینَ ءَامَنُوۤا۟ إِذَا نَكَحۡتُمُ ٱلۡمُؤۡمِنَـٰتِ ثُمَّ طَلَّقۡتُمُوهُنَّ مِن قَبۡلِ أَن تَمَسُّوهُنَّ ﴾ [الأحزاب: ٤٩]. فجعل الله تعالى الطلاق بعد النكاح، ولأن الطلاق حَلَّ عقدة النكاح، وَحَلُّ العقدة لا يكون إلا بعد انعقادها.

وعليه فإن زوجتك لا تطلق بهذا لو فعلتْ ما عَلَّقْتَ الطلاق عليه، لكن يلزمك في مثل هذا كفارة يمين؛ وذلك لأن اليمين ينعقد حتى على غير الزوجة، فإذا فعلت ما علقت عليه الطلاق فإنه يلزمك أن تُكفّر كفارة يمين.

وكفارة اليمين هي: إطعام عشرة مساكين، أو كسوتهم، أو تحرير رقبة، فإن لم تجد فصيام ثلاثة أيام متتابعة.

وكيفية الإطعام إما أن تصنع طعامًا: غداءً أو عشاء، وتدعو هؤلاء العشرة إليه ليأكلوه، وإما أن تعطيهم من الأرز أو نحوه ستة كيلوات، ومعه لحم يُؤْدِمه.

وأما الكسوة فظاهرة؛ تكسو كل واحد منهم ما جرت العادة به من ثوب وسراويل وغترة ونحوها؛ لأن الله تعالى أطلق الكسوة، فيرجع في ذلك إلى العرف.

وأما تحرير رقبة فهو: عتق الرقبة، أي عتق عَبْدِ مملوك، ذكرًا كان أو أنثى فإن لم تجد؛ بأن لم يكن عندك مال تَقْدِر به على الطعام، أو الكسوة، أو الرقبة، أو عندك مال، لكنك لم تجد مساكين تطعمهم أو تكسوهم، أو لم تجد رقبة تشتريها، فإن عليك أن تصوم ثلاثة أيام متتابعة.

وأخيرًا أنصحك أيها الأخ -وغيرك من المستمعين- الابتعاد عن التساهل في إطلاق الطلاق وجريانه على اللسان، فإن ذلك أمر خطير، حتى إن أكثر أهل العلم يقولون : إن الرجل إذا قال لزوجته: إن فعلت كذا فأنت طالق. ثم فعلت فإنها تطلق. فالذي يليق بالعاقل ألا يتعجل في هذه الأمور، وأن يصبر وينظر، وإذا قصد أن يمنع زوجته عن هذا الشيء فليقل لها ذلك، دون أن يقول : أنت طالق إن فعلت كذا، والله المستعان.

مطالب مرتبط:

(۵۳۴۳) حکم تعلیق طلاق بر خروج از در معین

نصیحت می‌کنم که با این الفاظ این بازی شرم‌آور را نکنند و بازی با مثل این امور آن‌ها را در مشکلات می‌اندازد و همچنین مفتی‌ها را نیز در مشکلاتی می‌اندازد که نهایتی ندارد....

ادامه مطلب …

(۵۳۴۴) حکم تحقق طلاق معلق بر خروج زن بدون اذن شوهر در شرایط اضطراب روحی و بارداری

مام کسانی که ازدواج کرده‌اند را نصیحت می‌کنم که اعصاب خود را در هنگام عصبانیت کنترل کنند و در امور طلاق با تأنی برخورد کنند و در آن عجله نکنند لذا اصل در طلاق کراهت آن است...

ادامه مطلب …

(۵۳۴۲) حکم قسم به طلاق بدون ذکر نام همسر

قسم به طلاق امر محدثی و جدیدی است که وقوع آن مخالف امر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است ....

ادامه مطلب …

(۵۳۵۱) حکم شرعی قسم طلاق بدون آگاهی همسر

دوست دارم برادران مسلمانم را نصیحت کنم که خود را به قسم خوردن به طلاق عادت ندهند ....

ادامه مطلب …

(۵۳۵۴) حکم تکرار طلاق با وجود نیت در زمان اختلافات زناشویی و رجوع مکرر

حکم آن مادامی که قصد تو از گفتن آن طلاق بوده پس طلاق واقع می شود و اگر طلاق واقع شود و این نیز سه بار تکرار شود او بر تو حرام است تا این که کسی دیگر با او نکاح صحیح کند سپس از آن مرد با طلاق یا مرگ یا مانند جدا شود و عده‌اش پایان یابد، در این صورت برای تو حلال می‌شود.....

ادامه مطلب …

(۵۳۴۶) حکم طلاق معلق بر ترک قمار

قسم تو به طلاق و حرام (شدن او) که به آن برنگردی یعنی به بازی قمار سپس برگشتی پس براساس قول راجح از اقوال اهل علم، کفاره‌ی قسم بر تو واجب است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه