(۵۳۴۲) سوال: بعضی مرد‌ها قسم به طلاق می‌خورند و مثلا می‌گویند: بر من طلاق است اگر فلان کار یا فلان کار را انجام دادی، آیا در این حالت زنش طلاق است یا نه با وجودی که اسم همسر را نیاورده است و این حجتی است برای کسی که این قول را می‌گوید؟

جواب:

قسم به طلاق امر محدثی و جدیدی است که وقوع آن مخالف امر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است و رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌‌فرماید: «مَنْ كَانَ حَالِفًا فَلْيَحْلِفْ بِاللَّهِ أَوْ لِيَصْمُتْ»[۱]: (کسی که سوگند یاد می‌کند باید به الله سوگند یاد کند یا ساکت باشد): لذا هنگامی که مرد بگوید: بر من طلاق است اگر که فلان کار را انجام دهد یا انجام ندهد یا به زنش بگوید: اگر این کار را انجام ندهی پس تو طلاقی و اگر انجام نداد پس اکثر علماء بر این هستند که طلاق واقع می‌شود و نزد ایشان قسم به طلاق در مثل این صیغه نیست.

و بعضی از اهل علم بر نظر هستند که مثل این صیغه ممکن است برای طلاق باشد و ممکن است نیت قسم را داشته باشد براساس نیت طلاق دهنده است لذا اگر بگوید: به همسرم گفتم: اگر این کار را انجام دهی پس تو طلاقی، قصد تأکید در منع او داشتم و او را به طلاق تهدید کردم اگر که انجام دهد لذا ما در این حالت می‌گوییم: باید کفاره قسم بپردازی و یکی از این‌ها را انتخاب می‌کنی: غذا دادن به ۱۰ مسکین یا لباس دادن به آن‌ها یا آزاد کردن برده و کسی که این‌ها را نیابد پس سه روز (پشت سرهم) روزه بگیرد.

و اگر بگوید: حقیقتا اراده‌ی طلاق کرده‌ام و هنگامی که این زن با من مخالفت کند، رغبتی در او ندارم پس در این صورت طلاق معلق می‌باشد، هر وقت آن را واقع شد پس طلاق نیز واقع می‌شود زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌فرماید: «إِنَّمَا الْأَعْمَالُ بِالنِّيَّاتِ، وَإِنَّمَا لِكُلِّ امْرِئٍ مَا نَوَى»[۲]: (همه‌ی اعمال بستگى به نيت آنها دارد، و براى هر فردى آنچه كه نيت كرده حاصل مى گردد).

[۱] رواه البخاری (۲۶۷۹).

[۲] رواه البخاری (۱).