چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۵۲۴۷) حکم هجر طولانی و بدزبانی شوهر نسبت به زن صالحه

(۵۲۴۷) سوال: در مورد کارهایی که شوهری با زن خود می‌کند سوال دارم: اولا: او را با سبب و بدون سبب سب و دشنام می‌دهد دوما: تقریبا نه ماه او را هجر کرده و در اتاقش نمی‌خوابد و هنگامی که از سبب آن سوال کرده‌ام می‌گوید: من بر طلاق عزم کرده‌ام ولی نه الان. سوما: نفقه‌ی او را نمی‌پردازد در صورتی که به خواهرانش می‌دهد در صورتی که خواهرانش خودشان کار می‌کنند و ازدواج نیز کرده‌اند و زن او نماز می‌خواند و روزه می‌گیرد و قرآن می‌خواند و فرزندانش را به بهترین نحو تربیت می‌کند در صورتی که شوهرش در خانه در اوقات نماز سهل‌انگاری می‌کند و در مسجد نماز نمی‌خواند در حالی نزدیک خانه‌اش می‌باشد و قرآن نمی‌خواند و به آن گوش نیز نمی‌دهد؟

جواب:

جواب بر این سوال در دو قسمت است:

اول: به نسبت این مرد اگر آن‌چه سوال کننده در مورد او گفت صحیح باشد شکی در آن نیست که کارهای او در قبال خانواده‌اش صحیح نیست و بر او واجب است که معاشرتی شایسته با اهلش داشته باشد همانطور که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید: {وَعَاشِرُوهُنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۚ فَإِن كَرِهۡتُمُوهُنَّ فَعَسَىٰۤ أَن تَكۡرَهُوا۟ شَیۡـࣰٔا وَیَجۡعَلَ ٱللَّهُ فِیهِ خَیۡرࣰا كَثِیرࣰا} [سوره النساء: ۱۹] : (و با آن‌ها بطور شایسته رفتار کنید، و اگر از آنان (خوشتان نیامد و) کراهت داشتید، پس چه بسا چیزی را خوش نمی‌دارید، و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در آن خیر بسیار قرار می‌دهد): و: {وَلَهُنَّ مِثۡلُ ٱلَّذِی عَلَیۡهِنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۚ وَلِلرِّجَالِ عَلَیۡهِنَّ دَرَجَةࣱ} [سوره البقرة: ۲۲۸] : (و برای زنان حقوق شایسته‌ای است همانند (حقوق و وظایفی) که بر عهده آن‌هاست، و مردان بر آنان برتری دارند).

اگر این مرد راضی نمی‌گردد که همسرش در معاشرت نیک با خللی داشته باشد پس چگونه راضی می‌گردد که خودش در معاشرت نیک با زنش دچار حلل گردد؟ و بداند که هر حقی از حقوق زنش را که پایمال کند، الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را مورد محاسبه قرار خواهد داد و اگر خود را از زنش بالاتر می‌بیند پس الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بالای همه است لذا بر او واجب است که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ را در نظر بگیرد و تقوای الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اولا در خودش و دوما در زنش رعایت کند.

دوم: به نسبت این زن او را به صبر امر کن و این که از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ احتساب اجر کند و منتظر فرج باشد و چیزی ثابت نمی‌ماند و الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بعد از سختی آسانی قرار می‌دهد و برای حفظ شؤون فرزندان خود بر اذیت شوهرش صبر کند زیرا اگر طلاق صورت بگیرد فرزندان ضایع خواهند گشت و بین پدر و مادر گیر می‌افتند و مصلحت‌‌های آن‌ها به سبب این جدایی ضایع می‌گردد و من می‌گویم: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌‌فرماید:{وَمَن یَتَّقِ ٱللَّهَ یَجۡعَل لَّهُۥ مَخۡرَجࣰا* وَیَرۡزُقۡهُ مِنۡ حَیۡثُ لَا یَحۡتَسِبُ} [سوره الطلاق: ۲-۳] : (و هرکس که از الله بترسد، (الله) راه نجاتی برای او قرار می‌دهد* و او را از جایی که گمان ندارد روزی می‌دهد): و : {وَٱصۡبِرُوۤا۟ إِنَّ ٱللَّهَ مَعَ ٱلصَّـٰبِرِینَ} [سوره اﻷنفال: ۴۶] : (و صبر کنید، بی‌گمان الله با صابران است): از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ می‌خواهم همه را بر یاد و شکر عبادتش به طریق نیکو یاری دهد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: أسأل عن هذه الأفعال التي تصدر من زوج لزوجته: أولا: يسبها ويشتمها بسبب وبدون سبب. ثانيا: يقوم بهجرها منذ تسعة أشهر، وزيادة على ذلك لا ينام في غرفته، وعندما سألته عن السبب قال: أنا عازم على الطلاق، ولكن ليس الآن. ثالثًا: لا ينفق عليها، حين أنه ينفق على أخواته، وهن عاملات ومتزوجات. وتقول أيضًا هذه الزوجة تصلي وتصوم وتقرأ القرآن، وتقوم بتربية الأولاد على الوجه الأكمل، وهذا الزوج في بيتها يتهاون في أوقات الصلاة، ولا يصلي في الجامع، وهو قريب من المنزل، ولا يقرأ القرآن، ولا يستمع إليها؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الجواب على هذا السؤال من شِقَيْنِ:

أولا: بالنسبة لهذا الزوج إن كان ما ذكرت السائلة عنه صحيحا فلا شك أنه أخطأ في تصرفه مع أهله، وأن الواجب عليه أن يعاشر أهله بالمعروف، كما قال الله تعالى: ﴿ وَعَاشِرُوهُنَّ بِٱلۡمَعۡرُوفِۚ فَإِن كَرِهۡتُمُوهُنَّ فَعَسَىٰۤ أَن تَكۡرَهُوا۟ شَیۡـࣰٔا وَیَجۡعَلَ ٱللَّهُ فِیهِ خَیۡرࣰا كَثِیرࣰا ﴾ [النساء: ۱۹]. وقال الله تعالى: ﴿ وَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِي عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوفِ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ وَاللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ﴾ [البقرة: ۲۲۸] .

فإذا كان هذا الزوج لا يرضى أن تُخلّ امرأته بشيء من المعاشرة الحسنة، فكيف يرضى أن يخل هو بشيء من المعاشرة الحسنة بالنسبة لزوجته؟ وليعلم أن أي حق يضيعه من حقوقها فإن الله – سبحانه وتعالى- سوف يحاسبه عليه، وإذا كان يرى من نفسه أنه أعلى من الزوجة فإن الله تعالى فوق الجميع، فالواجب عليه أن يراعي الله – سبحانه وتعالى- وأن يتقي الله في نفسه أولًا، ثم في زوجته ثانيا.

ثانيا: بالنسبة لهذه الزوجة آمرها بأن تصبر وتحتسب الأجر من الله، وتنتظر الفرج، فإن دوام الحال من المحال وسيجعل الله بعد عسر يسرا، ولتصبر على أذى الزوج من أجل الاحتفاظ بالبقاء معه من شأن الأولاد؛ لأنه لو حصلت الفرقة ضاع الأولاد، وصاروا بين أم وأب متباعدين، فتضيع مصالحهما بسبب هذا الفراق. وإني أقول لها: إن الله -سبحانه تعالى- قال: ﴿ وَمَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا وَيَرْزُقَهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ﴾ [الطلاق: ٢-٣]. وقال عز وجل: ﴿ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللهَ مَعَ الصَّبِرِينَ ﴾ [الأنفال: ٤٦]. أسأل الله تعالى أن يعين الجميع على ذكره وشكره وحسن عبادته.

مطالب مرتبط:

(۵۲۸۱) حکم شرعی غیبت طولانی شوهر با تأمین نفقه

زن بر شوهر خود حقی دارد که از او بهره بجوید و او نیز از زن او خود بهره بجوید همانطور که در عادت وجود دارد و اگر از زن خود با رضایتش برای طلب رزق وروزی دور بماند و زنش در مکان امن باشد و ترسی بر او نباشد اشکالی ندارد...

ادامه مطلب …

(۵۲۷۱) حكم ترک طولانی‌مدت همسر و لزوم طلب حلالیت پیش از بازگشت

اگر انسان از نزد همسر خود برود و او به این غیبت راضی باشد مطلاقا مشکلی ندارد اما اگر راضی نباشد اهل علم آن را به نصف سال محدود کرده‌اند....

ادامه مطلب …

(۵۲۷۲) حکم ترک طولانی‌مدت همسران توسط کارگران مهاجر

این به زن او برمی‌گردد چون که حق او است و اگر بدان راضی باشد حق دارد به شرط این که در امنیت باشد اگر که شوهر او نزد او نباشد اما اگر در امنیت نباشد این حق را ندارد....

ادامه مطلب …

(۵۲۲۰) برخورد شرعی و اخلاقی با نارضایتی برخی زنان از موضوع تعدد زوجات

این طبیعت زن است ولی زن عاقل جانب عاطفه و غیرت از جانب حکمت و شریعت بر او غالب نمی‌شود لذا شریعت چندهمسری را برای مرد مباح کرده است...

ادامه مطلب …

(۵۲۷۵) مدت مجاز غیبت شرعی شوهر از همسر

بله اگر انسان برای ضرورت سفر کند مانند این که در کشور خود چیزی نیست که با آن زندگی خود را بگذارند و برای همین سفر کند پس او معذور است....

ادامه مطلب …

(۵۲۶۶) آیا جایز است که زن بدون اجازه‌ی شوهر خود از خانه خارج گردد؟

خارج شدن زن از خانه‌ی شوهر جایز نیست مگر به اجازه‌ی او...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه