یکشنبه 5 جمادی‌الثانی 1448
۲۴ آبان ۱۴۰۵
15 نوامبر 2026

(۵۲۳۶) حکم شرعی هجر همسر ناسازگار

(۵۲۳۶) سوال: من دو همسر دارم که یکی از آن‌ها از من اطلاعت می‌کند و حق من را به جا می‌آورد و پدر و نزدیکان و فرزندانی که از او نیستند را نیز دوست دارد اما دیگری از من اطاعت نمی‌کند و از من حرف‌ شنویی ندارد و فرزندان دیگرم که از او نیستند را دوست ندارد و همچنین نزدیکانم را نیز دوست ندارد، آیا جایز است که او را هجر کنم و از او اجتناب کنم با وجود این که از او فرزندانی دارم؟

جواب:

این همسرت که از تو اطاعت می‌کند و احترام نزدیکانت و فرزندانت که از او نیست را می‌کند اجر دارد و این عمل بزرگ مشکور است و اما همسر دیگرت که خلاف آن می‌باشد و تو را اطاعت نمی‌کند و فرزندانت از غیر خودش را دوست ندارد و همچنین نزدیکانت را نیز دوست ندارد، او گناه‌کار است اگر که نافرمانی او سببی ندارد و باید به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و با شوهر خود تعاملی شایسته داشته باشد اما اگر این کار را نکند او ناشز (زنی که نافرمانی شوهر خود را می‌کند) الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در قرآن کریم می‌‌فرماید: {وَٱلَّـٰتِی تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَٱهۡجُرُوهُنَّ فِی ٱلۡمَضَاجِعِ وَٱضۡرِبُوهُنَّۖ فَإِنۡ أَطَعۡنَكُمۡ فَلَا تَبۡغُوا۟ عَلَیۡهِنَّ سَبِیلًاۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِیࣰّا كَبِیرࣰا} [سوره النساء: ۳۴] : (و زنانی را که نافرمانی آن‌ها بیم دارید، پند و اندرز شان دهید، (اگر فرمانبردار نشد) در بستر از ایشان دوری کنید، (و اگر تأثیر نکرد) آنان را بزنید، پس اگر از شما اطاعت کردند، هیچ راهی برای (سرزنش و) تعدّی بر آن‌ها مجویید، (بدانید) که الله، بلند مرتبۀ بزرگ است).

پس اگر نشوز (نافرمانی) او سببی ندارد از او در بستر دوری جوی تا این که اصلاح گردد و واجبی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را واجب گردانیده است انجام دهد اما در صحبت کردن او را هجر نمی‌کند زیرا برای هیچ کس از مؤمنان حلال نیست که برادر مؤمن خود را بیشتر از سه روز هجر کند همانطور که در حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است، لذا می‌توانی در صحبت کردن او را کمتر از سه روز هجر کنی اما در بستر هرآنقدر که بخواهی می‌توانی از او دوری جویی تا این‌که آنچه بر او به نسبت تو واجب است، انجام دهد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا متزوج من زوجتين؛ واحدة تطيعني، وتقوم بواجبي وتحب والدي وأقاربي وأولادي الذين ليسوا منها، أما الأخرى فهي لا تطيعني ولا تسمع كلامي ولا تحب أولادي الذين من غيرها، ولا تحب أيضًا أقاربي هل يجوز لي أن أهجرها وأتجنبها، علما أن لي منها أولاد؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: هذه الزوجة التي تطيعك وتكرم أقاربك وأولادك من غيرها . مأجورة، ومشكورة على هذا العمل الجليل، وأما الزوجة الأخرى التي بخلاف ذلك – لا تطيعك، ولا تحب أولادك من غيرها، ولا تحب أقاربك- هذه آثمة إذا لم يكن لنشوزها سبب، وعليها أن تتوب إلى الله عز وجل، وأن تعاشر زوجها بالمعروف، فإن لم تفعل فهي ناشز وقد قال الله تعالى في القرآن الكريم: ﴿ وَٱلَّـٰتِی تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَٱهۡجُرُوهُنَّ فِی ٱلۡمَضَاجِعِ وَٱضۡرِبُوهُنَّۖ فَإِنۡ أَطَعۡنَكُمۡ فَلَا تَبۡغُوا۟ عَلَیۡهِنَّ سَبِیلًاۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِیࣰّا كَبِیرࣰا ﴾ [النساء: ٣٤].

فلك في حال نشوزها بلا سبب أن تهجرها في المضجع حتى تستقيم، وتقوم بواجبها الذي أوجب الله عليها، لكن في الكلام لا تهجرها؛ لأنه لا يحل لأحد من المؤمنين أن يهجر أخاه المؤمن فوق ثلاث، كما ثبت ذلك في الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم فلك أن تهجرها في الكلام في حدود ثلاثة أيام، وأما في المضجع فلك أن تهجرها ما شئت، حتى تقوم بما يجب عليها لك.

مطالب مرتبط:

(۵۲۲۷) هنگامی که انسان بخواهد با زنی دیگر ازدواج کند آیا اجازه گرفتن از همسر اول شرط است؟

اجازه‌ی همسر اول شرط نیست بلکه حتی اگر از او اجازه بگیرد و او اجازه ندهد باز می‌تواند ازدواج کند ولی با این وجود نظر من این است شایسته می‌باشد که با او مشورت کند و او را قانع کند....

ادامه مطلب …

(۵۲۶۰) حکم ترک زوجه به‌ سبب امتناع ولی از تسلیم وی به شوهر پس از عقد نکاح

اگر در هنگام عقد بر شوهر چنین شرطی صورت گرفته یا قبل از عقد با اتفاق شده است که همسرش در خانه‌ی پدرش می‌ماند پس واجب است که به این شرط وفا کند و جایز نیست که از او بخواهد خانه‌ی پدرش را ترک کند....

ادامه مطلب …

(۵۲۹۲) آیا برای شوهر جایز است که در طول سال زن خود را هجر کند؟

اگر زن واجب خود را ادا نموده است پس برای شوهر حرام است که او را هجر کند..

ادامه مطلب …

(۵۲۴۱) حکم زندگی با شوهری که به همسرش فحاشی می‌کند

هم‌ نشینی و صبر کردن بر اذیت‌هایی این شوهر (به خاطر صبر نمودن بر آن)خیر است و دارای اجر می‌باشد ....

ادامه مطلب …

(۵۳۰۳) اگر زنم را امر کنم و او بگوید: إن شاء الله انجام می‌دهم و انجام نمی‌دهد، حکم این کار او چیست؟

بر او واجب است که آنچه به او امر کردی انجام دهد مادامی که ضرری بر او نداشته باشد یا معصیت الله و رسولش نباشد...

ادامه مطلب …

(۵۲۶۹) مسئولیت شرعی شوهر در تأمین نفقه و اثرات ترک آن

نچه شوهرت انجام داده است خطای بزرگی بوده و آنچه الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ از حقوق همسر بر او واجب گردانیده است را به جا نیاورده است از معاشرت نیک و پرداخت هزینه و لباس و منزل تا این که مصلحت بزرگ نکاح متحقق گردد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه