چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۵۲۳۶) حکم شرعی هجر همسر ناسازگار

(۵۲۳۶) سوال: من دو همسر دارم که یکی از آن‌ها از من اطلاعت می‌کند و حق من را به جا می‌آورد و پدر و نزدیکان و فرزندانی که از او نیستند را نیز دوست دارد اما دیگری از من اطاعت نمی‌کند و از من حرف‌ شنویی ندارد و فرزندان دیگرم که از او نیستند را دوست ندارد و همچنین نزدیکانم را نیز دوست ندارد، آیا جایز است که او را هجر کنم و از او اجتناب کنم با وجود این که از او فرزندانی دارم؟

جواب:

این همسرت که از تو اطاعت می‌کند و احترام نزدیکانت و فرزندانت که از او نیست را می‌کند اجر دارد و این عمل بزرگ مشکور است و اما همسر دیگرت که خلاف آن می‌باشد و تو را اطاعت نمی‌کند و فرزندانت از غیر خودش را دوست ندارد و همچنین نزدیکانت را نیز دوست ندارد، او گناه‌کار است اگر که نافرمانی او سببی ندارد و باید به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و با شوهر خود تعاملی شایسته داشته باشد اما اگر این کار را نکند او ناشز (زنی که نافرمانی شوهر خود را می‌کند) الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در قرآن کریم می‌‌فرماید: {وَٱلَّـٰتِی تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَٱهۡجُرُوهُنَّ فِی ٱلۡمَضَاجِعِ وَٱضۡرِبُوهُنَّۖ فَإِنۡ أَطَعۡنَكُمۡ فَلَا تَبۡغُوا۟ عَلَیۡهِنَّ سَبِیلًاۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِیࣰّا كَبِیرࣰا} [سوره النساء: ۳۴] : (و زنانی را که نافرمانی آن‌ها بیم دارید، پند و اندرز شان دهید، (اگر فرمانبردار نشد) در بستر از ایشان دوری کنید، (و اگر تأثیر نکرد) آنان را بزنید، پس اگر از شما اطاعت کردند، هیچ راهی برای (سرزنش و) تعدّی بر آن‌ها مجویید، (بدانید) که الله، بلند مرتبۀ بزرگ است).

پس اگر نشوز (نافرمانی) او سببی ندارد از او در بستر دوری جوی تا این که اصلاح گردد و واجبی که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ آن را واجب گردانیده است انجام دهد اما در صحبت کردن او را هجر نمی‌کند زیرا برای هیچ کس از مؤمنان حلال نیست که برادر مؤمن خود را بیشتر از سه روز هجر کند همانطور که در حدیث از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است، لذا می‌توانی در صحبت کردن او را کمتر از سه روز هجر کنی اما در بستر هرآنقدر که بخواهی می‌توانی از او دوری جویی تا این‌که آنچه بر او به نسبت تو واجب است، انجام دهد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا متزوج من زوجتين؛ واحدة تطيعني، وتقوم بواجبي وتحب والدي وأقاربي وأولادي الذين ليسوا منها، أما الأخرى فهي لا تطيعني ولا تسمع كلامي ولا تحب أولادي الذين من غيرها، ولا تحب أيضًا أقاربي هل يجوز لي أن أهجرها وأتجنبها، علما أن لي منها أولاد؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: هذه الزوجة التي تطيعك وتكرم أقاربك وأولادك من غيرها . مأجورة، ومشكورة على هذا العمل الجليل، وأما الزوجة الأخرى التي بخلاف ذلك – لا تطيعك، ولا تحب أولادك من غيرها، ولا تحب أقاربك- هذه آثمة إذا لم يكن لنشوزها سبب، وعليها أن تتوب إلى الله عز وجل، وأن تعاشر زوجها بالمعروف، فإن لم تفعل فهي ناشز وقد قال الله تعالى في القرآن الكريم: ﴿ وَٱلَّـٰتِی تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَٱهۡجُرُوهُنَّ فِی ٱلۡمَضَاجِعِ وَٱضۡرِبُوهُنَّۖ فَإِنۡ أَطَعۡنَكُمۡ فَلَا تَبۡغُوا۟ عَلَیۡهِنَّ سَبِیلًاۗ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ عَلِیࣰّا كَبِیرࣰا ﴾ [النساء: ٣٤].

فلك في حال نشوزها بلا سبب أن تهجرها في المضجع حتى تستقيم، وتقوم بواجبها الذي أوجب الله عليها، لكن في الكلام لا تهجرها؛ لأنه لا يحل لأحد من المؤمنين أن يهجر أخاه المؤمن فوق ثلاث، كما ثبت ذلك في الحديث عن النبي صلى الله عليه وسلم فلك أن تهجرها في الكلام في حدود ثلاثة أيام، وأما في المضجع فلك أن تهجرها ما شئت، حتى تقوم بما يجب عليها لك.

مطالب مرتبط:

(۵۲۴۶) حکم بیزاری شوهر از همسر صالحه و ترک ادای حقوق واجب

رای او واجب است که با همسر خود معاشرتی شایسته داشته باشد و هنگام انجام واجبی که بر گردن زن در قبال شوهرش است، از آن کراهت نداشته باشد و آن را به تعویق نیاندازد ولی اگر شوهرش واجب خود را انجام نمی‌دهد پس اولین کار اصلاح بین آن دو می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۵۲۷۰) آیا وقت مشخصی برای مرد وجود دارد که برای طلب رزق و روزی از زن خود دور باشد؟

اگر مرد برای به دست آوردن رزق و روزی با رضایت همسر خود از نزد او رفته باشد و او در امنیت می‌باشد اشکالی ندارد و گناهی بر او نیست اگرچه مدت طولانی باشد...

ادامه مطلب …

(۵۲۲۸) آیا برای مسلمان جایز است که در یک شب در یک تخت خواب با دو همسر خود باشد؟

علماء ذکر کرده‌اند که مثل این کار مکروه است و شایسته نیست که انجام شود....

ادامه مطلب …

(۵۲۶۴) حکم ترک صله‌ رحم به سبب منع شوهر

گناهی در عدم زیارت کردن خانواده‌اش بر او نیست مادامی که منع از طرف شوهر او می‌باشد ولی آن شوهر را نصیحت می‌کنم که با او معاشرت نیکی داشته باشد و او را از زیارت خانواده‌اش محروم نکند....

ادامه مطلب …

(۵۲۵۸) حکم ادامه‌ی زندگی با شوهر فاسق

نصیحتم به این مرد (اگرکه آنگونه که زنش گفته است باشد) این است که به سوی الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ توبه کند و دست از آنچه زنش او را وصف نمود بکشد تا زندگی او درست گردد و زندگی پاکی نصیبش شود...

ادامه مطلب …

(۵۲۴۴) وظیفه‌ی زن در برابر ظلم شوهر و سلطه‌جویی خانواده‌ی او

صیحت من به شما این است که صبر نمایی و از الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ امید اجر داشته باشی و ایمان داشته باشی که عاقبت برای باتقوایان است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه