سه‌شنبه 7 جمادی‌الثانی 1448
۲۶ آبان ۱۴۰۵
17 نوامبر 2026

(۵۲۱۸) حكم عدالت بین زنان در ازدواج و حدود آن

(۵۲۱۸) سوال: الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در کتاب عزیزش می‌‌فرماید: {وَلَن تَسۡتَطِیعُوۤا۟ أَن تَعۡدِلُوا۟ بَیۡنَ ٱلنِّسَاۤءِ وَلَوۡ حَرَصۡتُمۡ} [سوره النساء: ۱۲۹] : (و هر چند بکوشید هرگز نمی‌توانید (از نظر محبت قلبی) در میان زنان عدالت بر قرار کنید). اموری که باید بین همسران عدالت نمود چیست؟ آیا اموری نیز وجود دارد که در آن با رضایت خودشان عدالت نکردن جایز باشد؟

جواب:

بر شوهری که چند همسر دارد واجب است که با مساوات بین آن رفتار کند لذا کوچک‌تر را بر بزرگ‌تر، زیبا را بر غیر زیبا، برتری ندهد و از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت است که فرموده‌اند: «مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ فَمَالَ إِلَى إِحْدَاهُمَا؛ جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُّهُ مَائِلٌ»[۱]: (هرکس دو همسر داشته باشد و به يکی از آنها میل کند، روز قيامت درحالی – به ميدانِ حشر – می آيد که نيمی از بدنش خميده است).

عدالت در هر آنچه می‌تواند، واجب است و برخی چیزهایی وجود دارد که نمی‌تواند در آن عدالت را کند مثل دوست داشتن‌ که انسان قدرتی بر آن ندارد بلکه جای آن در قلب است اما انسان تقسیم بین همسران خود در امر ظاهر باید عدالت کند مثل شب ماندن و نفقه و مانند آن.


[۱] رواه احمد (۷۹۳۶) و ابو داود (۲۱۳۳) و الترمذی (۱۱۴۱) و ابن ماجه (۱۹۶۹).

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يقول الله تعالى في كتابه العزيز: ﴿ وَلَن تَسۡتَطِیعُوۤا۟ أَن تَعۡدِلُوا۟ بَیۡنَ ٱلنِّسَاۤءِ وَلَوۡ حَرَصۡتُمۡ ﴾ [النساء: ١٢٩]. ما الأمور الواجب اتخاذها في العدل بين الزوجات؟ وهل هناك أمور يجوز فيها تجاوز العدل بينهن برضاهن؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الواجب على الزوج إذا كان له زوجات متعددات أن يقسم بينهن بالسوية؛ فلا يفضل صغيرة على كبيرة، ولا جميلة على غير جميلة، وقد ثبت عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنه قال: «مَنْ كَانَتْ لَهُ امْرَأَتَانِ فَمَالَ إِلَى إِحْدَاهُمَا، جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُهُ مَائِلٌ».

والعدل واجب في كل ما يستطيع، لكن هناك أشياء لا يستطيعها؛ وهي مسألة المودة، فإن المودة لا يستطيع الإنسان التحكم فيها، بل هي في القلب، إنما يستطيع الإنسان أن يقسم بين الزوجات، ويعدل في الأمر الظاهر؛ كالمبيت والنفقة، وما أشبه ذلك.

مطالب مرتبط:

(۵۲۹۵) حکم زندگی با همسری نیک‌سیرت اما مبتلا به شرب خمر

معاشرت تو به نسبت این مرد حرام و ممنوع نیست چون که نوشیدن خمر مقتضای کفر نیست ولی او را زیاد نصیحت کن شاید الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ با آن نفع رساند اما هجر تو در بستر اگر که مصلحت ترک نوشیدن خمر در آن می‌باشد و این که از آن دست بکشد، جایز است و اگر در آن مصلحتی نمی‌باشد برای تو جایز نیست ...

ادامه مطلب …

(۵۲۳۰) وجوب عدالت بین همسران در نفقه و رفتا

در هر آنچه توانایی عدالت دارد مانند خرجی و شب ماندن و غیره بر او واجب است که عدالت را بین همسرانش رعایت کند...

ادامه مطلب …

(۵۲۹۷) حکم وجوب یا عدم وجوب خدمت زن در خانه

بعضی از علما نظرشان بر این است که آنچه عرف بدان دلالت می‌دهد لازم است که انجام دهد یعنی آنچه عرف از خدمت کردن بدان دلالت می‌دهد در خوردنی و نوشیدنی و لباس و غیره آنچه که در عرف جریان دارد و زنان به آن ملتزم هستند تا این که اگر کسی از آن مخالفت نمود، مخالفت با معروف (معاشرت نیک) کرده است پس لازم است که آن را انجام دهد....

ادامه مطلب …

(۵۲۴۶) حکم بیزاری شوهر از همسر صالحه و ترک ادای حقوق واجب

رای او واجب است که با همسر خود معاشرتی شایسته داشته باشد و هنگام انجام واجبی که بر گردن زن در قبال شوهرش است، از آن کراهت نداشته باشد و آن را به تعویق نیاندازد ولی اگر شوهرش واجب خود را انجام نمی‌دهد پس اولین کار اصلاح بین آن دو می‌باشد...

ادامه مطلب …

(۵۲۳۹) کم شرعی ترک موقت اتاق شوهر از سوی زن در هنگام آزردگی از او

بر همسر واجب است که بر اذیت شوهرش صبر کند و بر شوهر واجب است که در حق او ظلم و تعدی نکند و حق همسرش را به جا آورد و آن‌گونه با زن خود معاشرت کند که او دوست دارد زنش با او معاشرت نماید...

ادامه مطلب …

(۵۲۳۳) حکم شرعی پنهان‌کردن ازدواج دوم از همسر و خانواده در حیات و پس از وفات

برای مخفی کردن ازدواجش گناهی ندارد ولی اعلان نکاح واجب است زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم بدان امر نموده است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه