پنج‌شنبه 7 شوال 1447
۶ فروردین ۱۴۰۵
26 مارس 2026

(۵۰۶۸) حکم بازپرداخت هدایا و کمک‌های مالی در مراسم ازدواج بر اساس عرف

(۵۰۶۸) سوال: درکشورمان سودان از عادات است زمانی که فردی ازدواج می­کند، از خویشاوندان دور و نزدیک مبالغی برای وی جمع آوری می­شود و یادداشت می­شود، وزمانی که فردی دیگر ازدواج کند، مبلغی که کمک کرده بود به او داده می­شود، حکم شریعت درمورد این مبلغی که به وی پس داده می­شود چیست؟ و آیا این مبلغ در ذمت انسان باقی می­ماند، اگر قبل از اینکه به صاحبش برگرداند و یا در جشن ومراسم مشارکت داشته باشد؟

جواب:

این کار از تعاون و همکاری بین برادران به شمار می آید، پس هرگاه برادران یا قبیله ویا اهل منطقه، هرگاه فردی نزد آنان ازدواج کند، مبالغی را برای او جمع آوری می­کنند و فردی را جهت تبرع مشخص می­کنند، سپس زمانی که یکی از خیرین خودش مراسم داشت، به خودش هم کمک مالی و قطعا بیشتر از آنچه کمک کرده داده می­شود، در پاسخ می­گوییم: اگر اینگونه باشد اشکالی ندارد، زیرا از باب همکاری به شمار می­رود، و این مبالغی که فرد جمع آوری کرده بخاطر این منفعت باقی می­ماند، پس اگر فرد از دنیا برود اول اینکه مبلغی را که بخشیده است به وی بر نمی­گردد، با این وجود که استفاده ای از این جمعیه خیری نکرده، زیرا زمانی که افراد این مبالغ را به عنوان کمک مالی می بخشند، از ملکیت آنان خارج می­شود، و تنها برای مصلحتی که در نظر گرفته شده است باقی می­ماند، پس مالک این مبلغ نیست، نه زکات دارد و نه زمانی که از دنیا رفت به صاحبش بر می­گردد. بلکه در نهایت بخاطر این منفعت نگه داری می­شود.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: عندنا عادة في بلدتنا في السودان عندما يتزوج الإنسان يجمع له نقود من الأقارب وغير الأقارب، وتُسجل على الورق، وعندما يتزوج الآخر يزاد له في المبلغ الذي دفعه، فما حكم الشرع في هذه الزيادة؟ وهل يكون هذا المبلغ في ذمة الإنسان إذا مات قبل الدفع لصاحبه، أو المشاركة في أفراحه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: هذا العمل من التعاون بين الإخوة، فإذا كان الإخوة، أو القبيلة، أو أهل الحي، إذا تزوج عندهم أحد جَمعُوا له دراهم، وقَيَّدُوا من يتبرع، ثم إذا حصلت مثل هذه المناسبة لأحد المتبرعين أعطي ما يحتاج إليه، وهو زائد على ما بذل بلا شكّ، نقول: إن هذا لا بأس به، ولا حرج؛ لأن هذا من باب التعاون، وهذه الدراهم التي أخرجها الإنسانُ تبقى لهذه المصلحة، فلو مات فإنه لا يعود إليه ما بذله أولا، حتى إن لم يكن استفاد من هذه الجمعية؛ لأن الناس إذا أخرجوا هذه الدراهم فإنما يخرجونها على أنها خرجت من ملكهم، وبقيت لهذه المصلحة المعينة، فهي لا مالك لها، فليس فيها زكاة، ولا تعود إلى أصحابها إذا ماتوا، بل تبقى لهذه المصلحة ما شاء الله.

مطالب مرتبط:

(۵۰۶۶) حکم شرکت در مراسم عروسی با حضور خوانندگان و منکرات

قبول کردن دعوت ولیمه با این شرط جایز است که در آن مراسم منکری وجود نداشته باشد که نتواند آن را از بین برد، اما اگر قدرت از بین بردن این منکر وجود داشته باشد، واجب است که در ان ولیمه حضور پیدا کنیم، که این منکر از بین برود، در غیر این صورت جایز نیست در چنین مراسمی حضور پیدا کرد....

ادامه مطلب …

(۵۰۶۹) آیا ذبح کردن بز در مراسم عقیقه و عروسی جایز است؟

در مورد ذبح کردن بز در مراسم عروسی هیچ دلیلی ندارد، زیرا هدف در عروسی برگزار کردن ولیمه است و فرقی ندارد که با مرغ، بز، گوسفند، گاو و یا بره باشد....

ادامه مطلب …

(۵۰۶۷) حکم حضور در مراسمات با اختلاط زن و مرد

حضور پیدا کردن در مراسم هایی که منکراتی از قبیل اختلاط زن و مرد،موسیقی،یا آواز خوانی وجود دارد به سه دسته تقسیم می شود:....

ادامه مطلب …

(۵۰۷۰) آیا جایز است دعوتی فردی که با مال ربا تجارت میکند، قبول کنیم؟

دعوت فردی که با مال ربا تجارت می­کند جایز است قبول کنیم، مگر اینکه در قبول نکردن دعوتش منفعتی نهفته باشد، به گونه ای که این معامله را رها کند وقتی که ببیند همه دعوتش را قبول نمی­کنند، در این حالت واجب است که دعوتش پذیرفته نشود، در غیر این صورت ایرادی ندارد دعوتش قبول شود....

ادامه مطلب …

(۵۰۶۳) آیا جایز است در مراسم عروسی از طبل و دف استفاده شود؟

درمورد دف جایز بودن آن در سنت وارد شده است، زیرا وسیله­ای برای اعلان ازدواج و تشخیص بین ازدواج و زنا است، زیرا عمل غیرشرعی زنا غالبا در پنهانی بدون اینکه کسی خبر دار شود رخ می­دهد. پس دف وسیله ای برای اعلان و آشکار شدن  این ازدواج است...

ادامه مطلب …

(۵۰۶۲) حکم شریعت اسلامی در مورد عروسی‌هایی با دف و آوازخوانی

بله، دف زدن در مراسم عروسی برای خانم ها جایز است، بلکه سنت است،  وهمچنین دف زدن به همراه آوازخوانی، اما به شرطی که این آواز خوانی محتوا و معانی خوبی را دربر داشته باشد و به گناه و معصیت دعوت نده...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه