چهارشنبه 24 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
4 نوامبر 2026

(۴۹۲۸) حکم شرعی دریافت حقوق بدون اجرای کامل تعهدات شغلی

(۴۹۲۸) سوال: جناب شیخ نظر شما درباره کسی که بندهای قرارداد شغل بین خودش و دولت را کاملا اجرا نمی‌کند، اما پول آن را دریافت می‌کند چیست؟

جواب:

در واقع اگر بگوییم که این پول، حقوق دریافتی است، ابدا استحقاق دریافت آن را ندارد. زیرا کارمند وقتی کاری را بدون عذر موجه ترک می‌کند دیگر استحقاق دریافت مزد آن کار را ندارد. اما قول رایج این است که آنچه قاضی و مدرس و امام جماعت و موذن می‌گیرند در حکم حقوق دریافتی نیست و رزق آنها از بیت المال محسوب می‌گردد و به نسبت حضور آنها بر سر کار به آنها پرداخت می‌شود. مثلا اگر سه چهارم اوقات را بر سر کار حاضر شد، به همین میزان حقوق دریافت می‌کند و برای آن یک چهارمی که کار را ترک کرده هیچ دستمزدی به وی تعلق نخواهد گرفت و خلاصه اینکه هر کس به نسبت کاری که انجام می‌دهد دستمزد دریافت خواهد کرد.

جناب شیخ، آیا نباید قضات الگوی سایر کارمندان دادگاه یا کارمندان دولت باشند؟

پاسخ: بر قضات واجب است که به تمامی بندهای قرارداد کاری خود التزام تام داشته باشند و آنها را کاملا اجرا کنند که اگر چنین کنند مردم نیز از ایشان تبعیت کرده و چنین می‌کنند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: يا فضيلة الشيخ ما تعليقكم على الدخل الذي سيتقاضاه من الدولة، ولم يُوفِ بالعقد بينه وبين الدولة؟

فأجاب رحمه الله تعالى: في الحقيقة لو قلنا إن هذا الدخل بمنزلة الإجارة، لقلنا: إنه لا يستحق شيئًا من دخله، لماذا؟ لأن الأجير إذا ترك شيئًا من مدة العمل بدون عذر شرعي، فلا أجرة له، لكن المعروف أن ما يأخذه القاضي والمدرس والإمام والمؤذن ليس له حكم الإجارة، بل هو رزق من بيت المال، وعلى هذا فيكون استحقاقه من هذا المرتب بالنسبة فإذا حضر ثلاثة أرباع الوقت مثلا، استحق ثلاثة أرباع الرزق ولا يستحق الربع الذي ترك العمل فيه، بمعنى أنه يستحق من مُرَبَّبه بقدر ما أدى من العمل فقط.

يا فضيلة الشيخ أليس ينبغي للقضاة أن يكونوا قدوة، أو مثالا يُحتذى لبقية الموظفين عندهم، وللموظفين في الدولة عموما؟ فأجاب رحمه الله تعالى: الذي يجب على القضاة هو التزام مقتضيات العقود، ونظام الدولة في الموظفين، فيتمشون عليه ويطبقونه، فإذا تمشوا عليه وطبقوه، فإن الناس تبع لهم.

مطالب مرتبط:

(۴۹۴۴) حکم شرعی و توصیه به ترک شغل باطل برای وکیل

اگر هدف او از این کار فقط و فقط پیروزی (در دادگاه)، مستقل از بر حق بودن یا نبودن موکلش باشد، قطعا مرتکب عمل حرام شده است و باید از کار خویش دست بکشد و قطعا اعمال را بر حسب نیات آنها می‌سنجند...

ادامه مطلب …

(۴۹۲۵) حکم استفاده از اموال کارخانه با اجازه مسئول

اشکالی در این امر وجود ندارد. زیرا اگر کارخانه متعلق به یک شخص است و وی به کارکنان اجازه داده است تا در حد معقول از مواد غذایی آن بخورند، از مال خود به آنها بخشیده و مرتکب هیچ کار خلاف شرعی نشده است....

ادامه مطلب …

(۴۹۴۶) حکم شرعی کار در شرکت تولید آبجو در وضعیت اضطرار

پس بر تو حلال نیست نزد کسانی بمانی که در برابر تو گناه و معصیت انجام می‌دهند و تو نیز از ارشاد و اصلاح آنان عاجزی. ...

ادامه مطلب …

(۴۹۳۴) حکم استفاده از وقت اضافه کار برای تلاوت قرآن و مطالعه کتب دینی توسط کارمند دولتی

نه ابدا گناهی متوجه تو نیست، زیرا وقتی انسان کاری را که به او محول شده به اتمام برساند (حال چه این اتمام مربوط به حجم کار مورد نظر کارفرما باشد چه زمان کار)، پس از اتمام آن آزاد است و می‌تواند به امور دیگر بپردازد...

ادامه مطلب …

(۴۹۳۵) حکم تخفیف خودسرانه در جریمه کارمندان از سوی ناظر

اگر آنها را به دلیل غیبت یا تاخیر در حضور جریمه نمایی (یا از حقوقشان مبلغی را کسر کنی)، در این حالت گناهی متوجه تو نیست و برعکس ثواب هم کرده‌ای...

ادامه مطلب …

(۴۹۳۰) حکم دریافت حقوق در ایام حج برای کارمندِ غایب از محل کار

اگر قرارداد بین آنها بدین شکل بود که در صورت به حج رفتن دستمزد وی محاسبه نخواهد شد، باید طبق قرارداد و شرط و شروط آن رفتار گردد....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه