شنبه 15 ذیقعده 1447
۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
2 می 2026

(۴۹۳۵) حکم تخفیف خودسرانه در جریمه کارمندان از سوی ناظر

(۴۹۳۵) سوال: من در یک شرکت کار می‌کنم و مسئولیت من این است که بر کار نزدیک به صد کارمند این شرکت نظارت داشته باشم و در صورت غیبت یا تاخیر آنها را جریمه کنم. گاهی برای برخی از آنها که غیبت می‌کنند یا با تاخیر بر سر کار حاضر می‌شوند، تخفیف قایل می‌شوم. این کار را بدون تبعیض و البته بدون اطلاع رئیس و روسای شرکت انجام می‌دهم و تنها هدف از این امر، مساعدت آنها است. آیا در این کار گناهی متوجه من است؟

جواب:

اگر آنها را به دلیل غیبت یا تاخیر در حضور جریمه نمایی (یا از حقوقشان مبلغی را کسر کنی)، در این حالت گناهی متوجه تو نیست و برعکس ثواب هم کرده‌ای و اگر فرد جریمه شده با کلامش تو را آزار دهد، اجر و ثواب تو بیشتر هم خواهد شد. اما اگر این کار را نکنی و جریمه و کسر حقوق تاخیر و غیبت را برای آنها منظور ننمایی، در این حالت حق امانتی که به تو سپرده شده را ادا نکرده‌ای. بر تو واجب است که هر کسی را که با تاخیر بر سر کار حاضر می‌شود و ایا اینکه غیبت می‌کند را با جریمه‌هایی که پیش بینی شده جریمه نمایی و در این کار ابدا به ویژگی‌های فردی آن شخص از جمله فقیر یا غنی بودن، نزدیک یا دور بودن، شریف یا نامحترم بودن و … توجه نکنی.

اگر در جریمه افراد خاطی اهمال بورزیم، تخطی از قوانین کار در بین کارکنان به شدت و با سرعت زیادی گسترش می‌یابد، همان طور که این روزها علنا با این پدیده مواجه هستیم.

کسی که به او امانتی واگذار شده باید به بهترین نحو حق امانت را به جای آورد و هر آنچه بر خود او و بر کارمندان واجب است را به نحو احسنت به انجام رساند و تو نیز باید به درگاه خداوند متعال توبه کرده و دست از این کار بکشی و زندگی جدیدی را با جریمه تمام کسانی که تاخیر و غیبت دارند پیشه کنی. البته بجز کسانی که عذر شرعی دارند که باید به مقتضای قوانین با آنها رفتار کرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إنه يعمل في شركة، ويذكر بأن المهمة التي يقوم بها هي مراقبة دوام الموظفين الذين يَرْبُو عددهم على مئة موظف يقول: وعند تأخر البعض، أو الغياب عن العمل أقوم بخصم أجر ذلك الغياب، والتغاضي عن البعض الآخر دون تمييز بينهم، وذلك من باب المساعدة فقط، دون علم الرؤساء بذلك. وسؤالي: هل على إثم عند قيامي بخصم الأجر من البعض، والتغاضي عن البعض الآخر؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: أما خصمك على من تأخر، أو تغيب فهو حق، ولا إثم عليك فيه، بل لك أجر، وإن أصابك كلام بذيء ممن خَصَمت عليه، فهو زيادة خير لك وأجر ، وأما كونك لا تخصم على مَن تَغَيَّب، أو تأخر في الحضور، فإنك آثم غير مُؤَدُّ للأمانة والواجب عليك أن تخصم على من تأخر، أو تغيَّب أيا كان، سواء كان قريبا، أو بعيدا، وسواء كان غنيا، أو فقيرا، وسواء كان شريفا، أو وضيعا، يجب عليك أن تعدل بين الناس، وأن تخصم على كل من تأخر، أو تغيب.

ولو أبحنا لأنفسنا أن نتغاضى في هذه الأمور لتلاعب كثير من الناس بأداء واجبهم الوظيفي، كما هو معلوم ومُشاهد.

والواجب على من اؤتمن على عمل أن يؤدي الأمانة، بحيث يقوم بالعدل فيما يجب للموظف، وفيما يجب عليه فعليك أن تتوب إلى الله مما صنعت، وأن تستقبل حياة جديدة بالخصم على كل مَن تَغَيَّب أو تأخر، إلا أن يقدم عذرا شرعيا ثابتا ببينة ، فيُجرى عليه ما يقتضيه ذلك العذر.

مطالب مرتبط:

(۴۹۴۲) حکم تاخیر در شروع کار و جبران آن با اضافه‌کاری

هر کارمندی باید خود را ملزم به رعایت قوانین و نظام کار و شغل خود بداند و در ساعت مقرر بر سر کار حاضر شده و در ساعت مقرر خارج شود.....

ادامه مطلب …

(۴۹۴۶) حکم شرعی کار در شرکت تولید آبجو در وضعیت اضطرار

پس بر تو حلال نیست نزد کسانی بمانی که در برابر تو گناه و معصیت انجام می‌دهند و تو نیز از ارشاد و اصلاح آنان عاجزی. ...

ادامه مطلب …

(۴۹۴۱) حکم استفاده از تلفن محل کار برای اغراض شخصی

اگر در استفاده از آن به صفر نیاز نداشته باشید در ظاهر امر جایز است و اشکالی در آن نیست. زیرا گویا حکومت آن را مجاز می‌داند و هزینه‌ای دربرندارد و ضرری به حکومت نخواهد رساند....

ادامه مطلب …

(۴۹۴۹) حکم شرعی نوشتن داستان‌های تخیلی و دریافت جوایز

اگر داستان‌ و نمایشی خیالی ارائه شود با این هدف که مردم از آن عبرت گیرند در این صورت بسیار نیکو و پسندیده است. اما نباید یک داستان خیالی را که در دنیای واقعی اتفاق نیفتاده به دروغ به عنوان داستان واقعی به مردم نشان داد....

ادامه مطلب …

(۴۹۳۸) حکم استفاده از وسایل محل کار برای مصارف شخصی در مواقع ضروری

اگر ضرورتی ناگزیر پیش آمد، قول رایج بر جایز بودن آن است. ...

ادامه مطلب …

(۴۹۴۵) حکم شرعی کسب درآمد از کار در شرکت دخانیات

کار کردن در این شرکت تولید سیگار ابدا بر تو حلال نیست، زیرا ساخت سیگار و تجارت با سیگار در زمره تجارت با محرمات است و کار کردن در شرکتی که سیگار تولید می‌کند، مشارکت و تعاون در این کار حرام محسوب می‌گردد...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه