دوشنبه 27 رمضان 1447
۲۴ اسفند ۱۴۰۴
16 مارس 2026

(۴۹۱۷) حق تعصیبی فرزندان عموی متوفی در ارث

(۴۹۱۷) سوال: شخصی دو دختر و یک پسر دارد و پسر وی فوت کرده است. آیا فرزندان عموی وی حق تعصیبی در ارث دارند؟

جواب:

تا زمانی که پدر در قید حیات باشد هیچکس حقی در تعصیب ندارد مگر فرزندان پسر، زیرا فرزندان پسر در تعصیب بر پدران تقدم دارند. نسبت‌های عصبه پنج نسبت هستند: نسبت پدری، سپس پسری، سپس عمویی سپس ولایت و سرپرستی. و هیچ کس حقی برای اشتراک با نسبت بالاتر خود در سلسله مراتب تعصیب ندارد. مثلا اگر کسی فوت کرد و پدر و فرزند او زنده بودند، به پدر او یک ششم ارث می‌رسد و تعصیب از آن فرزند او می‌گردد. اگر کسی فوت کرد و عمو و پدر او در قید حیات بودند، اموالش به پدر او می‌رسد و هیچ مالی به عموی او نمی‌رسد.

خلاصه اینکه اگر منظور این فرد سوال کننده این است که آیا پسرعموها همراه با پدر از ارث سهم خواهند برد یا خیر، باید بگوییم که این سوال محلی از اعراب ندارد زیرا با وجود زنده بودن پدر، نه عمو و نه فرزندان وی و همچنین نه برادر و نه فرزندان وی هیچ سهمی از ارث نخواهند برد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل شخص له بنات وولد واحد، ومات الولد، فهل لأولاد العم العصبة حق في الميراث؟

فأجاب -رحمه الله تعالى- ما دام الأب موجودا، فليس لأحد الحق في التعصيب أبدا، إلا أن يكون الأبناء، فالأبناء مُقدَّمون على الآباء في التعصيب، لأن جهات العَصبة خمس الأبوَّة، ثم البُنُوَّة، ثم الأُخُوَّة، ثم العُمُومة، ثم الولاء، ولا حَقَّ لأحدٍ ممن مع من فوقه في الجهة بالتعصيب، فلو مات شخص عن أبيه وابنه، كان لأبيه السُّدس، والتعصيب لابنه، وإذا مات عن أبيه وجده، كان للأب المال كله بالتعصيب، ولو مات عن أبيه وعمه، كان المال للأب دون العم، وهكذا.

المهم إذا كان هذا السائل يسأل عن كون بني العم يرثون مع الأب، فهذا لا وجه لسؤاله، لأنه لا يمكن أن يرث لا العم، ولا أبناؤه، ولا الأخ وأبناؤه، مع وجود الأب.

مطالب مرتبط:

(۴۸۸۱) اولویت ادای نذر یا پرداخت بدهی‌های فرد مقروض؟

ابتدا مقدار قرض او را محاسبه می‌کنیم، سپس مقدار مالی که از خود بر جای گذاشته را محاسبه کرده و آن را به مقدار کل دیون تقسیم می‌کنیم....

ادامه مطلب …

(۴۸۷۵) حکم ارث، نماز میت و تشییع جنازه برای فرد تارک‌الصلاة

کسی که نماز نمی‌خواند در حالت کفر از دنیا رفته است و مسلمان محسوب نمی‌گردد ، بر هیچکس جایز نیست که بر کسی که بر کفر مرده طلب استغفار و رحمت کند و همچنین هیچکدام از نزدیکانش حق ندارند چیزی از مال او به ارث ببرند

ادامه مطلب …

(۴۹۰۳) حکم تقسیم ارث برای فرد دوجنسه در فقه اسلامی

اگر مساله به گونه‌ای بود که مرد یا زن بودن ورثه در مقدار سهم الارث آنها تاثیری نداشت (مانند برادر مادری که جنسیت تاثیری در سهم وی ندارد) در این حالت مساله واضح است و به فرد دو جنسه همان مقدار ارث می‌رسد...

ادامه مطلب …

(۴۸۷۳) حکم ارث مسلمانان از والدین غیرمسلمان

اگر این فرد کافر نزدیکانی کافر داشت، باید این مال به آنها اعطا گردد......

ادامه مطلب …

(۴۸۹۸) آیا استقلال فرزند پسر پس از ازدواج، مانع دریافت ارث از پدر می‌شود؟

مستقل شدن فرزند از پدر ابدا یکی از این موانع محسوب نمی‌شود......

ادامه مطلب …

(۴۹۰۲) اگر یکی از ورثه دوجنسه باشد، آیا باید در تقسیمات ارثیه جزو مردان حساب شود یا از زنان؟

اگر جزو آن دسته از ورثه‌ای بود که مرد یا زن بودن در سهم او هیچ تاثیری نداشت (مانند برادر مادری که جنسیت تاثیری در سهم وی ندارد) اما اگر جنسیت در سهم وارث تاثیر داشته باشد، به فرد دوجنسه نصف ارثیه یک پسر و نصف ارثیه یک دختر داده می‌شود...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه