شنبه 15 ذیقعده 1447
۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵
2 می 2026

(۴۸۸۸) بخشش سهم ارث از سوی خواهران و اخذ مبلغی از باب رضایت

(۴۸۸۸) سوال: من یک مرد هستم و چند خواهر دارم. پدرم فوت کرده و یک زمین برای ما پس از خود بر جای گذاشته است. می‌خواستم سهم خواهرانم از این زمین را به ایشان بدهم اما همگی این امر را نپذیرفتند و گفتند: ما چیزی از این زمین نمی‌خواهیم. اما من به هر حال ایشان را وادار کردم که مبلغی را من وجه تسامح و رضایت از من اخذ نمایند. نظر شما درباره این امر چیست جناب شیخ؟

جواب:

زمینی که پدرشان برای آنها به جای گذاشته ملک آنها است و می‌توانند هر طور که می‌خواهند در آن دخل و تصرف نمایند. پس اگر خواهران این فرد از سهم خود گذشت نموده‌اند، این امر به خودشان مربوط است و هیچ اشکالی در آن نیست. اگر برادرشان قبول کرد که قضیه واضح است، اما اگر قبول نکرد و گفت حتما باید چیزی در ازای آن اخذ کنند، اختیار باخود اوست. پس برادرشان می‌تواند قبول نکند و به آنها سهمشان را بدهد و یا اینکه قبول کند و از آنها تشکر و قدردانی کند که همین کافی است.

به نظر من اگر برادر ثروتمند است و خواهران محتاج هستند، بهتر است حتما بدون اینکه در ازای این بخشش چیزی به آنها بدهد و آنها را راضی نماید. اما اگر خواهرانش بی نیاز هستند و او خود انسانی ثروتمند و غنی نیست، بهتر است این بخشش خواهرانش را به صورت بلاعوض قبول کند.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أنا رجل ولي مجموعة أخوات، وتوفي والدي، وترك لنا أرضا، وأردت أن أعطي أخواتي نصيبهن من هذه الأرض، ولكن جميعهن رفضن ذلك وقلن: نحن نسامحك بذلك، ولا نريد شيئًا. ولكنني أجبرتهن على أن يأخذن مبلغا من المال لقاء هذا التسامح، وتراضينا على هذا الأساس، فما هو رأيكم بذلك يا فضيلة الشيخ؟

فأجاب رحمه الله تعالى الأرض التي تركها أبوكم هي ملك لكم، تتصرفون بها كما شئتم ، فإذا تنازلت أخوات هذا الرجل عن نصيبهن من هذه الأرض، فالأمر إليهن، يكون تنازلهن صحيحا، فإن قبل أخوهن ذلك، فالأمر واضح، وإن لم يقبل إلا بالمعاوضة، فالأمر إليه، إن شاء ألا يقبل إلا بمعاوضة، فله ذلك، وإن قبل بدون معاوضة، واعترف بجميلهن، وشكَرَهُنَّ على هذا فهو كاف.

والذي أرى أن يُنظر إلى الحال إن كان غنيا، وكان في أخواته شيء من الحاجة، فالأولى ألا يَقْبَل إلا بعوض، وأن يُقنعهن بذلك، وإن كان أخواته لَسْنَ في حاجة، أو كان هو ليس واسع الغني، فالأولى أن يقبل بلا عوض.

مطالب مرتبط:

(۴۸۹۲) حکم ارث‌ بردن از اموال نامشروع

مالی که از طریق حرام به دست آمده باشد اگر خود مال به عینه حرام باشد مثلا از کسی به زور اخذ شده باشد یا اینکه از کسی سرقت شده باشد، در این حالت ورثه باید آن را به صاحب اصلی آن پس دهند، زیرا امتلاک چنین اموالی گناه بزرگی است. اما اگر مال از طریق حرام به دست آمده باشد، لازم نیست ورثه چیزی از آن را حذف کنند و این مال برای کسی که آن را به دست آورده موجب گناه و عذاب خواهد بود و هیچ گناهی متوجه ورثه نخواهد بود....

ادامه مطلب …

(۴۸۸۲) تقسیم ارثیه بر اساس سهمیه پسر و دختر و نحوه توزیع صحیح درآمد ماترک

ماترک بر طبق آیات قرآن و اجماع علما به این شیوه تقسیم می‌گردد که سهم هر پسر باید دو برابر سهم هر دختر باشد، ...

ادامه مطلب …

(۴۹۰۸) سهم‌الارث همسران، دختران و برادر در صورت فوت زوج و یکی از دختران

در این مساله ارثیه به بیست و چهار قسمت تقسیم می‌گردد: به دو همسر یک هشتم یعنی سه قسمت از بیست و چهار قسمت می‌رسد و برای پنج دختر نیزشش قسمت از این بیست و چهار قسمت منظور می‌گردد و بقیه سهم به برادر می‌رسد، ...

ادامه مطلب …

(۴۸۷۸) حکم شرعی ادعای وارث بودن از سوی عموزاده‌ها

حکم درباره وراث این شخص تا موقعی که وی فوت نکند و معلوم نشود که چه کسی از اموال او ارث می‌برد قابل ارایه نخواهد بود....

ادامه مطلب …

(۴۸۹۰) حکم وقف ناتمام پیش از وفات

وقف هنوز انجام نشده است؛ چرا که تحقق وقف منوط به بازدید آن زن از مکان‌ها و اجرای واقعی آن بوده است،...

ادامه مطلب …

(۴۹۰۴) تأثیر زنده بودن پدر میت بر سهم ارث همسر او

آنچه خداوند برای زوجه مقرر فرموده (که عبارت است از یک هشتم کل ارثیه) به او خواهد رسید و به پدر نیز یک ششم ارثیه تعلق خواهد گرفت...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه