دوشنبه 27 رمضان 1447
۲۴ اسفند ۱۴۰۴
16 مارس 2026

(۴۸۷۳) حکم ارث مسلمانان از والدین غیرمسلمان

(۴۸۷۳) سوال: اگر مالی از فردی کافر به جای مانده و این فرد کافر فرزندانی مسلمان داشته باشد که برخی از آنها نماز نخوانند، در این حالت مال او چگونه باید تقسیم شود؟

جواب:

اگر این فرد کافر نزدیکانی کافر داشت، باید این مال به آنها اعطا گردد. مثلا اگر این فرد کافر یهودی یا نصرانی بود و فرزندانی مسلمان داشت، ما پس از مرگش مالش را به فرزندان مسلمانش نمی‌دهیم زیرا پیامبر ما صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در این باره فرموده‌اند: «لا يَرِثُ الْمُسْلِمُ الْكَافِرَ، وَلا يَرِثُ الْكَافِرُ الْمُسْلِمَ»: «نه مسلمان از کافر ارث می برد و نه کافر از مسلمان». اگر یهودی بود در اقوام و نزدیکان او به دنبال افراد یهودی و اگر نصرانی بود به دنبال افراد نصرانی می‌گردیم و آنها را وارث اموال این شخص می‌کنیم.

اما مرتد – العیاذ بالله – کسی که اصلش مسلمان باشد اما نماز نمی‌خواند، مانند کسی است که مرده باشد. در این امر در بین علما اختلاف وجود دارد: آیا نزدیکان مسلمانش وارث اموال او خواهند شد یا اینکه اموال او به بیت المال خواهد رسید؟ برخی از علما می‌گویند که اموال وی به نزیکان مسلمانش خواهد رسید زیرا ارتداد او باعث خروج او از دینی شده که باید بر آن پایدار می‌ماند. برخی دیگر از علما نیز می‌گویند که بنا بر حدیث :«لا يَرِثُ الْمُسْلِمُ الْكَافِرَ، وَلا يَرِثُ الْكَافِرُ الْمُسْلِمَ»: «نه مسلمان از کافر ارث می برد و نه کافر از مسلمان»، نزدیکان مسلمان وی نمی‌توانند از او ارث ببرند و بنابراین اموالش به بیت المال خواهد رسید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: كيف يُصنع بالمال الذي يخلفه الكافر بعد موته إذا كان له أولاد مسلمون، وفيهم أيضًا من لا يصلي؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: نعم إذا كان هذا الكافر له أقارب كفار، فإنه يُعطى إياهم، مثال ذلك يهودي، أو نصراني له أولاد مسلمون، فمات هذا اليهودي، أو النصراني، فإننا لا نُورث أولاده من ماله لقول النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «لاَ يَرِثُ المُسْلِمُ الكَافِرَ، وَلَا الكَافِرُ المُسْلِمَ». لكن نبحث عن أقاربه من اليهود إن كان يهوديا، أو من النصارى إن كان نصرانيا، ونورثه إياه حسب الترتيب الشرعي.

أما المرتد – والعياذ بالله – كرجُل مات، وهو لا يصلي، وأصله مسلم فقد اختلف العلماء -رحمهم الله : هل يرثه أقاربه المسلمون، أو يكون ميراثه لبيت المال؟ فمن العلماء من قال يرثه أقاربه المسلمون، لأن ارتداده خروج عن الدين الذي يجب عليه أن يبقى عليه فيرثه أقاربه المسلمون. وقال بعض أهل العلم: إنه لا يرثه أقاربه المسلمون لعموم قول النبي صلى الله عليه وسلم: «لا يَرِثُ المُسْلِمُ الكَافِرَ». وعلى هذا يكون ميراثه لبيت المال يجعل في بيت المال، ويصرف في المصالح العامة.

مطالب مرتبط:

(۴۹۱۹) حکم ارث بردن برادرزاده‌ها پس از فوت فرد بدون پسر

ممکن است برادرزاده‌هایت قبل از تو فوت کنند و تو از آنها ارث ببری، زیرا تو عموی آنها هستی. اما اگر تو قبل از آنها بمیری، دخترانت تنها آنچه شرع برای ایشان مقدر کرده یعنی دو سوم مال را اخذ خواهند کرد و بقیه آن به اقوام پدری خواهد رسید،...

ادامه مطلب …

(۴۹۱۳) حکم مطالبه ارث نوه از میراث پدربزرگ پس از فوت پدر

تو حق داری سهمت را از سهم الارث پدرت از پدرش مطالبه نمایی، زیرا مستحق آنچه به آن استحقاق داری هستی. اما باید آگاه باشی که تنها نصف سهم الارث پدرت به تو می‌رسد...

ادامه مطلب …

(۴۸۸۳) حکم شرعی حفظ یا فروش مزرعه در صورت اختلاف وراث

این برادر جایز نیست که سایر برادران و خواهرانش را به بهانه اینکه به کشاورزی علاقه دارد، از حق خود از ارث محروم کند..

ادامه مطلب …

(۴۸۷۶) حکم مال مورثی که مقداری از آن آلوده به رباست چیست؟

مال این مورث برای وارثانش حلال می‌باشد حتی اگر این مال را از طرق حرام به دست آورده باشد.....

ادامه مطلب …

(۴۸۷۷) حکم ارث در صورت فوت هم‌زمان پدر و پسر

قول ارجح در این حالت این است که هیچ توارثی در بین آنها برقرار نشود زیرا یکی از  شروط توارث این است که مورث پیش از وارث فوت کرده باشد...

ادامه مطلب …

(۴۹۰۴) تأثیر زنده بودن پدر میت بر سهم ارث همسر او

آنچه خداوند برای زوجه مقرر فرموده (که عبارت است از یک هشتم کل ارثیه) به او خواهد رسید و به پدر نیز یک ششم ارثیه تعلق خواهد گرفت...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه