یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۴۸۳۹) حکم شرعی ترجیح یکی از فرزندان در محبت و بخش مال توسط پدر

(۴۸۳۹) سوال: ما چهار برادر هستیم که از فضل الهی پدری متومل داریم و با ایشان زندگی می‌کنیم. اما پدرمان به برادر کوچکترمان محبت بیشتری می‌ورزد و او را بیشتر مورد توجه و اکرام قرار می‌دهد زیرا او فرزند همسر دومش است و علاوه بر این برخی از ملاک را هم به نام او ثبت کرده است. حکم این امر چیست؟

جواب:

حکم این مساله این است که شما باید همچنان با پدرتان نیکی کنید و در برابر ستمی که به شما روا می‌دارد صبر پیشه کنید زیرا نیکی به والدین وظیفه شماست. اما در مورد پدر من جدا او را از این کار بر حذر می‌دارم به او می‌گویم که از خدا بترس و بین فرزندانت عدالت برقرار کن. بر او واجب است که آنچه را به نام پسرش ثبت کرده از او باز پس گیرد و هرچه که به صورت تبعیض آمیز به او داده را از او پس بگیرد (مگر اینکه شما بر این تبعیض رضایت دهید). دلیل ما بر این سخن این است که در حدیث آمده که بشیر بن سعد انصاری رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُمَا وقتی به پسرش نعمان چیزی بخشید، به دستور پیامبر که به او فرمود: “إتقوا الله، واعدلوا بین أولادکم” “تقوای خدا را پیشه کنید و میان فرزندانتان عدالت برقرار نمایید” آن را از نعمان باز پس گرفت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: نحن أربعة من الإخوان، نعيش مع والدنا الذي أكرمه الله – سبحانه وتعالى بالنعمة، ونحمد الله على ذلك، إلا أن الوالد يُفضّل ويكرم ويعطف على أخ لنا أصغر ، لأنه من زوجة ثانية، وقد كتب له بعض الأملاك باسمه، فما الحكم في ذلك؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الحكم في هذا أن عليكم أن تقوموا ببر الوالد، وتصبروا على ما حصل منه مِن جَوْرٍ لأنكم مأمورون ببر الوالدين، أما بالنسبة لوالدكم، فإنني أحذره من هذا العمل، وأقول له اتق الله، واعدل بين أولادك، ويجب عليه أن يَرُدَّ ما كتبه لابنه من الأملاك، وما آثر به ابنه من الأمور الأخرى، إلا إذا سمحتم بذلك، فلا حرج عليه أن تبقى هذه الأملاك عند ابنه الذي آثره عليكم، أما مع عدم السماح فيجب عليه أن يَرُدَّ ما أعطاه، لأن بشير بن سعد الأنصاري رضي الله عنه لما وهب ابنه النعمان بن بشير هبة أمره النبي صلى الله عليه وسلم فردها، حيث قال له الرسول عليه الصلاة والسلام: «اتَّقُوا اللَّهَ، وَاعْدِلُوا بَيْنَ أَوْلَادِكُمْ».

مطالب مرتبط:

(۴۸۳۷) حکم شرعی خرید زمین از پدر با قیمتی کمتر از نرخ بازار در حضور سایر ورثه

اگر پدرت زمین را با قیمتی کمتر از قیمت بازار به تو داده، این معامله بین شما قطعا غیر صحیح بوده است و پدر باید زمین را تنها به قیمت روز بازار به تو بفروشد و حلال نیست ارزانتر یا با تخفیف به تو بفروشد و برای اینکه این معامله را اصلاح کنید باید اختلاف این قیمت را به پدرت پرداخت کنی...

ادامه مطلب …

(۴۸۲۸) آیا باید به فرزند کوچکتر معادل پول خرجی فرزند بزرگتر داده شود؟

پول بیشتری که به فرزند دانش آموزت می‌دهی تبعیض محسوب نمی‌شود و لازم نیست معادل آن را به فرزند کوچکترت نیز پرداخت کنی. نه تنها لازم نیست بلکه جایز هم نیست زیرا اگر این کار را انجام دهد چیزی مضاف بر نیاز او برایش خریداری کرده است..

ادامه مطلب …

(۴۸۴۱) پسر بزرگم منزلی دارد که حاصل کار و تجارت خودش است. آیا پسر دیگرم حقی بر این خانه دارد؟

اگر این منزل حاصل کار و تلاش خود اوست، برادرش هیچ حق و سهمی بر این خانه ندارد..

ادامه مطلب …

(۴۸۰۳) حکم هدایایی که صبح روز عروسی به عروس داده میشود چیست؟

شکی نیست که هدایا جزو امور مستحب هستند زیرا باعث ایجاد محبت و الفت می­شوند...

ادامه مطلب …

(۸۴۱۱) اگر زنی به زن دیگر عطر بدهد و او در خیابان استفاده کند، گناه‌کار است؟

گر هدیه دهنده پیشتر بداند که هدیه گیرنده این عطر را در بیرون از منزل استفاده خواهد کرد و پس از معطر کردن خود به این عطر به بازار خواهد رفت، در این حالت اهدای عطر ابدا جایز نیست ...

ادامه مطلب …

(۴۸۴۷) آیا کسی که هدیه‌ای به کسی داده، می‌تواند آن را پس بگیرد؟

اگر کسی هدیه‌ای به کس دیگری داد و دریافت کننده هدیه آن را دریافت کرد، پس گرفتن آن ابدا حلال نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه