یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۴۸۰۹) حکم هدیه دادن به مدیر مدرسه

(۴۸۰۹) سوال: چند تن از معلمان زن مراسمی برای خانم مدیر گرفتیم و از تلاشهایی که برای مدرسه کشیده تشکر کردیم و چند هدیه نیز به ایشان تقدیم کردیم. آیا در این امر اشکالی وجود دارد؟

جواب:

در مورد مراسم عادی اشکالی وجود ندارد اما تقدیم هدایا اشکال دارد زیرا پیامبر خدا صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم کار مردی را که برای جمع آوری صدقه گماشته بود و او در جریان این کار از مردم هدیه قبول کرده بود تقبیح کرد و فرمود: » أَفَلا جلس في بيتِ أَبيهِ أَوْ أُمِّهِ حتَّى تأْتِيَهُ هدیته إِنْ كَانَ صادقاً « »پس اگر واقعاً راست می گويد، چرا در خانه ی پدر و مادرش نمی نشيند تا هديه اش به او برسد؟ «

و در مسند امام احمد آمده که پیامبر خدا صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرموده است: »هَدايا العُمّالِ غُلولٌ« »هدايايى كه به كارگزاران پيشكش مى شود، خيانت است« زیرا هدیه به یک کارگزار یا کارمند باعث می­شود که وی برای هدیه دهنده امتیازات ویژه­ای قایل شود که استحقاق ان را ندارد.

خلاصه اینکه مدیر نباید هدیه معلم­ها را قبول کند، اما قبول دعوت اشکالی ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: مجموعة من المعلمات قُمن بعمل حفلة تكريم للمديرة تقديرا لجهودها في المدرسة، وقدَّمن الهدايا لها في آخر العام، فهل في ذلك بأس؟

فأجاب -رحمه الله تعالى-: أما الدعوة فلا بأس – الدعوة العادية – وأما تقديم الهدايا، فلا يجوز لأن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- أنكر على الرجل الذي بعثه عاملا على الصدقة، فلما رجع قال: هذا لكم، وهذا أُهدِي إلي. فقال النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-: «فَهَلًا جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ، أَوْ بَيْتِ أُمِّهِ، فَيَنْظُرَ يُهْدَى لَهُ أَمْ لَا».

وفي مسند الإمام أحمد أن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قال: هَدَايَا الْعُمالِ غُلُولٌ». ولأن الهدية إلى العامل توجب أن يحابي هذا العامل من أهدى إليه، فيتغاضى عن تقصيره، أو يمنحه ما لا يستحق.

والحاصل أنه لا يجوز للمديرة أن تقبل هدايا المعلمات، أما الدعوة، فلا بأس بها.

مطالب مرتبط:

(۴۸۱۷) حکم تقسیم اموال در زمان حیات میان فرزندان از همسران مختلف

اگر ایشان نظر خود در این باره را عوض کنند و تا روز وفات، مال خود را تحت تملک خود نگاه دارند. زیرا ممکن است زوجه فوت کند یا یکی از دخترها یا پسرها بمیرد یا همسر خود را طلاق دهد یا اتفاق دیگری بیفتد که معادلات را تغییر دهد....

ادامه مطلب …

(۴۸۱۶) حکم شرعی یک‌ سویه به فرزندان پسر و محروم‌کردن دختران

اگر این بذل و بخشش مستقل جنبه هدیه داشته باشد و ربطی به محتاج بودن یا نبودن فرزندان نداشته باشد، هرگز بر هیچکس حلال نیست که بین فرزندان پسر و دخترش یا بین فرزندان پسرش تبعیض قایل گردد. ...

ادامه مطلب …

(۴۸۰۶) آیا قبول هدیه از کسی که میدانیم با ربا کار میکند جایز است؟

بله قبول هدیه از کسی که با ربا کار می­کند جایز است. همچنین خرید و فروش با او و قبول دعوتش نیز بلااشکال است زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هدیه یهودیان را قبول می­کرد و از آنها برای خانواده­اش غذا می­خرید...

ادامه مطلب …

(۴۸۴۴) حکم زراعت در زمین اجاره‌ای بدون مشارکت مالک در محصول

این کار کاملا جایز است که به تو زمینی بدهد که در آن کشاورزی کنی و تمام محصول از آن تو باشد....

ادامه مطلب …

(۴۸۱۳) آیا فرد میتواند در زمان حیات خود مال خود را بر حسب موازین شرعی در بین ورثه تقسیم کند؟

علما فرمودهاند که انسان میتواند حتی در زمان حیات خود، بر حسب موازین شرعی مالش را در بین فرزندانش تقسیم کند. اما بهتر است این کار را انجام ندهد زیرا ممکن است اوضاع تغییر کند....

ادامه مطلب …

(۴۸۱۰) حکم هدیه دادن در محل کار چیست؟

در کل هدیه دادن به هر کسی که منافع ما در گرو کار اوست حلال نبوده و جایز نیست، مگر اینکه رسم هدیه دادن در بین ایشان مرسوم باشد که در این حالت اشکالی ندارد زیرا بنا بر رسومات انجام گرفته است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه