چهارشنبه 26 ذیقعده 1447
۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
13 می 2026

(۴۸۴۴) حکم زراعت در زمین اجاره‌ای بدون مشارکت مالک در محصول

(۴۸۴۴) سوال: اگر زمینی از مالک آن اجاره کنم و به رایگان در آن زراعت نمایم (تنها مبلغ رهن پرداخت کرده‌ام که در هنگام بازپس دهی زمین به من پس خواهد داد) و مالک در محصول هم با من شریک نباشد، آیا از لحاظ شرعی مرتکب عمل ناجایزی نشده‌ام؟

جواب:

خیر. این کار کاملا جایز است که به تو زمینی بدهد که در آن کشاورزی کنی و تمام محصول از آن تو باشد. در واقع این فرد در حق تو نیکی و احسان کرده است. و رهنی که از تو گرفته نیز به این دلیل است که خیالش از بازپس دهی زمین راحت باشد و این رهن در واقع برای او ایجاد اطمینان می‌کند و از نظر من او اساسا به این رهن نیازی ندارد. زیرا یک ورقه و قرارداد مکتوب دو جانبه هم کفایت می‌کرد، زیرا این زمین به مدت یک سال یا دو سال به تو داده شده است. اما حالا که رهن را هم گرفته اشکالی ندارد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إذا أخذت من مالك لأرض قطعة أرض على أن أزرعها بدون مقابل، إلا أنه أخذ مني مبلغًا كَرَهْن في حالة تسليمه أرضه، يعيد لي ذلك المبلغ دون أن يشاركني فيما أحصد منها، فهل هذا جائز شرعا؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم هو جائز شرعا أن يمنحك أرضا تزرع عليها، ويكون الزرع لك، فهذا محسن إليك بهذه المنحة، وأما أخذه رهنًا مِنْ أجل أن تعيدها عليه، فهو أيضًا لا بأس به على القول الراجح لأن هذا توثيق له، وإن كان في الواقع ليس في ذمتك دين له، لكن في يدك عين، وهي هذه الأرض، وعندي أنه لا يحتاج إلى هذا الرهن، بل يكفي بدلا عنه أن يكتب وثيقة بينكما، لأن هذه الأرض منحة لك لمدة سَنَة، أو سنتين، حسب ما يريد أن يمنحها لك، وأما الرهن، فلا داعي له حينئذ، إنما لو فعل، فلا بأس به.

مطالب مرتبط:

(۴۸۱۸) حکم تقسیم خانه و زمین توسط پدر میان فرزندان پیش از فوت

تقسیم اموال از جانب پدر در بین فرزندان باید با عدل و انصاف صورت بگیرد. اگر به پسر دو سهم میدهد، باید به دختر یک سهم بدهد. اما اینکه یکی را بیشتر از دیگران مورد حمایت قرار دهد بدون شک حرام بوده و صحیح نیست....

ادامه مطلب …

(۴۸۴۰) حکم بخشش نابرابر میان فرزندان

بر انسان واجب است که در اعطا بین فرزندانش عدالت را برقرار نماید و به پسر دو برابر دختر پول بدهد. ...

ادامه مطلب …

(۴۸۴۵) حکم هدیه گرفتن از کارگاه ارثی برادران

اگر این کارگاه از آن پدر بوده و او آن را به دو پسرش داده که فقط در آن کار کنند، نه برای برادر مادری و نه و برای هیچ کس دیگر حلال نیست که از آن کارگاه چیزی به تملک خود درآورند..

ادامه مطلب …

(۴۸۴۲) آیا می‌توان یک ملک را در وصیت‌نامه تنها به برخی از ورثه اختصاص داد؟

جایز نیست انسان چیزی از اموالش را برای یک یا چند تن از فرزندانش وقف کند، زیرا این کار جور و ستمی آشکار است...

ادامه مطلب …

(۴۸۱۵) حکم شرعی تبعیض میان فرزندان در کمک‌های مالی پس از ازدواج

عدل در نفقه بدین معناست که به هر کسی به اندازه احتیاجش داده شود، حال چه این مقدار برابر با مقداری باشد که به سایر فرزندان داده میشود یا خیر!...

ادامه مطلب …

(۴۸۱۰) حکم هدیه دادن در محل کار چیست؟

در کل هدیه دادن به هر کسی که منافع ما در گرو کار اوست حلال نبوده و جایز نیست، مگر اینکه رسم هدیه دادن در بین ایشان مرسوم باشد که در این حالت اشکالی ندارد زیرا بنا بر رسومات انجام گرفته است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه