سه‌شنبه 23 جمادی‌الاول 1448
۱۲ آبان ۱۴۰۵
3 نوامبر 2026

(۴۸۰۷) آیا خوردن غذایی با مال ربا جایز است؟

(۴۸۰۷) سوال: طعامی از مال حرام به ما داده شد – مال ربا – و آن را به او پس دادیم، اما او باز آن را به ما پس داد. این بار خجالت زده شدیم و آن را پس گرفتیم. آیا باید آن را به فقرا بدهیم یا می­توانیم آن را بخوریم؟

جواب:

می­توانید آن را بخورید. سبحان الله چگونه می­توانید بگویید آن را نخوریم و به فقرا بدهیم! (اگر بد است برای آنها هم بد است). اگر کسی قسمی از مالش حرام است، پذیرفتن هدیه از او بلااشکال است زیرا پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم هدیه یهودیان را قبول می­کرد و یهودیان عموما ربا و مال حرام می­خوردند و پیامبر هرگز هدیه آنها را رد نمی­کرد و با یهودیان معامله نیز می­کردند و هنگامی که فوت کردند سپرشان نزد یک یهودی در ازای غذایی که برای خانواده­اش خریده بود، گرو مانده بود.

این امر را به صورت قاعده­ای کلی در نظر داشته باشید: هر کس مال حرامی کسب می­کند تنها بر خود او حرام است و اگر دیگران این مال را به طریق مشروع از او اخذ نمایند حرام نیست. مگر اینکه بدانیم این مال از آن شخصی معین است، مثلا بدانیم که مال سرقتی است که در این صورت از گرفتن آن اجتناب می­کنیم زیرا حرام عینی است. این قاعده­ای کلی است که به شما کمک می­کنید به آسانی در امور این چنینی تکلیف خود را بدانید.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: أُهدي إلينا طعام من مال حرام مال ربا- فرددناه إلى صاحبه، فرده إلينا، فاستحيينا وأخذناه، فهل نعطيه للفقراء، أم يجوز لنا أن نأكله؟

فأجاب رحمه الله تعالى: يجوز لكم أن تأكلوه، وسبحان الله كيف يرد هذا السؤال لا تأكلونه، وتعطونه الفقراء، المهم أن من كان في ماله حرام إذا أهدى إلى أحد شيئًا، فقبول الهدية لا بأس به، بدليل أن الرسول – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- قبل هدية من اليهود واليهود عامتهم يأكلون الربا والشحت، ولم يردّها النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم- ولم يستفصل كما أنه صلى الله عليه وعلى آله سلم بايع اليهود فَقَدْ مَاتَ – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – وَدِرْعُهُ مَرْهُونَةٌ عِنْدَ يَهُودِيُّ بِطَعَامِ اشْتَرَاهُ لِأَهْلِهِ.

وهذه خذها قاعدة: كُلِّ مَن اكتسب مالا مُحرَّما، فإنه حرام عليه وحده، أما على الآخرين إذا أخذوه بطريق مشروع فليس حراما عليهم، ما لم نعلم أن هذا مال شخص مُعيَّن، فإننا لا نأخذه مثل أن يُهدي إلينا السارق ما سرقه ونحن نعلم أنه سرقه، فهذا لا يجوز لنا ،قبوله، لأنه محرَّم لعَيْنه، وهذه قاعدة إذا علمها الإنسان زالت عنه الإشكالات، وتيسرت له الأمور.

مطالب مرتبط:

(۴۸۰۹) حکم هدیه دادن به مدیر مدرسه

مدیر نباید هدیه معلم­ها را قبول کند،...

ادامه مطلب …

(۴۸۴۴) حکم زراعت در زمین اجاره‌ای بدون مشارکت مالک در محصول

این کار کاملا جایز است که به تو زمینی بدهد که در آن کشاورزی کنی و تمام محصول از آن تو باشد....

ادامه مطلب …

(۴۸۲۲) حکم شرعی برداشت پنهانی پول از دارایی پدر بدون اجازه او

هیچ کس حق ندارد از مال هیچ کس دیگر چیزی بردارد الا به حق...

ادامه مطلب …

(۴۸۲۴) آیا سرپرست خانواده می‌تواند در بین وراث خود تبعیض قایل شود؟

انسان میتواند اگر در صحت و سلامت کامل به سر می‌برد، برخی از وراثش را به برخی دیگر برتری دهد. اما در مورد فرزندان خود حق چنین کاری را ندارد و تبعیض بین فرزندان جز بین دختران و پسران جایز نیست و باید سهم هر پسر دو برابر هر دختر باشد...

ادامه مطلب …

(۴۸۴۶) آیا بخشش سهم ارث به یک برادر در صورت وجود دیگر وراث صحیح است؟

حکم این مساله این است که هیچ اشکالی در آن وجود ندارد....

ادامه مطلب …

(۴۸۱۸) حکم تقسیم خانه و زمین توسط پدر میان فرزندان پیش از فوت

تقسیم اموال از جانب پدر در بین فرزندان باید با عدل و انصاف صورت بگیرد. اگر به پسر دو سهم میدهد، باید به دختر یک سهم بدهد. اما اینکه یکی را بیشتر از دیگران مورد حمایت قرار دهد بدون شک حرام بوده و صحیح نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه