یکشنبه 3 شوال 1447
۲ فروردین ۱۴۰۵
22 مارس 2026

(۴۷۸۴) حکم استفاده شخصی از زمینی که وقف شده است

(۴۷۸۴) سوال: یک قطعه زمین دارم که یک رسید قانونی قدیمی دارد و در آن نوشته شده “وقف برای خدای تعالی” و روی آن نیز نوشته شده “وقف برای خدا، خریدار آن و فروشنده آن ملعون باد”. با علم به اینکه من در این زمین زراعت می­کنم و از سود آن استفاده می­کنم، آیا این کار حلال است یا حرام؟ آیا اینگونه وقف کردن جایز است؟

جواب:

وقف هنگامی صحیح است که از جانب مالک صورت گرفته باشد و شروط وقف در آن لحاظ شده باشد. وقف کننده نباید از عباراتی مانند لعن و … استفاده نماید و همین که از ادله شرعی استفاده کند کافی است و چه لعنت کند چه نکند، هر کس که کاربری آن را تغییر دهد گناه متوجه او خواهد بود. اما درباره استفاده از این موقوفه، اگر سوددهی یک موقوفه مختل شود، می­توان آن را فروخت و با پول آن چیز دیگری در جای دیگری وقف کرد یا در آن دست برد و … اما این کارها حتما باید پس از مراجعه به دادگاه و انجام تفحص قانونی و اخذ مجوزهای لازم انجام بگیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لدي قطعة أرض، ولها صلّ شرعي قديم، ومكتوب في الصَّلِّ وقف الله تعالى ومكتوب عليه «وقف الله ملعون بائعها وملعون شاريها»، مع العلم بأني أستغل هذه الأرض بالزراعة، وأكل من دخلها، فهل هو حلال أم حرام، أم ماذا، وهل يصح الوقف بهذا الأسلوب؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الوقف صحيح إذا كان من مالك، وتمت شروط الوقف، ولكن ما ينبغي للموقف أن يستعمل مثل هذه العبارات باللعن، إنه يكفي إذا أوقفها أن يثبت ذلك بطريق شرعي، ومَن غَيَّر، أو بَدَّل، فالإثم عليه، سواء قرن ذلك باللعنة، أم لم يقرن، وأما التصرف في هذا الوقف، فإنه إذا تعطلت منافع الوقف جاز بيعه، والتصرف فيه، وتؤخذ قيمته، وتُجعل في مكان آخر ينتفع به، ولكن ينبغي أن يكون هذا التصرف بعد مراجعة المحكمة، حتى تتبين الأمر وتتحققه، ثم تأذن بنقله إلى مكان آخر.

مطالب مرتبط:

(۴۷۹۵) حکم شرعی خرید مصالح مسجد مخروبه توسط افراد محلی

اگر مسجد را برای این تخریب کرده­اند که دوباره و به شکلی بهتر آن را بنا کنند، فروش این مصالح اشکالی نداشته و هیچ مشکلی متوجه تو نیست و هر کس می­خواهد می­تواند این مصالح را خریداری کند...

ادامه مطلب …

(۴۷۸۳) حکم تخریب مسجد قدیمی برای ساخت مسجدی بزرگ‌تر

اگر قرار بر این شد که مسجد به مکان دیگری منتقل گردد، حکم زمین مسجد قبلی زایل می­گردد زیرا اسم مسجد از آن ساقط شده است و می­توان در آن خانه بنا کرد یا مثلا در آن زراعت کرد یا ... زیرا دیگر حکم مسجد بودن از آن زایل شده است....

ادامه مطلب …

(۴۷۶۸) آیا اجر صدقه جاریه به میت میرسد؟

باید دید که آیا کسی که صدقه جاریه را انجام داده، خود متوفی قبل از فوت بوده است؟...

ادامه مطلب …

(۴۷۸۶) وظیفه شرعی وارث در قبال زمین و دام‌های وقفی پدر پس از فوت

در مورد دام­هایی که تلف شده­اند لازم نیست کاری انجام دهی. مگر اینکه به علت سهل انگاری یا ندانم کاری تو تلف شده باشند که در این صورت مسئولیت آنها متوجه تو است. ....

ادامه مطلب …

(۴۷۷۸) اگر سوددهی و مصلحت وقف پایان پذیرفت، آیا میتوان آن را فروخت؟

اگر سوددهی و مصلحت موقوفه­ای پایان پذیرفت، فروش آن نه تنها جایز، بلکه واجب است و باید فروخته شود و در کار خیر دیگری صرف شود....

ادامه مطلب …

(۴۷۹۸) حکم استفاده شخصی از بخشی از پول صدقه در امور خیریه

بله این کار جایز است و اشکالی در آن نیست. ....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه