شنبه 27 جمادی‌الاول 1448
۱۶ آبان ۱۴۰۵
7 نوامبر 2026

(۴۷۶۸) آیا اجر صدقه جاریه به میت میرسد؟

(۴۷۶۸) سوال: آیا اجر صدقه جاریه به میت می­رسد؟ و آیا اجر مال به متوفی خواهد رسید؟

جواب:

باید دید که آیا کسی که صدقه جاریه را انجام داده، خود متوفی قبل از فوت بوده (مثلا آیا مسجدی بنا کرده یا آبسردکنی وقف کرده، یا چاهی برای منفعت عام حفر کرده، یا خیابانی را ترمیم کرده است)؟ اگر پاسخ مثبت باشد که کاملا شرعی بوده و صدقه جاریه محسوب می­گردد.

اما صدقه­ای که از جانب بعضی از نزدیکان و بعد از مرگ انسان بخشیده شود، به مرده می­رسد، اما مراد ترکیب “صدقه جاریه” که منظور رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است نخواهد بود. حال این سوال پیش می­آید که برای والدین متوفایمان چه کاری انجام دهیم؟ آیا نماز بخوانیم بهتر است یا صدقه دهیم یا روزه بگیریم یا اینکه برایشان دعا کنیم؟

پاسخ این است که دعا بهترین گزینه برای ایشان است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در این باره می­فرمایند:  » إذا ماتَ الإنسانُ انقَطَعَ عَمَلُهُ إلاّ مِن ثَلاثٍ : إلاّ مِن صَدَقَةٍ جارِيَةٍ ، أو عِلمٍ يُنتَفَعُ بِهِ ، أو وَلَدٍ صالِحٍ يَدعو لَهُ» «هر گاه انسان بميرد، رشته عملش قطع مى شود مگر سه چيز كه دنباله دارد : صدقه جاريه، يا دانشى كه مردم از آن بهره مند شوند، يا فرزند نيكوكارى كه برايش دعا كند. «

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: الصدقة الجارية هل تصل إلى الميت والمال هل يصل إلى الميت في الأجر؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: الصدقة الجارية يجب أن نعلم أن الذي قام بها هو الميت نفسه قبل أن يموت كرجل بنى مسجدا، فهذا صدقة جارية، ورجل أوقف برادة ماء، فهذه صدقة جارية، ورجل حفر بئرا يستقي منها الناس، فهذه صدقة جارية، ورجل أصلح طرقا وَعِرَة ليسهلها على الناس، فهذه صدقة جارية. أما الصدقة التي تكون من بعض الأقارب بعد موت الإنسان، فهذه تصل إلى الميت، لكن ليست هي المرادة بقول الرسول: «صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ». وحينئذ يبقى النظر هل الأولى والأفضل للإنسان أن يتصدق عن والديه، أو يصلي عن والديه، أو يصوم عن والديه بعد موتهما، أو الأفضل الدعاء لهما. والجواب: الأفضل الدعاء لهما، استر شادا بتوجيه الرسول -عليه الصلاة والسلام- وذلك حين قال: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ: إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ».

مطالب مرتبط:

(۴۷۸۹) حکم وقف جحوف در صورت رفع فقر و تمکن مالی نوه‌ها

شروط واقف را تنها باید وقتی بدان عمل نکرد که در آن معصیتی نهفته باشد که در این حالت نه تنها تغییر کارکرد وقف اشکالی ندارد، بلکه واجب نیز است...

ادامه مطلب …

(۴۷۷۲) آیا برداشت و فروش آب از چاه وقف‌شده برای عموم، گناه است؟

گر این وقف به نیت عام المنفعه انجام گرفته است و هدف این است که هر کس به اندازه نیاز خود از آن بنوشند، در این حالت فروش آن جایز نیست مخصوصا اگر آب چاه کم باشد..

ادامه مطلب …

(۴۷۹۰) آیا میتوان قرآن را از مسجد برداشت و سپس به آن بازگرداند؟

بردن قرآن از مسجد و بازگرداندن آن ابدا جایز نیست. زیرا قرآن­های موجود در مساجد وقف عام هستند...

ادامه مطلب …

(۴۷۶۷) کدام برای ثروتمند مسلمان بهتر است، ساخت مسجد یا کمک به فقرا؟

باید دید کدام یک از آنها بیشتر مورد نیاز است. اگر مردم در تنگنا و مضیقه سختی بوده و بسیار نیازمند بودند، در این حالت صدقه انتخاب بهتری است، چون باعث آزاد شدن و راحتی بندگان خدا می­شود. اما اگر مردم در خیر و نعمت و فراوانی و رفاه بودند و نیاز به مسجد داشتند، در این حالت ساخت مسجد بهتر است...

ادامه مطلب …

(۴۷۸۳) حکم تخریب مسجد قدیمی برای ساخت مسجدی بزرگ‌تر

اگر قرار بر این شد که مسجد به مکان دیگری منتقل گردد، حکم زمین مسجد قبلی زایل می­گردد زیرا اسم مسجد از آن ساقط شده است و می­توان در آن خانه بنا کرد یا مثلا در آن زراعت کرد یا ... زیرا دیگر حکم مسجد بودن از آن زایل شده است....

ادامه مطلب …

(۴۷۹۱) حکم نگهداری قرآن وقفی مسجد

باید دانست که موقوفاتی که در مسجد هستند را ابدا نباید از مسجد خارج کرد، حتی اگر برای استفاده باشد. پس خارج کردن قرآن یا هر کتاب دیگر یا حتی هر وسیله برقی یا ... از مسجد برای استفاده در خانه حلال نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه