یکشنبه 21 ذیحجه 1447
۱۷ خرداد ۱۴۰۵
7 ژوئن 2026

(۴۷۶۸) آیا اجر صدقه جاریه به میت میرسد؟

(۴۷۶۸) سوال: آیا اجر صدقه جاریه به میت می­رسد؟ و آیا اجر مال به متوفی خواهد رسید؟

جواب:

باید دید که آیا کسی که صدقه جاریه را انجام داده، خود متوفی قبل از فوت بوده (مثلا آیا مسجدی بنا کرده یا آبسردکنی وقف کرده، یا چاهی برای منفعت عام حفر کرده، یا خیابانی را ترمیم کرده است)؟ اگر پاسخ مثبت باشد که کاملا شرعی بوده و صدقه جاریه محسوب می­گردد.

اما صدقه­ای که از جانب بعضی از نزدیکان و بعد از مرگ انسان بخشیده شود، به مرده می­رسد، اما مراد ترکیب “صدقه جاریه” که منظور رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم است نخواهد بود. حال این سوال پیش می­آید که برای والدین متوفایمان چه کاری انجام دهیم؟ آیا نماز بخوانیم بهتر است یا صدقه دهیم یا روزه بگیریم یا اینکه برایشان دعا کنیم؟

پاسخ این است که دعا بهترین گزینه برای ایشان است. زیرا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در این باره می­فرمایند:  » إذا ماتَ الإنسانُ انقَطَعَ عَمَلُهُ إلاّ مِن ثَلاثٍ : إلاّ مِن صَدَقَةٍ جارِيَةٍ ، أو عِلمٍ يُنتَفَعُ بِهِ ، أو وَلَدٍ صالِحٍ يَدعو لَهُ» «هر گاه انسان بميرد، رشته عملش قطع مى شود مگر سه چيز كه دنباله دارد : صدقه جاريه، يا دانشى كه مردم از آن بهره مند شوند، يا فرزند نيكوكارى كه برايش دعا كند. «

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: الصدقة الجارية هل تصل إلى الميت والمال هل يصل إلى الميت في الأجر؟

فأجاب – رحمه الله تعالى -: الصدقة الجارية يجب أن نعلم أن الذي قام بها هو الميت نفسه قبل أن يموت كرجل بنى مسجدا، فهذا صدقة جارية، ورجل أوقف برادة ماء، فهذه صدقة جارية، ورجل حفر بئرا يستقي منها الناس، فهذه صدقة جارية، ورجل أصلح طرقا وَعِرَة ليسهلها على الناس، فهذه صدقة جارية. أما الصدقة التي تكون من بعض الأقارب بعد موت الإنسان، فهذه تصل إلى الميت، لكن ليست هي المرادة بقول الرسول: «صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ». وحينئذ يبقى النظر هل الأولى والأفضل للإنسان أن يتصدق عن والديه، أو يصلي عن والديه، أو يصوم عن والديه بعد موتهما، أو الأفضل الدعاء لهما. والجواب: الأفضل الدعاء لهما، استر شادا بتوجيه الرسول -عليه الصلاة والسلام- وذلك حين قال: «إِذَا مَاتَ الْإِنْسَانُ انْقَطَعَ عَنْهُ عَمَلُهُ إِلَّا مِنْ ثَلَاثَةٍ: إِلَّا مِنْ صَدَقَةٍ جَارِيَةٍ، أَوْ عِلْمٍ يُنْتَفَعُ بِهِ، أَوْ وَلَدٍ صَالِحٍ يَدْعُو لَهُ».

مطالب مرتبط:

(۴۷۸۵) حکم ترک موقوفه به دلیل اشتغال در شهر دیگر

اگر نمی­توانید خود زمام امور را به دست گیرید بهتر است فرد مورد اطمینانی را بر سر امور بگذارید تا بر حسب وصیت وقف کننده (اگر مخالف شرع نیست) کارها را به پیش ببرد....

ادامه مطلب …

(۴۷۹۰) آیا میتوان قرآن را از مسجد برداشت و سپس به آن بازگرداند؟

بردن قرآن از مسجد و بازگرداندن آن ابدا جایز نیست. زیرا قرآن­های موجود در مساجد وقف عام هستند...

ادامه مطلب …

(۴۷۷۸) اگر سوددهی و مصلحت وقف پایان پذیرفت، آیا میتوان آن را فروخت؟

اگر سوددهی و مصلحت موقوفه­ای پایان پذیرفت، فروش آن نه تنها جایز، بلکه واجب است و باید فروخته شود و در کار خیر دیگری صرف شود....

ادامه مطلب …

(۴۷۸۲) آیا می‌توان نذر متوفی را به شکلی دیگر ادا کرد؟

وقف کننده باید اموالش را در اموری که احسان و اطاعت خدا در آن است، وقف نماید و بهترین این امور هم مصالح عمومی است که عبارت است از تعمیر و صیانت از مساجد، خرید فرش و آبسردکن و تهویه و ... ....

ادامه مطلب …

(۴۷۹۲) حکم استفاده شخصی از وسایل مسجد

بر امام و موذن و قیم و هیچ کس دیگرحلال نیست که اجازه دهد کسی وسایل مسجد را به امانت بگیرد و از مسجد خارج کند....

ادامه مطلب …

(۴۷۷۹) حکم فروش موقوفه و نحوه مصرف پول آن

باید پول این وقف صرف خرید ملک یا زمین یا هر چیز دیگری که منفعت آن مستمر است گردد و نباید به یکباره صدقه داده شود و به سرعت تمام گردد. زیرا در این حالت وقف تمام می­شود....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه