جمعه 26 جمادی‌الاول 1448
۱۵ آبان ۱۴۰۵
6 نوامبر 2026

(۴۷۸۴) حکم استفاده شخصی از زمینی که وقف شده است

(۴۷۸۴) سوال: یک قطعه زمین دارم که یک رسید قانونی قدیمی دارد و در آن نوشته شده “وقف برای خدای تعالی” و روی آن نیز نوشته شده “وقف برای خدا، خریدار آن و فروشنده آن ملعون باد”. با علم به اینکه من در این زمین زراعت می­کنم و از سود آن استفاده می­کنم، آیا این کار حلال است یا حرام؟ آیا اینگونه وقف کردن جایز است؟

جواب:

وقف هنگامی صحیح است که از جانب مالک صورت گرفته باشد و شروط وقف در آن لحاظ شده باشد. وقف کننده نباید از عباراتی مانند لعن و … استفاده نماید و همین که از ادله شرعی استفاده کند کافی است و چه لعنت کند چه نکند، هر کس که کاربری آن را تغییر دهد گناه متوجه او خواهد بود. اما درباره استفاده از این موقوفه، اگر سوددهی یک موقوفه مختل شود، می­توان آن را فروخت و با پول آن چیز دیگری در جای دیگری وقف کرد یا در آن دست برد و … اما این کارها حتما باید پس از مراجعه به دادگاه و انجام تفحص قانونی و اخذ مجوزهای لازم انجام بگیرد.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لدي قطعة أرض، ولها صلّ شرعي قديم، ومكتوب في الصَّلِّ وقف الله تعالى ومكتوب عليه «وقف الله ملعون بائعها وملعون شاريها»، مع العلم بأني أستغل هذه الأرض بالزراعة، وأكل من دخلها، فهل هو حلال أم حرام، أم ماذا، وهل يصح الوقف بهذا الأسلوب؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الوقف صحيح إذا كان من مالك، وتمت شروط الوقف، ولكن ما ينبغي للموقف أن يستعمل مثل هذه العبارات باللعن، إنه يكفي إذا أوقفها أن يثبت ذلك بطريق شرعي، ومَن غَيَّر، أو بَدَّل، فالإثم عليه، سواء قرن ذلك باللعنة، أم لم يقرن، وأما التصرف في هذا الوقف، فإنه إذا تعطلت منافع الوقف جاز بيعه، والتصرف فيه، وتؤخذ قيمته، وتُجعل في مكان آخر ينتفع به، ولكن ينبغي أن يكون هذا التصرف بعد مراجعة المحكمة، حتى تتبين الأمر وتتحققه، ثم تأذن بنقله إلى مكان آخر.

مطالب مرتبط:

(۴۷۸۵) حکم ترک موقوفه به دلیل اشتغال در شهر دیگر

اگر نمی­توانید خود زمام امور را به دست گیرید بهتر است فرد مورد اطمینانی را بر سر امور بگذارید تا بر حسب وصیت وقف کننده (اگر مخالف شرع نیست) کارها را به پیش ببرد....

ادامه مطلب …

(۴۷۶۹) ساخت مسجد به نیت پدر فوت‌شده، آیا صدقه جاریه محسوب می‌شود

بله برای او صدقه جاریه محسوب خواهد شد. اما او کسی نیست که آن را بنا کرده است، بلکه تو بنا کرده­ای. پس تا در این مسجد نماز خوانده شود و از آن به خلق سود و منفعتی برسد، اجرش به پدرت خواهد رسید...

ادامه مطلب …

(۴۷۸۲) آیا می‌توان نذر متوفی را به شکلی دیگر ادا کرد؟

وقف کننده باید اموالش را در اموری که احسان و اطاعت خدا در آن است، وقف نماید و بهترین این امور هم مصالح عمومی است که عبارت است از تعمیر و صیانت از مساجد، خرید فرش و آبسردکن و تهویه و ... ....

ادامه مطلب …

(۴۷۹۴) حکم برداشت محصول زمین وقفی به نفع شخصی

آنچه از محصول بدست می­آید را باید صرف مصالح مسجد کند و اگر مقدار بیشتری حاصل شد می­تواند آن را صرف مسجد دیگری کند تا ثواب وقف کننده بیشتر شود. در هر حال نباید این زمین پرثمر بایر بماند....

ادامه مطلب …

(۴۷۷۴) حکم دریافت زمین به شرط قرائت روزانه قرآن

اگر صاحب زمین، این ملک را به عنوان اجرت برای این شخص و به ازای قرآنی که برای او می­خواند به وی داده که جایز نیست. زیرا قرائت از اعمال تقربی است..

ادامه مطلب …

(۴۷۹۱) حکم نگهداری قرآن وقفی مسجد

باید دانست که موقوفاتی که در مسجد هستند را ابدا نباید از مسجد خارج کرد، حتی اگر برای استفاده باشد. پس خارج کردن قرآن یا هر کتاب دیگر یا حتی هر وسیله برقی یا ... از مسجد برای استفاده در خانه حلال نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه