یکشنبه 9 ربیع‌الثانی 1448
۲۹ شهریور ۱۴۰۵
20 سپتامبر 2026

(۴۷۸۶) وظیفه شرعی وارث در قبال زمین و دام‌های وقفی پدر پس از فوت

(۴۷۸۶) سوال: پدرم چند راس وام وقفی داشت. وام­ها تلف شدند. یک قطعه زمین وقفی هم داشت. حال پدرم خود فوت کرده است. این زمین قسمت بندی شده و در آن درخت کاشته شده است. من خود کارمند هستم و کسی را پیدا نمی­کنم که به آن رسیدگی کند و زمین را دوباره زنده کند تا دوباره تبدیل به باغ مثمری شود. لطفا بنده را راهنمایی بفرمایید. من مبلغی هم برای پرداخت حقوق به باغبان این باغ در نظر گرفته­ام اما کسی پیدا نشد باغبانی آن را بر عهده بگیرد. خداوند به شما توفیق عنایت بفرماید.

جواب:

الحمدلله، در مورد دام­هایی که تلف شده­اند لازم نیست کاری انجام دهی. مگر اینکه به علت سهل انگاری یا ندانم کاری تو تلف شده باشند که در این صورت مسئولیت آنها متوجه تو است. زیرا اگر وقف یک مورد عینی بود و تلف شد، سوددهی آن وقف برای همیشه متوقف می­گردد. اما در مورد زمینی که برای آن کشاورزی پیدا نمی­شود، این موقوفه در واقع منافع و سوددهی آن معلق و تعطیل شده است و باید به فکر اصلاح آن یا تبدیل آن به موقوفه دیگری بود که مرجع ذی­صلاح برای این امر دادگاه شرعی است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إن عند والده بعض الأغنام، وقد كانت وقفًا، وماتت الأغنام، ويوجد عنده قطعة أرض وقفًا، وقد مات والدي، وأنا صاحب وظيفة، وقد قسمت هذه الأرض، وقامت فيها الأشجار، ولم أجد أحدا يحيي هذه الأرض، لكي تستثمر ثمرتها، أرجو إفادتي ماذا أفعل، علما بأنني قد وضعت فلوسا لمن يحرثها، ولكن للأسف لم أجد أحدا يقوم بزراعتها، نرجو التفصيل في ذلك، وفقكم الله ؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الحمد لله، أما بالنسبة للأغنام الوقف التي تلفت، فإنه لا يلزمه شيء بدلها، إلا إذا كان تَلَفُها بسبب تفريط منه، أو تعد، فإنه يجب عليه ضمانها، وذلك لأن الوقف إذا كان عَيْنًا فتلفت، بطل لفوات المحل، وأما بالنسبة للأرض التي لم يجد لها زارعا على الرغم من أنه وضع لها دراهم لمن يزرعها، فلم يجد، فإنها تعتبر من الأوقاف التي تعطلت منافعها، ومثل هذا يجب أن ينظر فيه إلى الأصلح من استبداله بوقف آخر، أو ضرب حكورة عليه تستغل والمرجع في ذلك إلى المحكمة الشرعية.

مطالب مرتبط:

(۴۷۶۷) کدام برای ثروتمند مسلمان بهتر است، ساخت مسجد یا کمک به فقرا؟

باید دید کدام یک از آنها بیشتر مورد نیاز است. اگر مردم در تنگنا و مضیقه سختی بوده و بسیار نیازمند بودند، در این حالت صدقه انتخاب بهتری است، چون باعث آزاد شدن و راحتی بندگان خدا می­شود. اما اگر مردم در خیر و نعمت و فراوانی و رفاه بودند و نیاز به مسجد داشتند، در این حالت ساخت مسجد بهتر است...

ادامه مطلب …

(۴۷۹۲) حکم استفاده شخصی از وسایل مسجد

بر امام و موذن و قیم و هیچ کس دیگرحلال نیست که اجازه دهد کسی وسایل مسجد را به امانت بگیرد و از مسجد خارج کند....

ادامه مطلب …

(۴۷۹۷) حکم شرعی تغییر اجرای وصیت با رضایت ورثه

بله اگر ورثه با عمل به این وصیت موافق هستند، مانعی ندارد...

ادامه مطلب …

(۴۷۸۲) آیا می‌توان نذر متوفی را به شکلی دیگر ادا کرد؟

وقف کننده باید اموالش را در اموری که احسان و اطاعت خدا در آن است، وقف نماید و بهترین این امور هم مصالح عمومی است که عبارت است از تعمیر و صیانت از مساجد، خرید فرش و آبسردکن و تهویه و ... ....

ادامه مطلب …

(۴۷۷۳) حکم عمل به وصیت‌نامه‌ای که پس از تقسیم میراث پیدا شده

باید از هر وارث، یک سوم سهم الارثی که اخذ کرده پس گرفته شود و سپس مبلغ گردآمده به مقتضای این وصیت نامه وقف گردد...

ادامه مطلب …

(۴۷۹۶) حکم فروش اراضی موقوفه چیست؟

اراضی موقوفه اگر از سوددهی بازمانده باشند و دیگر نفعی نداشته باشند، فروخته می­شوند و پول حاصل از فروش آنها صرف کار مفید دیگری می­گردد. اما اگر این اراضی هنوز مفید و سودده باشند، فروش آنها جایز نیست....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه