جمعه 4 محرم 1448
۲۹ خرداد ۱۴۰۵
19 ژوئن 2026

(۴۷۸۶) وظیفه شرعی وارث در قبال زمین و دام‌های وقفی پدر پس از فوت

(۴۷۸۶) سوال: پدرم چند راس وام وقفی داشت. وام­ها تلف شدند. یک قطعه زمین وقفی هم داشت. حال پدرم خود فوت کرده است. این زمین قسمت بندی شده و در آن درخت کاشته شده است. من خود کارمند هستم و کسی را پیدا نمی­کنم که به آن رسیدگی کند و زمین را دوباره زنده کند تا دوباره تبدیل به باغ مثمری شود. لطفا بنده را راهنمایی بفرمایید. من مبلغی هم برای پرداخت حقوق به باغبان این باغ در نظر گرفته­ام اما کسی پیدا نشد باغبانی آن را بر عهده بگیرد. خداوند به شما توفیق عنایت بفرماید.

جواب:

الحمدلله، در مورد دام­هایی که تلف شده­اند لازم نیست کاری انجام دهی. مگر اینکه به علت سهل انگاری یا ندانم کاری تو تلف شده باشند که در این صورت مسئولیت آنها متوجه تو است. زیرا اگر وقف یک مورد عینی بود و تلف شد، سوددهی آن وقف برای همیشه متوقف می­گردد. اما در مورد زمینی که برای آن کشاورزی پیدا نمی­شود، این موقوفه در واقع منافع و سوددهی آن معلق و تعطیل شده است و باید به فکر اصلاح آن یا تبدیل آن به موقوفه دیگری بود که مرجع ذی­صلاح برای این امر دادگاه شرعی است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إن عند والده بعض الأغنام، وقد كانت وقفًا، وماتت الأغنام، ويوجد عنده قطعة أرض وقفًا، وقد مات والدي، وأنا صاحب وظيفة، وقد قسمت هذه الأرض، وقامت فيها الأشجار، ولم أجد أحدا يحيي هذه الأرض، لكي تستثمر ثمرتها، أرجو إفادتي ماذا أفعل، علما بأنني قد وضعت فلوسا لمن يحرثها، ولكن للأسف لم أجد أحدا يقوم بزراعتها، نرجو التفصيل في ذلك، وفقكم الله ؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الحمد لله، أما بالنسبة للأغنام الوقف التي تلفت، فإنه لا يلزمه شيء بدلها، إلا إذا كان تَلَفُها بسبب تفريط منه، أو تعد، فإنه يجب عليه ضمانها، وذلك لأن الوقف إذا كان عَيْنًا فتلفت، بطل لفوات المحل، وأما بالنسبة للأرض التي لم يجد لها زارعا على الرغم من أنه وضع لها دراهم لمن يزرعها، فلم يجد، فإنها تعتبر من الأوقاف التي تعطلت منافعها، ومثل هذا يجب أن ينظر فيه إلى الأصلح من استبداله بوقف آخر، أو ضرب حكورة عليه تستغل والمرجع في ذلك إلى المحكمة الشرعية.

مطالب مرتبط:

(۴۷۹۲) حکم استفاده شخصی از وسایل مسجد

بر امام و موذن و قیم و هیچ کس دیگرحلال نیست که اجازه دهد کسی وسایل مسجد را به امانت بگیرد و از مسجد خارج کند....

ادامه مطلب …

(۴۷۷۵) حکم زکات طلای نذری که برای ساخت مسجد کنار گذاشته شده است

این طلا هنوز وقف نشده است و تنها با خدا عهد بسته که پس از رسیدن آن به حدی معین مسجدی بنا نهد. پس هنوز وقفی محسوب نشده و باید چنان که پیشتر زکات آن را پرداخت کرده، این کار را همچنان ادامه دهد....

ادامه مطلب …

(۴۷۸۷) یا کودک می‌تواند در سفر مسجدی بنا کند و آن را برای نماز و تعلیم حدیث به کار ببرد؟

اگر این مساجد را بر سر راه بنا می­کنی و این مسجد بنایش مستحکم است و باقی می­ماند، نباید آن را خراب کنی تا مسلمین از آن استفاده کنند...

ادامه مطلب …

(۴۷۷۲) آیا برداشت و فروش آب از چاه وقف‌شده برای عموم، گناه است؟

گر این وقف به نیت عام المنفعه انجام گرفته است و هدف این است که هر کس به اندازه نیاز خود از آن بنوشند، در این حالت فروش آن جایز نیست مخصوصا اگر آب چاه کم باشد..

ادامه مطلب …

(۴۷۸۵) حکم ترک موقوفه به دلیل اشتغال در شهر دیگر

اگر نمی­توانید خود زمام امور را به دست گیرید بهتر است فرد مورد اطمینانی را بر سر امور بگذارید تا بر حسب وصیت وقف کننده (اگر مخالف شرع نیست) کارها را به پیش ببرد....

ادامه مطلب …

(۴۷۷۴) حکم دریافت زمین به شرط قرائت روزانه قرآن

اگر صاحب زمین، این ملک را به عنوان اجرت برای این شخص و به ازای قرآنی که برای او می­خواند به وی داده که جایز نیست. زیرا قرائت از اعمال تقربی است..

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه