پنج‌شنبه 20 ذیقعده 1447
۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵
7 می 2026

(۴۷۸۶) وظیفه شرعی وارث در قبال زمین و دام‌های وقفی پدر پس از فوت

(۴۷۸۶) سوال: پدرم چند راس وام وقفی داشت. وام­ها تلف شدند. یک قطعه زمین وقفی هم داشت. حال پدرم خود فوت کرده است. این زمین قسمت بندی شده و در آن درخت کاشته شده است. من خود کارمند هستم و کسی را پیدا نمی­کنم که به آن رسیدگی کند و زمین را دوباره زنده کند تا دوباره تبدیل به باغ مثمری شود. لطفا بنده را راهنمایی بفرمایید. من مبلغی هم برای پرداخت حقوق به باغبان این باغ در نظر گرفته­ام اما کسی پیدا نشد باغبانی آن را بر عهده بگیرد. خداوند به شما توفیق عنایت بفرماید.

جواب:

الحمدلله، در مورد دام­هایی که تلف شده­اند لازم نیست کاری انجام دهی. مگر اینکه به علت سهل انگاری یا ندانم کاری تو تلف شده باشند که در این صورت مسئولیت آنها متوجه تو است. زیرا اگر وقف یک مورد عینی بود و تلف شد، سوددهی آن وقف برای همیشه متوقف می­گردد. اما در مورد زمینی که برای آن کشاورزی پیدا نمی­شود، این موقوفه در واقع منافع و سوددهی آن معلق و تعطیل شده است و باید به فکر اصلاح آن یا تبدیل آن به موقوفه دیگری بود که مرجع ذی­صلاح برای این امر دادگاه شرعی است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: إن عند والده بعض الأغنام، وقد كانت وقفًا، وماتت الأغنام، ويوجد عنده قطعة أرض وقفًا، وقد مات والدي، وأنا صاحب وظيفة، وقد قسمت هذه الأرض، وقامت فيها الأشجار، ولم أجد أحدا يحيي هذه الأرض، لكي تستثمر ثمرتها، أرجو إفادتي ماذا أفعل، علما بأنني قد وضعت فلوسا لمن يحرثها، ولكن للأسف لم أجد أحدا يقوم بزراعتها، نرجو التفصيل في ذلك، وفقكم الله ؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: الحمد لله، أما بالنسبة للأغنام الوقف التي تلفت، فإنه لا يلزمه شيء بدلها، إلا إذا كان تَلَفُها بسبب تفريط منه، أو تعد، فإنه يجب عليه ضمانها، وذلك لأن الوقف إذا كان عَيْنًا فتلفت، بطل لفوات المحل، وأما بالنسبة للأرض التي لم يجد لها زارعا على الرغم من أنه وضع لها دراهم لمن يزرعها، فلم يجد، فإنها تعتبر من الأوقاف التي تعطلت منافعها، ومثل هذا يجب أن ينظر فيه إلى الأصلح من استبداله بوقف آخر، أو ضرب حكورة عليه تستغل والمرجع في ذلك إلى المحكمة الشرعية.

مطالب مرتبط:

(۴۷۹۳) حکم شرعی خارج کردن وسایل مستهلک از مسجد

اگر آنها را با نمونه­ی بهترجایگزین کنید این کار جایز است. ...

ادامه مطلب …

(۴۷۸۳) حکم تخریب مسجد قدیمی برای ساخت مسجدی بزرگ‌تر

اگر قرار بر این شد که مسجد به مکان دیگری منتقل گردد، حکم زمین مسجد قبلی زایل می­گردد زیرا اسم مسجد از آن ساقط شده است و می­توان در آن خانه بنا کرد یا مثلا در آن زراعت کرد یا ... زیرا دیگر حکم مسجد بودن از آن زایل شده است....

ادامه مطلب …

(۴۷۹۴) حکم برداشت محصول زمین وقفی به نفع شخصی

آنچه از محصول بدست می­آید را باید صرف مصالح مسجد کند و اگر مقدار بیشتری حاصل شد می­تواند آن را صرف مسجد دیگری کند تا ثواب وقف کننده بیشتر شود. در هر حال نباید این زمین پرثمر بایر بماند....

ادامه مطلب …

(۴۷۸۰) حکم ساخت مسجد جدید در نزدیکی مسجدی که از پیش بنا شده است

اگر مسجدی که برای این اشخاص بنا نهاده­ای اکنون از آنها بسیار دور است و از تو می­خواهند که آن را به مکانی نزدیکتر منتقل کنی و کسی به مسجد اولی نیاز ندارد، پس انتقال مسجد به جایی که برای ایشان نزدیکتر باشد اشکالی ندارد..

ادامه مطلب …

(۴۷۸۴) حکم استفاده شخصی از زمینی که وقف شده است

هر کس که کاربری آن را تغییر دهد گناه متوجه او خواهد بود. ..

ادامه مطلب …

(۴۷۸۹) حکم وقف جحوف در صورت رفع فقر و تمکن مالی نوه‌ها

شروط واقف را تنها باید وقتی بدان عمل نکرد که در آن معصیتی نهفته باشد که در این حالت نه تنها تغییر کارکرد وقف اشکالی ندارد، بلکه واجب نیز است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه