پنج‌شنبه 25 جمادی‌الاول 1448
۱۳ آبان ۱۴۰۵
5 نوامبر 2026

(۴۴۹۷) آیا اسم نهادن به اسم‌های عزیز، حکیم و عادل جایز است؟

(۴۴۹۷) سوال: آیا اسم نهادن به اسم‌های عزیز، حکیم و عادل جایز است؟

جواب:

بله جایز است که انسان این نام‌ها را انتخاب کند به شرط این که قصد او معنایی که از آن مشتق می‌شود نباشد و فقط مجرد عَلَم باشد و از اسم‌های صحابه بوده است: حکم، حکیم بن حزام و همچنین اسم عادل بین مردم شهرت یافته و منکر نیست اما اگر معنایی که از آن مشتق می‌شود لاحظ شود، ظاهر این است که جایز نیست چون رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اسم ابی الحَکم که کنیه‌ی کسی بود که در قومشان برای حکم نزدش می‌رفتند را تغییر داد و فرمود: «إن الله هو الحَكمُ و إليه الحُكم» : (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که حَکم می‌باشد و حُکم به او برمی‌گردد): سپس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم او را به اسم بزرگترین فرزندانش کنیه داد و به او فرمود: «أنت أبو شُرَيح» : (تو ابو شریح هستی) : کنیه‌ای معنای اسم در آن لحاظ شده لذا شبیه اسم‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرار داده شده است زیرا اسم‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مجرد أعلام نیست بلکه اعلامی است که دلالت آن بر ذات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و اوصاف دلالت بر معنایی که متضمن آن است می‌دهد اما اسم‌های غیر الله مجرد أعلام است مگر اسم‌های انبیا که اعلام اوصاف است و همچنین اسم‌ کتاب‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که أعلام و اوصاف است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز أن يسمى الإنسان بالعزيز، والحكيم والعادل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم يجوز أن يسمى الإنسان بهذه الأسماء، بشرط أن لا يَقْصِدَ فِيهَا الْمَعْنَى الذي اشتُقَّتْ منه، بأن تكون مجرد علم فقط، ومن أسماء الصحابة: الحكم، وحكيم بن حزام ، وكذلك اشْتُهر بين الناس اسم عادل، وليس بِمُنكَر، أما إذا لوحظ فيه المَعْنَى الذي اشتقت منه هذه الأسماء فإن الظاهر أنه لا يجوز، لأن النبي صلى الله عليه وسلم غَيَّر اسم أبي الحكم الذي تكنى به لكون قومه يتحاكمون إليه، وقال صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «إن اللهَ هُوَ الْحَكَمُ وإليه الْحُكْمُ» ثم كَنَّاه بأكبر أولاده شريح وقال له: «أنت أبو شُرَيْحٍ»، وذلك أن هذه الكنية التي تكنى بها هذا الرجل لوحظ فيها معنى الاسم، فكان هذا مماثلاً لأسماء الله -سبحانه وتعالى-، لأن أسماء الله -عز وجل- ليست مجرد أعلام، بل هي أعلام من حيث دلالاتها على ذات الله سبحانه وتعالى وأوصاف من حيث دلالاتها على الْمَعْنَى الذي تتضمنه، وأما أسماء غيره فإنها مجرد أعلام إلا أسماء النبي صلى الله عليه وسلم فإنها أعلام وأوصاف، وكذلك أسماء كتب الله -عز وجل- فهي أعلام وأوصاف أيضًا.

مطالب مرتبط:

(۴۴۹۵) حکم نام‌گذاری فرزند به اسم “مناف”

اگر ثابت شد که اسم بتی بوده شایسته است که از آن دوری شود و اگر اسم نبود مانند دیگر اسم‌های می‌باشد و اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۴۴۷۴) آیا تکه تکه نکردن استخوان‌های عقیقه مشروعیت دارد؟

اگر استخوان‌ها را بشکند اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۴۴۷۸) در هنگام مولود جدید سنت رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم در مورد دعا برای او چیست و کیفیت تعامل با او چگونه است؟

از سنت مولود، هنگامی که به دنیا آمد این است که در گوشش اذان معروف داده شود....

ادامه مطلب …

(۴۵۰۱) حکم تغییر نام «عبدالرسول»

اگر اسم را از اصل و ریشه تغییر دهد یعنی عبدالرسول را به تعبید الله تغییر دهد مانند عبدالله، عبدالرحمن، عبدالعزیز، عبدالوهاب و مانند آن بهتر و افضل است....

ادامه مطلب …

(۴۴۸۷) حکم ترک عقیقه برای دخترانی که در کودکی وفات یافته‌اند

اگر که در وقت مشروعیت عقیقه او فقیر بوده است از او ساقط می‌شود و چیزی بر او لازم نیست ...

ادامه مطلب …

(۴۴۷۱) چگونگی اجرای عقیقه

آنچه در مورد عقیقه انجام داده‌اند این است که عقیقه سنت مؤکد می‌باشد و برای کسی توانایی دارد شایسته نیست که آن را انجام ندهد و در روز هفتم از ولادت ذبح می‌شود و روز هشتم همانطور که سوال کننده گفتند نیست...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه