شنبه 8 ربیع‌الثانی 1448
۲۸ شهریور ۱۴۰۵
19 سپتامبر 2026

(۴۴۹۷) آیا اسم نهادن به اسم‌های عزیز، حکیم و عادل جایز است؟

(۴۴۹۷) سوال: آیا اسم نهادن به اسم‌های عزیز، حکیم و عادل جایز است؟

جواب:

بله جایز است که انسان این نام‌ها را انتخاب کند به شرط این که قصد او معنایی که از آن مشتق می‌شود نباشد و فقط مجرد عَلَم باشد و از اسم‌های صحابه بوده است: حکم، حکیم بن حزام و همچنین اسم عادل بین مردم شهرت یافته و منکر نیست اما اگر معنایی که از آن مشتق می‌شود لاحظ شود، ظاهر این است که جایز نیست چون رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم اسم ابی الحَکم که کنیه‌ی کسی بود که در قومشان برای حکم نزدش می‌رفتند را تغییر داد و فرمود: «إن الله هو الحَكمُ و إليه الحُكم» : (الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که حَکم می‌باشد و حُکم به او برمی‌گردد): سپس رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم او را به اسم بزرگترین فرزندانش کنیه داد و به او فرمود: «أنت أبو شُرَيح» : (تو ابو شریح هستی) : کنیه‌ای معنای اسم در آن لحاظ شده لذا شبیه اسم‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ قرار داده شده است زیرا اسم‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ مجرد أعلام نیست بلکه اعلامی است که دلالت آن بر ذات الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ است و اوصاف دلالت بر معنایی که متضمن آن است می‌دهد اما اسم‌های غیر الله مجرد أعلام است مگر اسم‌های انبیا که اعلام اوصاف است و همچنین اسم‌ کتاب‌های الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ که أعلام و اوصاف است.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: هل يجوز أن يسمى الإنسان بالعزيز، والحكيم والعادل؟

فأجاب رحمه الله تعالى: نعم يجوز أن يسمى الإنسان بهذه الأسماء، بشرط أن لا يَقْصِدَ فِيهَا الْمَعْنَى الذي اشتُقَّتْ منه، بأن تكون مجرد علم فقط، ومن أسماء الصحابة: الحكم، وحكيم بن حزام ، وكذلك اشْتُهر بين الناس اسم عادل، وليس بِمُنكَر، أما إذا لوحظ فيه المَعْنَى الذي اشتقت منه هذه الأسماء فإن الظاهر أنه لا يجوز، لأن النبي صلى الله عليه وسلم غَيَّر اسم أبي الحكم الذي تكنى به لكون قومه يتحاكمون إليه، وقال صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «إن اللهَ هُوَ الْحَكَمُ وإليه الْحُكْمُ» ثم كَنَّاه بأكبر أولاده شريح وقال له: «أنت أبو شُرَيْحٍ»، وذلك أن هذه الكنية التي تكنى بها هذا الرجل لوحظ فيها معنى الاسم، فكان هذا مماثلاً لأسماء الله -سبحانه وتعالى-، لأن أسماء الله -عز وجل- ليست مجرد أعلام، بل هي أعلام من حيث دلالاتها على ذات الله سبحانه وتعالى وأوصاف من حيث دلالاتها على الْمَعْنَى الذي تتضمنه، وأما أسماء غيره فإنها مجرد أعلام إلا أسماء النبي صلى الله عليه وسلم فإنها أعلام وأوصاف، وكذلك أسماء كتب الله -عز وجل- فهي أعلام وأوصاف أيضًا.

مطالب مرتبط:

(۴۴۷۶) حکم تراشیدن موی نوزاد در روز هفتم و صدقه دادن به وزن آن

در سنن حدیثی آمده است که اهل علم به آن استناد نموده‌اند که در روز هفتم سرش تراشیده می‌شود و به مقدار وزن آن نقره صدقه داده می‌شود ولی این خاص فرزند پسر است....

ادامه مطلب …

(۴۴۷۰) عقیقه و حکم شرعی آن

عقیقه قربانی‌ای است که برای فرزند به دنیا آمده انجام می‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۴۸۱) چه زمانی موی سر فرزند متولد شده تراشیده می‌شود؟

موی سر فرزند متولد شده در روز هفتم اگر که پسر باشد تراشیده می‌شود اما اگر دختر باشد موی سرش تراشیده نمی‌شود...

ادامه مطلب …

(۴۴۸۲) حکم ترک عقیقه به دلیل تنگدستی

هنگامی که انسان در هنگام تولد فرزندش فقیر می‌باشد بر او لازم نیست که عقیقه بدهد زیرا عاجز می‌باشد و عبادات با وجود عجز ساقط می‌شوند....

ادامه مطلب …

(۴۴۹۵) حکم نام‌گذاری فرزند به اسم “مناف”

اگر ثابت شد که اسم بتی بوده شایسته است که از آن دوری شود و اگر اسم نبود مانند دیگر اسم‌های می‌باشد و اشکالی ندارد....

ادامه مطلب …

(۴۵۰۱) حکم تغییر نام «عبدالرسول»

اگر اسم را از اصل و ریشه تغییر دهد یعنی عبدالرسول را به تعبید الله تغییر دهد مانند عبدالله، عبدالرحمن، عبدالعزیز، عبدالوهاب و مانند آن بهتر و افضل است....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه