سه‌شنبه 21 صفر 1448
۱۳ مرداد ۱۴۰۵
4 آگوست 2026

(۴۴۹۵) حکم نام‌گذاری فرزند به اسم “مناف”

(۴۴۹۵) سوال: پدر فرزندم نام یکی از فرزندان را مناف گذاشته است و من می‌دانم که این که اسم یکی از خدایان در جاهلیت می‌باشد و از شوهرم خواستم که این اسم را تغییر دهد اما او قبول نمی‌کند، از شما می‌خواهم در این مورد صحبت کنید و تا از شما بشنود، جزاکم الله خیرا.

جواب:

قبل از جواب دادن به این سوال دوست دارم که به برادران شنونده بگویم اسم‌هایی که برای پسران و دخترانشان انتخاب کنند که الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ و رسولش آنها را بیشتر از اسم‌های دیگر دوست دارد بنابراین در بین اسامی مردان، عبدالله و عبدالرحمن می‌باشد که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمود: «وَأَحَبُّ الْأَسْمَاءِ إِلَى اللَّهِ عَبْدُ اللَّهِ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ»[۱] : (محبوب‌ترین اسم‌ها نزد الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ ، عبدالله و عبدالرحمن است): و نزدیک‌ به آن هر اسمی که به اسم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اضاف شود مثل: عبدالوهاب، عبدالعزیز، عبدالرحیم، عبدالجبار، عبدالقهار و مانند آن پس هر اسمی که به اسم الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اضاف شود بهتر و شریف‌تر از اسمی است که به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ اضاف نشود.

لذا بافضلیت‌ترین اسامی، اسم‌هایی است که به الله یا الرحمن اضاف شود به خاطر حدیثی که ذکر کردیم سپس اسم‌هایی که به راستی و واقعیت نزدیک‌تر است، رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند: «وَأَصْدَقُ الأسماءِ حَارِثٌ وَهَمَّامٌ»[۲] : (و صادق‌ترین اسم‌ها، حارث و همام می‌باشد): زیرا هیچ انسانی نیست مگر این که حارث (یعنی اعمال دنیا یا آخرت را کسب کند) و همام (یعنی عزم و اراده کند) باشد لذا هنگامی که او را حارث و همام نامید کاملا مطابق با واقع می‌باشد.

و همچنین اسام‌های انبیا انتخاب می‌شود مثل محمد، ابراهیم، موسی، عیسی، نوح و مانند آن و همچنین در مورد اسم‌های زنان شایسته است که بهترین و پاک‌ترین اسم‌ها و همچنین گوش‌نواز انتخاب شود مانند فاطمه که اسم دختر محمد صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم می‌باشد و عائشه، زینب، أسماء و مانند آن که بسیار است.

ای کاش کسی در کتاب (الإصابة في أسماء الصحابة) می‌گشت و اسامی صحابه مناسب این زمان را انتخاب می‌کرد و بین مردم منتشر می‌کرد تا از این اسم‌هایی گذشتگان نیکمان را به یادمان می‌آورد در آن خیر بسیاری بود و سدی بود برای دری که الان بر روی مردم باز شده که بدون فکر و بصیرت به دنبال اسم می‌گردند و حیران مانده‌اند.

اما به نسبت اسم مناف که در مورد آن سوال واقع شده است، من نمی‌دانم که اسمی از خدایان جاهلیت باشد زیرا اسم یکی از اجدا رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم عبدمناف بوده است یا مثل عبدالمطلب وارد شده، در هر صورت اگر ثابت شد که اسم بتی بوده شایسته است که از آن دوری شود و اگر اسم نبود مانند دیگر اسم‌های می‌باشد و اشکالی ندارد.


[۱] تخریج آن گذشت.

[۲] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

تقول السائلة: عندي من الأولاد طفل أطلق عليه والده مناف، وأنا أدري أنه كان اسم إله في الجاهلية رجوت زوجي بتغيير هذا الاسم ولكنه يرفض، الرجاء أن تحدثوه في ذلك ليسمع منكم، وجزاكم الله خيرًا.

فأجاب رحمه الله تعالى: إنني قبل الإجابة على هذا السؤال أود أن أوجه إخواني المستمعين إلى اختيار الأسماء التي يسمون بها أبناءهم وبناتهم، بحيث تكون أحب إلى الله ورسوله من غيرها، فلذلك في أسماء الرجال عبد الله وعبد الرحمن، وقال النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «أَحَبُّ الأسماء إلى الله عُبْدُ الله وعَبْدُ الرَّحْمَنِ» وقريب من ذلك كل اسم أضيف إلى الله مثل: عبد الوهاب، عبد العزيز، عبد الرحيم، عبد الْجَبَّارِ ، عبد القهار، وما أشبه ذلك، فكل اسم مضاف إلى الله فهو خير مما لم يضف إلى الله -عز وجل- وأشرف.

فأفضل الأسماء ما أضيف إلى الله، أو إلى الرحمن للحديث الذي ذكرته آنفا، ثم ما كان من الأسماء أقرب إلى الصدق والواقع، قال صلى الله عليه وعلى آله وسلم: «أَصْدَقُ الأسماء حَارِتٌ وهَمَّامٌ»، لأنه ما من إنسان إلا وهو حارث وهمام، فإذا سمى بحارث أو همام صار مطابقا تماما للواقع. وكذلك يُختار أسماء الأنبياء -عليهم الصلاة والسلام- مثل محمد صلى الله عليه وسلم إبراهيم – عليه الصلاة والسلام- موسى عيسى، نوح، وما أشبهها، وكذلك في أسماء النساء ينبغي أن يختار من الأسماء أحسنها وأطيبها وألذها على السمع، كاسم فاطمة، فإن ذلك اسم بنت محمد صلى الله عليه وسلم، وعائشة، وزينب، وأسماء، وما أشبهها من الأسماء الكثيرة.

وحبذا لو تتبع واحد كتاب الإصابة في أسماء الصحابة»، وانتقى من أسماء الصحابة أسماء مناسبة لهذا العصر ، فلو حصل ونشره بين الناس ليختاروا من هذه الأسماء التي تُذَكَّرُنَا بسلفنا الصالح لكان في هذا خير كثير، وسد لهذا الباب الذي انفتح على الناس فصاروا يتخبطون فيه خبط عشواء.

أما بالنسبة لمناف الذي وقع السؤال عنه، فأنا لا أعلم أنه اسم إله من آلهة الجاهلية، لأن أحد أجداد الرسول عليه الصلاة والسلام- اسمه عبد مناف، أو أنه جاء مثل عبد المطلب، فعلى كل حال إن ثبت أنه اسم لصنم فإنه ينبغي تجنبه وإن لم يكن اسم لصنم فهو كغيره من الأسماء لا حرج فيه.

|||

مطالب مرتبط:

(۴۵۰۰) حکم نام نهادن به این اسامی: شمس الدین، محی الدین، قمر الدین

نظر من این است این القاب استفاده نشود همچنین که در آن مفسده‌ی دیگری نیز وجود دارد و آن این که شخص با این لقب فخر فروشد و خود را با این لقب از دیگران بالاتر ببیند....

ادامه مطلب …

(۴۵۰۱) حکم تغییر نام «عبدالرسول»

اگر اسم را از اصل و ریشه تغییر دهد یعنی عبدالرسول را به تعبید الله تغییر دهد مانند عبدالله، عبدالرحمن، عبدالعزیز، عبدالوهاب و مانند آن بهتر و افضل است....

ادامه مطلب …

(۴۴۹۹) حکم شرعی نام‌هایی مانند «عبدالنبی» و «عبدالرسول»

اسم های عبدالنبی و عبدالرسول و عبد جبریل و عبد فلان و فلان، حرام است...

ادامه مطلب …

(۴۴۸۰) حکم اذان دادن در گوش راست و اقامه در گوش چپ نوزاد

اذان دادن در هنگام تولد فرزند سنت است اما اقامه، حدیث آن ضعیف است و سنت نیست...

ادامه مطلب …

(۴۴۹۸) حکم نام‌گذاری فرزند با نام «کریم»

من می‌گویم و اشاره می‌کنم که اگر الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ بر او منت گذاشته و پسری به او داده است او را عبدالله یا عبدالرحمن بگذارد...

ادامه مطلب …

(۴۵۰۲) حکم شرعی نام‌گذاری فرزند با نام «اسلام»

شایسته است که انسان اسم که در آن تزکیه وجود دارد را برای پسر و دختر خود انتخاب نکند...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه