(۴۴۵۷) سوال: آیا قربانی از جانب میت جایز است؟

جواب:

بله قربانی کردن از جانب میت جایز است به این معنی که انسان در ایام قربانی (روز عید قربان و سه روز بعد از آن) قربانی کند و نیت را از جانب میت بکند و مثلا در نزد ذبح کردن آن، بگوید: «اللهم هذا منك و لك، اللهم هذه عن فلان» : (بار الهی این از تو و برای تو است، بار الهی این از جانب فلانی است): اما این امر مشروعی نیست زیرا از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده است که از جانب یکی از امواتش قربانی کردن باشد در صورتی که ام المؤمنین خدیجه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا که از محبوب‌ترین زنان در نزدش بود وفتت نمود و از جانب او قربانی نکرد و در حیاتش سه تا از دخترانش وفات نمودند و عمویش حمزه بن عبدالمطلب رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ در جنگ احد شهید شد ولی از جانبشان قربانی ننمود لذا اگر این امر مشروعی می‌بود رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم آن را با قول یا فعل یا تقریرش بیان می‌کرد و از هیچ یک از اصحاب دانسته نشده است که در حیات رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از جانب یکی از امواتشان قربانی کرده باشند ولی اگر کسی از جانب میتی قربانی کرد منع کرده نمی‌شود اگرچه بعضی از اهل علم گفته‌اند: این کار نفعی به میت نمی‌رساند و گفته‌اند: صدقه دادن قیمت آن قربانی از جانب میت بهتر از قربانی کردن از جانب او می‌باشد.

ولی در این‌جا مسئله‌ای وجود دارد: اگر انسان از جانب خودو خانواده‌اش قربانی کند و نیت زنده و مرده‌ی آن را داشته باشد لذا امید داریم که إن شاء الله این برایشان نفع داشته باشد و مشروع است چون رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم از جانب خود و خانواده‌اش قربانی می‌نمود و این محتمل است که از خانواده‌اش مرده ‌ زنده را شامل باشد یا این که فقط از جانب زنده‌ها باشد.

و چیزی که شایسته است رد شود فعل بعضی از مردم است که قربانی را از مال خودشان می‌خرند و از جانب میت قربانی می‌کنند و از جانب خود و خانواده‌یشان نیت نمی‌کنند و این بدون شک خلاف سنت می‌باشد لذا قربانی در اصل فقط برای زنده‌ها می‌باشد.

نکته‌ی آخر: هنگامی که میت وصیت به قربانی کرده باشد در این صورت در تبعیت از وصیت او باید قربانی ذبح شود و این از عمل او می‌باشد چون که به آن وصیت کرده است.