دوشنبه 27 رمضان 1447
۲۴ اسفند ۱۴۰۴
16 مارس 2026

(۴۴۵۳) حکم قربانی از جانب مادر متوفی

(۴۴۵۳) سوال: مادرم وفات نموده و من می‌خواهم از جانب او با پول خودم قربانی دهم آیا او را در قربانی خود و خانواده‌ام شریک کنم یا از جانب او خاص قربانی دهم؟

جواب:

قربانی دادن خاص از جانب میت مشروع نیست اگر چه جایز باشد ولی مشروع نیست وقتی که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم واصحابش تا جایی که می‌دانیم وارد نشده است که از جانب یکی از مورده‌هایشان قربانی مستقلی انجام دهند لذا همسر رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم خدیجه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا و زینب بنت خزیمه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا وفات نمود و دخترانش مگر فاطمه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهَا وفات نمود و همچنین پسرانش و عمویش حمزه رَضِيَ‌اللهُ‌عَنْهُ وفات نمودند و قربانی مستقلی از جانب هیچ‌کدامشان نداد بلکه در هنگام ذبح قربانی می‌فرمود: «اللهم هذه عن محمد و آل محمد»[۱] : (بار الهی این از جانب محمد و آل محمد است): لذا آل بیت او شامل زنده‌ها و مرده‌ها می‌شود.

و اینگونه است که افضل برای سوال کننده این است که قربانی را خاص مادرش قرار ندهد بلکه از جانب خود و خانواده‌اش قربانی کند که شامل مرده ‌ زنده خواهد شد و این سنت می‌باشد و بعضی از مردم در در اولین سالی شخص فوت کرده است از جانب او قربانی می‌دهند و آن را قربانی حفرة (گور ) یا دفنة (خاکسپاری) و این از بدعت‌ها می‌باشد چون که قربانی را با این اسم به اولین سالی که وفات کرده است تخصیصی داده‌اند که از رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم و اصحابش روایت نشده است لذا از بدعتی می‌باشد که مردم آن را به وجود آورده‌اند و هر بدعتی همانگونه که رسول الله صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرمودند گمراهی است.


[۱] تخریج آن گذشت.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: لي والدة متوفاة وأريد أن أُضَحيَ عنها من مالي، فهل أُشْرِكُها في أضحيتي وأهل بيتي، أم أضحي عنها بأضحية خاصة؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: لا يشرع للميت أضحية خاصة تخص به، وإن كان هذا جائزا لكنه ليس بمشروع، إذ لم يرد عن النبي صلى الله عليه وعلى آله وسلم ، ولا عن أصحابه – فيما أعلم- أنه ضحى عن أحد من الأموات أضحية مستقلة، فالنبي -عليه الصلاة والسلام- قد ماتت زوجته خديجة وماتت زوجته زينب بنت خُزَيْمَةَ، ومتن بناته إلا فاطمة ومات أبناؤه ومات عمه حمزة، ولم يخص أحدا منهم بأضحية، وإنما كان يقول -عليه الصلاة والسلام- عند تضحيته: «اللهم هَذِهِ عَنْ مُحَمَّدٍ وآلِ محمد» فيشمل آل بيته الأحياء والأموات.

وإذا كان كذلك فإن الأفضل في حق السائل ألا يخص أمه بأضحية خاصة، وإنما يضحي بأضحية عنه وعن أهل بيته وتشمل الأحياء والأموات، هذه هي السنة، وإن بعض الناس يضحي بأضحية عن الميت أول سنة من موته يسمونها أضحية الحُفْرَةِ، أو أضحية الدَّفْنَةِ، وهذا من البدع لأن تخصيص الميت بأضحية بهذا الاسم في أول سَنَةٍ يموت لم يرد عن الرسول -عليه الصلاة والسلام-، ولا عن أصحابه فيكون من البدع التي ابتدعها الناس، وكل بدعة ضلالة كما قال النبي صلى الله عليه وسلم.

مطالب مرتبط:

(۴۴۳۹) فرق بین هَدْی و أضحیه و فدیه چیست؟

أضحیه: آنچه در ایام عید أضحی (قربان) برای تقرب به الله سُبْحَانَهُ‌وَتَعَالَىٰ در همه‌ی شهرها (در مکه و غیر آن) ذبح می‌شود اما هدی: آنچه انسان از شتر، گاو و گوسفند در مکه ذبح می‌کند و به فقرای حرم صدقه می‌دهد...

ادامه مطلب …

(۴۴۶۰) کیفیت صحیح ذبح قربانی چگونه است؟

آن را بر جانب چپ می‌خواباند و پای خود را بر روی گردنش قرار می‌دهد و با دست چپش سر آن را نگه می‌دارد تا این که حلقوم آن آشکار گردد سپس چاقو را بر حلقوم و دو رگ گردن با قوت می‌کشد تا این که خون جاری گردد...

ادامه مطلب …

(۴۴۶۴) حکم گرفتن مو و ناخن برای کسی که قصد قربانی دارد

این حدیث صحیحی است که مسلم آن را روایت کرده است و حکم آن تحریم است...

ادامه مطلب …

(۴۴۴۹) حکم قربانی کردن گوسفند دارای نشانه‌گذاری بر گوش‌ها

صحیح این است که اشکالی ندارد و حیوانی گوش، شاخ و دم‌شان قطع شده باشد همه به عنوان قربانی درست است ولی به دلیل وجود نقصی که در آنها وجود دارد شایسته نیست که قربانی شوند...

ادامه مطلب …

(۴۴۶۵) آیا کوتاه کردن ناخن یا مو در دهه‌ی ذو الحجه جایز است؟

کسی که می‌خواهد قربانی کند هنگامی که دهه‌ی اول ذو الحجه وارد شد چیزی از مو، ناخن و پوستش نمی‌گیرد تا این که قربانی کند...

ادامه مطلب …

(۴۴۶۷) حکم شانه کردن مو در ماه ذو الحجه قبل از ذبح قربانی برای غیر حج کننده چیست؟

اگر زن به شانه زدن در این ایام نیاز پیدا کرد و می‌خواست که قربانی نیز انجام دهد اشکالی ندارد که سرش را شانه کند ولی این کار را با آرامی انجام دهد در این صورت اگر مویی از او بدون قصد کنده شد، گناهی بر او نیست چون که موی خود را برای کندنش شانه نکرده است...

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه