چهارشنبه 19 ذیقعده 1447
۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
6 می 2026

(۳۳۴۵) حکم تلقین میت بعد از دفن

(۳۳۴۵) سوال: نظرتان درباره‌ی این که میت را بعد از دفن تلقین می‌کنند چیست؟ همچنین استدلال می‌کنند که پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فرزندش ابراهیم را بعد از دفنش تلقین نموده است؟

جواب:

نظر ما این است که تلقین کردن میت بعد از دفنش صحیح نیست و حدیث صحیحی در این باره -نه در مورد ابراهیم و نه غیر از او- وارد نشده است. حدیث مشهور ابو امامه نیز حدیثی ضعیف است که از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نیست. پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم فقط هرگاه از دفن کردن میت فارغ می‌شد بر قبرش ایستاده و می‌فرمود: {استغفروا لأخيكم و سلوا له التثبيت فإنه الآن يُسأل} یعنی: (برای برادرتان طلب مغفرت کنید و برایش ثابت قدم بودن را بخواهید زیرا او اکنون سؤال می‌شود). نفرمود: وی را تلقین کنید. همچنین تلقین کردن میت در واقع فایده‌ای ندارد زیرا میت چنین صدایی را نمی‌شنود و اگر ایمان نداشته باشد هر چقدر که تلقین شود نیز جواب نمی‌دهد یعنی اگر بدون ایمان بمیرد ممکن نیست جواب درست بدهد و اگر بر ایمان بمیرد جواب درست می‌دهد فرقی ندارد تلقین شود یا تلقین نشود.

چکیده‌ی پاسخ: تلقین میت بعد از دفن وی مشروعیت ندارد و این مسئله از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم ثابت نیست نه در مورد فرزندش و نه در مورد دیگران.

این صفحه را به اشتراک بگذارید

مشاهده‌ی اصل متن عربی

يقول السائل: ما رأيكم فيمن يلقنون الميت بعد دفنه، وهم يحتجون بأن الرسول صلى الله عليه وسلم قد لقن ابنه إبراهيم بعد دفنه؟

فأجاب – رحمه الله تعالى-: رأينا أن تلقين الميت بعد دفنه ليس بصحيح، ولم ترد به سنة صحيحة، لا في إبراهيم رضي الله عنه ولا في غيره. وأما حديث أبي أمامة المشهور فإنه حديث ضعيف لا يصح عن النبي -صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، وإنما كان النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم – إذا فرغ من دفن الميت وقف عليه وقال: «اسْتَغْفِرُوا لِأَخِيكُمْ، وَسَلُوا لَهُ بِالتَّثْبِيتِ، فَإِنَّهُ الْآنَ يُسْأَلُ».

ولم يقل: لَقْنُوهُ. ثم إن تلقين الميت لا فائدة منه في الواقع؛ لأن الميت لا يسمع مثل هذا، ولن يجيب إذا كان ليس على إيمان مهما لقنَ، أي: إذا مات على غير إيمان فإنه لا يمكن أن يجيب بالصواب، وإذا مات على الإيمان فإنه يجيب بالصواب سواءٌ لُقْنَ أم لم يُلَقَّنْ.

وخلاصة الجواب: أنه لا مشروعية لتلقين الميت بعد دفنه، وأن ذلك لم يرد عن النبي – صلى الله عليه وعلى آله وسلم-، لا في ابنه ولا غيره.

مطالب مرتبط:

(۳۳۶۲) حکم سکونت در خانه‌ای نزدیک قبرستان و جابجایی استخوان‌های قدیمی

اگر این قبرها، قبرهای مسلمانان باشد صاحبان این قبرها به این زمین از شما مستحق‌تر هستند؛ زیرا زمانی که در آنجا دفن شده بودند مالک آن شدند و برای شما جایز نیست که خانه‌هایتان را بر قبر‌های مسلمانان بنا کنید...

ادامه مطلب …

(۳۳۴۰) آیا شتاب کردن در دفن میت، سنت است؟

بله، شتاب کردن در دفن میت و آماده کردن وی مانند غسل زدن، کفن کردن و نماز بر وی از سنت است...

ادامه مطلب …

(۳۳۵۳) حکم دعا کردن امام و گفتن آمین توسط حاضرین پس از دفن

این کار از جمله بدعت‌ها است که امام یا غیر امام برای میت دعا کند و حاضرین آمین بگویند زیرا این کار از پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم وارد نشده بلکه خلاف آن وارد شده است...

ادامه مطلب …

(۳۳۷۵) حکم دفن میت صالح در کنار گناهکار

دلیلی وجود ندارد که انسان صالح اذیت شود زیرا احوال آخرت با احوال دنیا تفاوت دارد ...

ادامه مطلب …

(۳۳۸۳) حکم قرار دادن نشانه‌های بلند و مشخص بر روی قبرها

گاهی این مشرف قرار دادن برای واضح شدن این قبرها می‌باشد و این شایسته نیست. مناسب است که انسان از چیز مختصری که فقط علامت حاصل شود استفاده کند....

ادامه مطلب …

(۳۳۵۶) حکم نحوه قرار دادن میت در قبر

درست این است که میت بر پهلوی راستش و به سمت قبله دفن شود؛ زیرا که کعبه قبله‌ی همه‌ی مردم چه در حالت زنده و چه در حالت مرده است و همان‌طور که کسی که می‌خوابد بر پهلوی راستش می‌خوابد چنان ‌چه پیامبر صَلَّىٰ‌اللهُ‌عَلَيْهِ‌وَعَلَىٰ‌آلِهِ‌وَسَلَّم توصیه نموده‌اند....

ادامه مطلب …

کُتُب سِتّة:  شش کتاب اصلی احادیث اهل سنت و جماعت:

صحیح بخاری
صحیح مسلم
سنن ابو داود
جامع ترمذی
سنن نسائی
سنن ابن ماجه